Kiedy obowiązuje nas okres wypowiedzenia? Jak zwolnić się z pracy natychmiast? Zanim powiesz przełożonemu o zamiarze odejścia z pracy, sprawdź, jakie masz prawa i obowiązki wynikające z zakończenia stosunku pracy.
Jak się zwolnić z pracy bez okresu wypowiedzenia
Jak zwolnić się z pracy? Okazuje się, że sprawa nie jest taka prosta, szczególnie jeśli zależy nam na osiągnięciu pewnego celu – na przykład skróceniu okresu wypowiedzenia.
Przypomnijmy, że zgodnie z Kodeksem pracy strony mają możliwość rozwiązania stosunku pracy w następujący sposób:
• umowa wygasa wraz z wyznaczonym terminem (dotyczy to umów czasowych),
• umowa zostaje wypowiedziana z zachowaniem okresu wypowiedzenia na mocy porozumienia stron (może ją wypowiedzieć zarówno pracodawca, jak i pracownik),
• umowa zostaje wypowiedziana bez zachowania okresu wypowiedzenia z winy pracownika, bez winy pracownika lub z winy pracodawcy.
Jak się zwolnić z pracy z dnia na dzień?
By możliwe było zwolnienie się z pracy bez okresu wypowiedzenia, muszą zostać spełnione określone warunki (informują o tym art. 52., 53. i 55. Kodeksu pracy).
Pracownik może wypowiedzieć umowę o pracę ze skutkiem natychmiastowym, jeśli uzyska orzeczenie lekarskie stwierdzające, że wykonywana praca ma szkodliwy wpływ na jego zdrowie. Jeśli pracodawca nie zmieni warunków pracy podwładnego, by zniwelować czynniki szkodliwe lub nie przeniesie go we wskazanym na orzeczeniu terminie do innej pracy (ale takiej, która jest odpowiednia ze względu zarówno na stan zdrowia, jak i kwalifikacje zatrudnionego), wówczas pracownik może wypowiedzieć umowę z dnia na dzień.
Drugim przypadkiem, w którym pracownik może wypowiedzieć umowę w trybie natychmiastowym jest ciężkie naruszenie podstawowych obowiązków wobec pracownika przez pracodawcę. Naruszeniem tego typu może być np. niewypłacanie wynagrodzenia, niezapewnienie bezpiecznych i higienicznych warunków pracy, nieprzestrzeganie czasu pracy, mobbing i inne formy dyskryminacji itp.
W takim wypadku, prócz natychmiastowego zerwania umowy, pracownik może uzyskać odszkodowanie w wysokości wynagrodzenia za okres wypowiedzenia. Przy czym, jak stanowią przepisy: „W przypadku rozwiązania umowy o pracę zawartej na czas określony odszkodowanie przysługuje w wysokości wynagrodzenia za czas, do którego umowa miała trwać, nie więcej jednak niż za okres wypowiedzenia” (art. 55. § 1. Kodeksu pracy).
Zakończenie umowy bez okresu wypowiedzenia musi nastąpić na piśmie oraz z podaniem usprawiedliwiającej je przyczyny. W przypadku, gdy doszło do zawinienia przez pracodawcę, zatrudniony ma miesiąc na wypowiedzenie umowy z tego powodu.
Jak się zwolnić z pracy, żeby dostać zasiłek
Wiele osób zastanawiających się, jak się zwolnić z pracy, ma wątpliwości, czy w przypadku wypowiedzenia przez nich umowy będą miały prawo do zasiłku dla bezrobotnych. Rzeczywiście, zgodnie z art. 75. Ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy zasiłek nie przysługuje osobie, która w czasie 6 miesięcy przed rejestracją w urzędzie pracy rozwiązała stosunek pracy lub stosunek służbowy za wypowiedzeniem. Niemniej, jeśli pracownik rozwiązał umowę o pracę bez zachowania okresu wypowiedzenia z winy pracodawcy, wówczas zasiłek dla bezrobotnych mu się należy.
Zasiłek z urzędu pracy będzie wypłacany również wtedy, gdy doszło do rozwiązania umowy za porozumieniem stron (z zachowaniem okresu wypowiedzenia) z powodu:
• upadłości, likwidacji zakładu pracy,
• zmniejszenia zatrudnienia z przyczyn dotyczących pracodawcy,
• zmiany miejsca zamieszkania pracownika.
Jak się zwolnić z pracy, żeby dostać odprawę?
Czy zwolnienie się z pracy powoduje, że pracownik traci prawo do odprawy? Zgodnie z tzw. ustawą o zwolnieniach grupowych (tj. Ustawą z dnia 13 marca 2003 r. o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami stosunków pracy z przyczyn niedotyczących pracowników) odprawa wypłacana jest w przypadku zakładów pracy zatrudniających co najmniej 20 osób, w których dochodzi do grupowego zwolnienia (tj. rozwiązywany jest stosunek pracy z przyczyn stojących po stronie pracodawcy). W takim przypadku odprawa należy się pracownikowi, jeśli umowa została wypowiedziana przez pracodawcę lub za porozumieniem stron. Odprawę otrzymują również pracownicy zwalniani indywidualnie, jeśli całkowita przyczyna zwolnień leży po stronie pracodawcy (np. likwidowanie stanowisk w wyniku złego stanu finansowego przedsiębiorstwa).
Odprawa nie przysługuje, gdy:
• pracownik sam złoży wypowiedzenie,
• gdy podstawą do rozwiązania stosunku pracy jest wina pracownika.
