10 największych błędów poznawczych w ocenie twoich zachowań na rozmowie kwalifikacyjnej 2014-05-20

Rozmowa rekrutacyjna, w której uczestniczysz ma jeden główny cel - ma ocenić cię pod kątem wymagań stanowiska, o które się ubiegasz. Chociaż większość rekruterów stara się dokonywać obiektywnych ocen kandydatów i zachowuje określone procedury zmniejszające ryzyko popełnienia błędu, to i tak możesz zostać oceniony niepoprawnie. Skąd biorą się takie błędy? Okazuje się, że za ich powstawaniem może stać natura, a dokładniej mechanizmy poznawcze, w które nas wyposażyła.

 

Nie tak łatwo być obiektywnym, o czym możesz łatwo się przekonać w praktyce - wystarczy, że kilku swoich znajomych poprosisz o dokonanie obiektywnej i szczegółowej oceny tej samej osoby.  Jak myślisz, czy wszystkie oceny będą takie same? No właśnie... Jak pokazują liczne badania, w różnych dziedzinach życia, gdzie spotykamy się z procesami oceny (np. doradztwo personalne, szkoły, sądownictwo) występuje tzw. zjawisko rozbieżności ocen.  Może będziesz zaskoczony, ale nie tylko oceny różnych sędziów się od siebie różnią - sądy o innych ludziach wydawane przez te same osoby zmieniają się w odstępach czasowych.


Decyzje rekrutera są bardzo ważne - to od nich zależy, czy dostaniesz pracę lub czy zostaniesz zaproszony do dalszych etapów procesu rekrutacyjnego. Właśnie dlatego lepiej poznać odkryte przez psychologię, pojawiające się często błędy poznawcze, które może popełnić rekruter oceniając właśnie ciebie. Radzimy, jak zachować się podczas rozmowy kwalifikacyjnej, aby zminimalizować ryzyko ich wystąpienia lub wykorzystać je na własną korzyść.


1. Podstawowy błąd atrybucji


Podstawowy błąd atrybucji przejawia się tym, że ludzie częściej zwracają uwagę na cechy innych, a rzadziej zastanawiają się nad sytuacją, która doprowadziła do takiego zachowania. Oznacza to, że rekruter może mieć skłonność do poszukiwania przyczyn twoich zachowań w czynnikach wewnętrznych (cechach, zdolnościach, doświadczeniu), a może niedoceniać czynników sytuacyjnych, na które raczej nie masz wpływu. Skąd bierze się ten błąd? Po pierwsze, gdy jesteś oceniany to widoczne jest tylko to, co robisz, natomiast to, w jakiej sytuacji aktualnie się znajdujesz może być niejasne. Po drugie, podczas rozmowy jest oceniany jedynie niewielki zakres twoich zachowań i predyspozycji, co niekoniecznie może świadczyć o Twoich realnych predyspozycjach. Stąd rada, aby szczególnie uważać na ten błąd, gdy w czasie rekrutacji jesteś oceniany pod kątem jakiejś istotnej dla danej posady kompetencji - na podstawie jednego zadania. Musisz się wtedy szczególnie postarać i pokazać się z najlepszej strony. Natomiast jeżeli przystępujesz do zadania, gdy jesteś w niekorzystnej sytuacji (np. Twoja żona właśnie rodzi), to warto po rozmowie wspomnieć o tym rekruterowi, aby mógł uwzględnić poprawkę na np. radzenie sobie ze stresem.


2. Efekt kontrastu


Mechanizm ten może się pojawić, gdy jesteś oceniany tuż po innym kandydacie i może doprowadzić to do sytuacji, że dwie osoby o podobnym poziomie badanych kompetencji uzyskują zupełnie różne oceny, zależne od towarzystwa osób, w jakim były ocenianie. Za sprawą efektu kontrastu efekty twoich działań mogą myć oceniane gorzej, gdy przed nimi rekruter zobaczy osiągnięcia znacznie lepsze od twoich i odwrotnie - gdy jesteś oceniany po osobach z niewielkimi osiągnięciami, masz znacznie większe szanse na lepszą ocenę. Stąd kolejna rada - jeżeli masz wybór, to nie wchodź na rozmowę kwalifikacyjną po kimś, kto może wypaść od Ciebie zdecydowanie lepiej. Staraj się uczestniczyć w rekrutacji po kimś, kto może wypaść gorzej od Ciebie.

Przeczytaj także:

Skomentuj