"No to se wstanie człowiek o jedenastej, zje śniadanie, bo to już matka bułki świeże przyniosła. Potem sprawdzę pocztę w Internecie, pooglądam ulubione strony, a potem to już obiad. Po obiedzie się zdrzemnę ze dwie godzinki, no i już kumple są na podwórzu, to se pójdziemy na piwko, z panienką się spotkam. I już dzień się kończy.”

To cytat z wypowiedzi absolwenta szkoły średniej, poszukującego pracy. Historia miała udowodnić, ze naprawdę, ale to naprawdę na szukanie pracy nie ma czasu.

Poszukiwanie pracy nie jest łatwe dla nikogo – ani dla najmłodszych, ani dla najstarszych, ani dla tych w średnim wieku. Powody będą nieco różne, choć na pewno nie do końca. Dla najstarszych poszukiwanie pracy wiąże się przeważnie z jakimś przełomem w życiu zawodowym, czy osobistym. Niejednokrotnie osoby starsze szukają pracy po raz pierwszy w życiu. Zwykle nie są to decyzje podejmowane autonomicznie, nie wynikają z nagłej chęci zrobienia czegoś nowego. Likwidacja firmy, zwolnienia grupowe, zmiana kierownictwa – a co za tym idzie – polityki personalnej (mówiąc wprost: poszukiwanie „świeżej krwi”) – to na ogół spotyka tych, którzy już czekają na emeryturę. Na tym etapie życia człowiek wielkich zmian nie ma już na ogół w planach. Trzeba nagle stanąć przed perspektywą utraty stabilności, znanego środowiska, ustalonej pozycji zawodowej. Istnieje też świadomość, że pracodawcy bardzo niechętnie patrzą na osoby, którym do emerytury zostało pięć lat. Dodatkową trudnością jest uczucie poniżenia, poczucie, ze trzeba o coś żebrać. O pracę „prosi się” pracodawcę w wieku własnych dzieci a nawet wnuków. To często jest nie do przejścia, zwłaszcza dla osób, które wiele lat zajmowały stanowiska kierownicze. Nieumiejętność znalezienia odpowiednich ofert, przygotowania dokumentów zawodowych, odpowiedniego przejścia przez rozmowę kwalifikacyjną – dodatkowo utrudniają odnalezienie się na rynku pracy.

Nieco inaczej ma się sprawa z osobami w tzw. wieku średnim. Oczywiście, i oni szukają pracy, bo muszą. Ale są osoby, które uważnie obserwują rynek pracy, bo w sposób świadomy chcą kształtować swoją karierę zawodową. Poszukiwanie nowych wyzwań, szans doskonalenia umiejętności czy rozszerzania ich na nieznane dotąd obszary, chęć podniesienia statusu społecznego czy ekonomicznego – oto motor działań wielu osób. Oczywiście, są wśród nich i Włóczykije – osoby, które cieszą tylko zmiany i wędrują od firmy do firmy, od miejsca do miejsca, nigdzie nie osiadając na dobre. Znamy też takich, którymi powoduje dojmujące poczucie bycia niedocenionym czy niezrozumianym. Mają nieskończenie wiele pretensji do kolejnych przełożonych i narzekają dosłownie na wszystko.

Tak czy inaczej – na ogół to „średniakom” najłatwiej znaleźć nowe zatrudnienie. Pracodawcy coraz częściej rozumieją, że nie tylko młody wiek, ale i doświadczenie są atutami pracownika. Osoby w średnim wieku zwykle są o wiele sprawniejsze w szukaniu pracy. Bardziej elastyczne, zorientowane w świecie informacji, mają szersze kontakty społeczne, poza tym, jak już wspomnieliśmy wyżej – często szukają, bo chcą.

Poszukiwanie pracy przez najmłodszych ma też swoje ograniczenia. Z jednej strony są to pracownicy potencjalnie najtańsi, najłatwiejsi do wdrożenia, najbardziej elastyczni. Z drugiej – często brak im doświadczenia, nawyków koniecznych w pracy, praktycznych umiejętności dopełniających wiedzę teoretyczną. Dlatego częściej na absolwentów czekają bezpłatne staże niż dobrze wynagradzane stałe posady. Inna rzecz, że młodzi ludzie często mają oczekiwania finansowe zupełnie niedostosowane do swoich – świeżych jeszcze – kwalifikacji. Z doświadczeń pracodawców wynika też, że wcale nie tak łatwo trafić na osoby odpowiedzialne, zmotywowane do pracy nie tylko finansami. Często w życiorysach ludzi pracujących kilka lat można naliczyć nad podziw dużo firm – nie jest to bynajmniej nic dobrze widzianego u kolejnego potencjalnego szefa. I mimo, iż wydawać by się mogło, że osoby najmłodsze są doskonale przygotowane do rozmów kwalifikacyjnych, potrafią napisać przekonujące cv – rzeczywistość zadaje kłam takim przekonaniom. Nieprzemyślane odpowiedzi, nieodpowiedni strój, niestarannie napisane dokumenty – to często dyskwalifikuje kandydata.

Niezależnie od wieku, kiedy staniemy przed perspektywą poszukiwania pracy, musimy pamiętać o ważnej prawdzie: szukanie pracy to ciężka praca. Kto nie poświęca temu zajęciu minimum ośmiu godzin dziennie – nie może powiedzieć sobie ze spokojem: „Zrobiłem wszystko.” Niestety trzeba też pamiętać, że aby znaleźć pracę trzeba mieć zdrowie, a najlepiej i pieniądze.

Pewna pani miała nad łóżkiem napis: ”Od jutra szukam pracy” i codziennie po obudzeniu się, kiedy na niego spojrzała, cieszyła się, że to od jutra. Wiele w ten sposób nie da się osiągnąć. W dzisiejszych czasach praca na ogół nie przychodzi do nas sama, większość z nas musi ją znaleźć. Pojawiają się oczywiście nisze, zawody, których przedstawicieli jest u nas zbyt niewielu. Są to na przykład rzemieślnicy, czy też bardzo wysoko wykwalifikowane osoby, które szukając godziwych warunków życia wyjechały za granicę, a teraz nie wracają. Jeśli jesteśmy w takiej sytuacji – rzeczywiście nie musimy wkładać wiele wysiłku w znalezienie nowego pracodawcy. Wówczas chodzi raczej o to, aby umieć dobrze ocenić jakoś oferty i wybrać tę najkorzystniejszą.

Jednak, kiedy nie jesteśmy takimi szczęściarzami – zabierzmy się do szukania pracy systematycznie. Potraktujmy to, przed czym stajemy jako proces. Kiedy chcemy uzyskać jakiś związek chemiczny, dobieramy odpowiednie substraty, mieszamy je w odpowiednich proporcjach, kolejności, warunkach. To samo dotyczy zdobywania zatrudnienia.

Krok 1.

Warto zacząć od zastanowienia się, po co i dlaczego szukamy pracy. Dziwne pytanie? Oczywista odpowiedź? Ano, niekoniecznie. Przekonamy się o tym w innym tekście. Potem spróbujmy możliwie dokładnie określić, czego szukamy. Zadziwiające jest to, że kiedy szukamy jakiegoś przedmiotu, to wiemy, że chodzi o klucze, parasol, szpilkę. Kiedy chodzi o pracę, często szukamy „czegokolwiek”. Proszę wierzyć: szukanie czegokolwiek to szukanie niczego. Osoby mówiące: „podejmę jakąkolwiek pracę” rzadko wypowiadają przemyślane słowa. Zwykle wystarczy zaproponować posadę grabarza, bądź minimalne zarobki, aby zweryfikować takie deklaracje. Niektórzy wychodzą z założenia, że człowiek znajduje dokładnie to, czego szuka. Należy więc stawiać ofercie pracy sensowne wymagania, nie rezygnując na przykład z odpowiedniej lokalizacji czy miłego otoczenia. Z drugiej strony, warto zastanowić się, co – przynajmniej na początku – będzie mniej istotne. Może się okazać na przykład, że zgodzimy się zarabiać w okresie próbnym nieco mniej, ale za to ze względu na lokalizację, dojazdy do pracy są krótsze i tańsze. Warto też przemyśleć kwestie swojej dyspozycyjności, możliwości pracy w delegacji, w nadgodzinach – spróbujmy uwzględnić jak najwięcej zmiennych, które zechcemy wziąć pod uwagę akceptując lub odrzucając ofertę.

Krok 2.

Następny etap szukania pracy to dokładna analiza własnych kompetencji i doświadczeń zawodowych. Często poszukujemy zatrudnienia, ograniczając się do dotychczas wykonywanego zawodu. Tymczasem, bardzo często z dużą satysfakcją moglibyśmy odnaleźć się w innych funkcjach, widząc w nich wartości i cechy, których tak naprawdę w pracy poszukujemy. Pomyślmy, co nas w pracy tak naprawdę cieszy i o jakich naszych cechach to świadczy. Potem zastanówmy się, gdzie te odkryte cechy mogą się realizować. Nasze wnioski oczywiście starajmy się konkretyzować, bowiem stwierdzenie „lubię pracować z ludźmi” może nasuwać nam bardzo rożne zajęcia, w zależności od tego, dlaczego tak ważny jest dla nas kontakt z innymi. Przygotowanie dobrego bilansu doświadczeń zawodowych i kompetencji ułatwia określenie potencjalnych pracodawców.

Krok 3.

Kolejne kroki rozpocznie przygotowanie dobrego harmonogramu poszukiwań i małych celów, które postawimy sobie na drodze do naszej wymarzonej pracy. Ale o tym napiszemy już w następnym artykule.

09.12.2006 - Zespół Praca.pl