Outplacement to kolejny anglojęzyczny termin, który z roku na rok coraz bardziej zakorzenia się w naszej polskiej rzeczywistości. Co właściwie oznacza to słowo? Skąd wzięło się na polskim rynku? Czego możemy się spodziewać słysząc je w naszej firmie?

Czym jest outplacement?

Outplacement to usługa skierowana do firm, które są zmuszone do redukcji załogi, ale także przede wszystkim skierowana do samych zwalnianych pracowników. Ma ona pomóc osobom, które tracą pracę przejść przez ten trudny okres, przygotować się do spotkania z rynkiem pracy, zaplanować dalsze kroki i bezpiecznie wylądować w nowej firmie, na nowym stanowisku.

Jak powstały usługi outplacementowe?

Pierwsze programy tego typu powstały tuż po II Wojnie Światowej w Stanach Zjednoczonych i skierowane były do żołnierzy amerykańskich. Rząd USA chciał pomóc swoim żołnierzom wrócić do aktywnego życia w społeczeństwie po zakończeniu służby wojskowej. Sukces tego przedsięwzięcia spowodował zainteresowanie programem firm komercyjnych. Postęp technologiczny, w coraz szybszym tempie modernizując przemysł i usługi, przyczynił się do konieczności redukowania załogi. Korporacje amerykańskie dostrzegły więc w outplacemencie możliwość uspokojenia nastrojów społecznych i niwelowania napięć. Dzięki temu już w latach 60-tych outplacement zaczęto stosować zarówno w postaci indywidualnych, ekskluzywnych programów dla odchodzącej kadry kierowniczej, jak i w przypadku zwolnień dużych grup pracowników. Sam termin, outplacement, został po raz pierwszy użyty na pod koniec lat 60-tych i szybko przyjął się na amerykańskim rynku.

Od tej pory usługi outplacementowe zdobywały rzesze zwolenników. Oprócz dużych korporacji, zaczęto je stosować również w małych przedsiębiorstwach, a firmy zajmujące się outplacementem prześcigały się w swoich ofertach.

W Polsce outplacement pojawił się wraz z rozpoczęciem procesu prywatyzacji oraz pojawieniem się na rynku międzynarodowych koncernów. Wtedy to po raz pierwszy na horyzoncie pojawiła się wyraźna groźba grupowych zwolnień pracowników. Początkowo nic nie wskazywało na to, że usługa ta znajdzie swoje miejsce na polskim rynku Jednakże zmiany gospodarcze, przejmowanie nowych metod zarządzania, a przede wszystkim rozwój w dziedzinie zarządzania zasobami ludzkimi spowodował, że w ostatnich latach zaczęto obserwować rosnącą popularność outplacementu w Polsce. Próbowano nawet znaleźć polski odpowiednik tego terminu, zdecydowano się na „zwolnienia monitorowane”, jednak do tej pory nie wyparł on określenia outplacement z języka polskich firm.

Kto zajmuje się outplacementem?

Przedsiębiorstwo, które ma w planach zwolnienia pracowników i decyduje się na zastosowanie outplacementu, zwraca się z tym do zewnętrznych firm doradczych lub do samodzielnych ekspertów. W Polsce mamy wiele podmiotów, które zajmują się tego typu usługami, są to zazwyczaj firmy związane z doradztwem personalnym i zarządzaniem zasobami ludzkimi.
Zwalniany pracownik, w ramach takiego programu, może uzyskać pomoc bezpośrednio od doradców i ekspertów związanych z rynkiem pracy. Wszelkie koszty ponoszone są przez pracodawcę, więc pracownik może wziąć udział w programie outplacementowym zupełnie bezpłatnie.

Na czym polega outplacement?

Outplacement często mylony jest z samym pośrednictwem pracy. Jest to zbyt wąska definicja, obejmuje on bowiem wiele innych aspektów:

- Wsparcie psychologiczne
W momencie utraty pracy ten element spełnia kluczową rolę. Doradcy pomagają uczestnikom poradzić sobie ze swoimi emocjami i skupić się na znalezieniu wyjścia z trudnej sytuacji

- Analiza predyspozycji uczestnika
Pozwala nam na lepsze poznanie siebie, swoich możliwości, zdolności, mocnych i słabych stron. Stanowi podstawę do budowania planów na przyszłość.

- Planowanie dalszej drogi zawodowej
Czyli odpowiedź na pytanie: co dalej? Działania, które planuje się wraz z doradcą, dotyczą możliwości podwyższania kwalifikacji, zmiany zawodu, poszukiwania pracy w starym zawodzie lub też (dla chętnych) zakładania własnej działalności gospodarczej. Określony zostaje tutaj kierunek dalszego rozwoju oraz cele zawodowe.

- Przekazanie umiejętności poruszania się na rynku pracy
Osoby zwalniane do tej pory cały czas pracowały, nie miały więc potrzeby poruszania się po rynku pracy. Teraz stają w obliczu nowego wyzwania, z którym muszą sobie poradzić. Doradcy i eksperci podpowiadają więc jak odnaleźć się na tym rynku, co się na nim dzieje oraz jak i gdzie szukać pracy.

- Pomoc w przygotowaniu dokumentów aplikacyjnych oraz rozmowy kwalifikacyjnej
Przygotowanie do walki z rynkiem pracy obejmuje także prezentację samych uczestników. Każdy poszukujący pracy musi umieć zaprezentować się zarówno w formie pisemnej, a więc poprzez dokumenty aplikacyjne (CV, list motywacyjny, formularze aplikacyjne), jak i podczas bezpośredniej rozmowy z pracodawcą. Doradcy uczą więc odpowiedniego konstruowania dokumentów, umiejętności rozmawiania przez telefon, autoprezentacji, negocjacji płacowych i wszystkich tych elementów, które składają się na sukces rozmowy kwalifikacyjnej

- Szukanie odpowiednich firm i ofert pracy
Osoby, zajmujące się na co dzień rynkiem pracy, pomagają dotrzeć do odpowiednich ofert dla każdego uczestnika.

Trzeba jednak pamiętać, że konsultanci z firm outplacementowych mają za zadanie pomóc uczestnikom w zdobyciu nowej pracy, a nie wykonanie całej tej pracy za uczestnika. Każdy odpowiedzialny jest za swoją własną karierę zawodową, więc można oczekiwać, że ktoś zadba o nią zupełnie bez udziału samego zainteresowanego.

Poszczególne elementy procesu outplacementowego mają formę konsultacji indywidualnych lub też grupowych spotkań warsztatowych. Używane mogą być takie metody jak testy psychologiczne, granie ról, symulacje, praca z kamerą, dyktafonem czy komputerem. Wszystko to ma na celu umożliwienie uczestnikowi łagodne przejście od momentu utraty pracy do rozpoczęcia pracy w nowym miejscu.

Dlaczego warto skorzystać z outplacementu?

Niezależnie od przyczyny, utrata pracy dla każdego jest trudnym doświadczeniem i pociąga za sobą konieczność odnalezienia się na rynku pracy. Rynek ten rozwija się obecnie bardziej dynamicznie niż kiedykolwiek wcześniej: nowe zawody, nowe przedsiębiorstwa, wyższe wymagania, inne kompetencje wymagane przez pracodawców. Poruszanie się po nim wymaga dużego samozaparcia i wielu umiejętności, których często wcześniej nie musieliśmy używać. Dlatego też warto podczas tej drogi mieć przewodnika, który wskaże nam, którą drogą dojdziemy do wyznaczonego celu. Takim przewodnikiem z pewnością może być doradca outplacementowy, który na co dzień zajmuje się rynkiem pracy. Dzięki temu będziemy mogli w każdej chwili zwrócić się do fachowca, zasięgnąć jego rady, opinii, zdobyć niezbędne informacje i przez to stale zwiększać szanse na szybkie znalezienie odpowiedniej dla nas pracy.

21.02.2007 - Zespół Praca.pl