AI w pracy Polaków: kto zyskuje przewagę, a kto zostaje w tyle?
Sztuczna inteligencja coraz powszechniej wchodzi do codziennego środowiska pracy. Pomaga przygotowywać dokumenty, rozwiązywać problemy techniczne, analizować dane, porządkować informacje i generować pomysły. Jednocześnie nie wszyscy pracownicy korzystają z niej w takim samym stopniu i mają podobne możliwości zdobywania doświadczenia.
Raport Praca.pl i Experience Institute „Powered by AI: nowa era pracy, kompetencji i produktywności” pokazuje, że technologia przestaje być domeną wąskiego grona ekspertów. Korzystają z niej pracownicy w różnym wieku i z różnych branż, choć skala wykorzystania AI pozostaje silnie związana z pozycją zawodową oraz charakterem wykonywanych obowiązków.
Kto naprawdę korzysta z AI?
W debacie publicznej często zakłada się, że liderami technologicznej transformacji są najmłodsi pracownicy. Wyniki badania pokazują jednak bardziej złożony obraz. Wiek nie jest najważniejszym czynnikiem decydującym o korzystaniu z AI. Znacznie większe znaczenie mają stanowisko, branża oraz dostęp do odpowiednich narzędzi w organizacji.
Jakie są najważniejsze wnioski z badania?
- AI jest już częścią pracy dwóch na pięciu pracowników: 44% aktywnych zawodowo respondentów korzysta ze sztucznej inteligencji w pracy, chociaż z różną częstotliwością. Wynik ten dotyczy ogółu badanych i uwzględnia również zawody oraz stanowiska, w których kontakt z narzędziami cyfrowymi jest ograniczony charakterem wykonywanych zadań.
- Dostęp do AI zależy od miejsca w organizacji: z narzędzi sztucznej inteligencji korzysta 74% prezesów i dyrektorów, 55% przedstawicieli średniej kadry kierowniczej oraz 50% specjalistów. Wśród pracowników fizycznych odsetek ten wynosi jedynie 14%. Różnica w korzystaniu z technologii przebiega więc przede wszystkim między poziomami organizacyjnej hierarchii.
- Najmłodsi nie są jedynymi liderami technologicznej zmiany: najczęściej z AI korzystają osoby w wieku 35 - 44 lata, stanowiąc połowę respondentów. Dane podważają przekonanie, że to przede wszystkim wiek decyduje o gotowości do korzystania ze sztucznej inteligencji.
- Branża wyraźnie różnicuje skalę wykorzystania technologii: w części sektorów AI stała się już codziennym narzędziem pracy, podczas gdy w innych nadal pozostaje rozwiązaniem stosowanym przez mniejszość pracowników. Różnice wynikają przede wszystkim ze specyfiki zadań, poziomu cyfryzacji oraz możliwości zastosowania narzędzi AI w codziennej pracy.
- Najczęściej AI pomaga w pracy z tekstem: 46% użytkowników wykorzystuje ją do pisania i redagowania e-maili, pism oraz dokumentów. Technologia pomaga również w rozwiązywaniu problemów technicznych, kontroli jakości, analizie danych i zdobywaniu nowych umiejętności.
- Technologia przynosi wymierne korzyści: 46% osób korzystających z AI deklaruje, że pomaga im ona lepiej organizować pracę i oszczędzać czas. Badani wskazują także na wsparcie kreatywności i poprawę jakości wykonywanych zadań.
- AI nie jest jeszcze postrzegana jako zawodowa konieczność: jedynie 14% badanych uważa, że bez umiejętności korzystania ze sztucznej inteligencji ich pozycja zawodowa byłaby słabsza. Pokazuje to, że mimo rosnącej obecności AI w codziennej pracy większość pracowników nie traktuje jeszcze tej kompetencji jako warunku utrzymania swojej pozycji na rynku.
- Obawy związane z AI nie rozkładają się równomiernie: co czwarty z pracujących Polaków obawia się, że technologia może w przyszłości ograniczyć stabilność ich zatrudnienia. Niepewność deklaruje 40% osób na stanowiskach asystenckich, ale tylko 15% przedstawicieli kadry najwyższego szczebla.
Wyniki badania pokazują, że to nie wiek jest głównym predyktorem wykorzystywania AI. Istotniejsze znaczenie mają stanowisko, branża i możliwość praktycznego korzystania z narzędzi. Różnice między pracownikami dotyczą jednak nie tylko skali wykorzystywania technologii, ale również poziomu obaw związanych z jej wpływem na przyszłość zatrudnienia. Dla pracodawców to ważny sygnał: sama obecność AI w firmie nie przesądza jeszcze o jej wartości. Znaczenie ma to, kto może z niej korzystać, w jakich zadaniach jest wykorzystywana oraz czy pracownicy wiedzą, jak technologia wpłynie na ich obowiązki, kompetencje i dalszy rozwój.
Przewidywalność jako przewaga pracodawcy
Perspektywę rekrutacyjną wyników badania przedstawiła na łamach raportu Monika Łęska Ph.D., Marketing Manager w Praca.pl. W komentarzu eksperckim zwróciła uwagę, że sposób komunikowania roli AI może wpływać na decyzje kandydatów oraz postrzeganie marki pracodawcy.
„Kandydaci i pracownicy potrzebują konkretnych informacji: do czego technologia będzie wykorzystywana, gdzie pozostanie odpowiedzialność człowieka, jak zmienią się oczekiwania wobec stanowiska i jakie wsparcie rozwojowe zapewni organizacja.
Organizacje, które potrafią to jasno wyjaśnić, mogą jednocześnie wzmacniać swoją markę pracodawcy, pokazując, że technologia jest wdrażana razem z ludźmi, a nie ich kosztem. W świecie, w którym część kandydatów postrzega AI jako szansę, a część jako zagrożenie, przewidywalność może stać się równie ważną przewagą rekrutacyjną jak dostęp do nowoczesnych narzędzi.”
O badaniu i cyklu raportów
Raport „Powered by AI: nowa era pracy, kompetencji i produktywności” to pierwszy z czterech raportów przygotowywanych przez Praca.pl i Experience Institute w ramach wspólnego projektu badań poświęconych polskiemu rynkowi pracy. W kolejych częściach projektu przeanalizujemy temat ageizmu, jawności wynagrodzeń oraz satysfakcji i zaangażowania pracowników. Cały cykl łączy jeden cel: konfrontowanie obiegowych opinii o pracy z doświadczeniami i deklaracjami aktywnych zawodowo Polaków.
Badanie zrealizowano w okresie styczeń - luty 2026 roku na próbie 1636 aktywnych zawodowo Polek i Polaków dobranych spośród użytkowników portalu Praca.pl. Próba była reprezentatywna ze względu na płeć i wiek oraz została przeważona do struktury aktywności związanej z poszukiwaniem pracy w populacji ogólnej.
POBIERZ RAPORT: Powered by AI - nowa era pracy, kompetencji i produktywności