Firmy, które działają sezonowo bądź w pewnych okresach, mają zwiększone zapotrzebowanie na pracowników. Dlatego chętnie korzystają z usług agencji pracy tymczasowej. W ramach takiej współpracy agencja „wypożycza” firmie pracownika na określony czas bądź do realizacji niektórych zadań. Na czym polega praca tymczasowa, jakie prawa i obowiązki ma pracownik tymczasowy?
Praca tymczasowa – definicja
Konkretny opis tego, czym jest praca tymczasowa, zawiera ustawa o zatrudnianiu pracowników tymczasowych. Mówi ona o tym, że praca tymczasowa to wykonywanie na rzecz pracodawcy-użytkownika zadań, które:
• mają charakter sezonowy, okresowy lub doraźny,
• nie mogą być wykonane przez pracowników zatrudnionych u pracodawcy w terminie,
• nie mogą być wykonane przez zatrudnionego pracownika ze względu na jego nieobecność.
Oferty pracy tymczasowej publikowane są przez agencje pracy na ich stronach internetowych oraz w ogólnodostępnych portalach pracy. Agencja powinna zaznaczyć, że zatrudnienie odbywa się na podstawie współpracy z agencją pracy (a nie bezpośredniego zatrudnienia u pracodawcy-użytkownika).
Umowa o pracę tymczasową
Umowa tymczasowa jest zawierana pomiędzy pracownikiem a pracodawcą w postaci agencji pracy, która kieruje następnie daną osobę (na mocy zawartej umowy z druga firmą) do wykonywania zadań. Firmę, która korzysta z takiego rozwiązania, nazywa się pracodawcą - użytkownikiem.
Zatrudnienie przez agencję pracy tymczasowej jest realizowane na mocy umowy o pracę (najczęściej na czas określony lub na czas pełnienia wymaganych obowiązków) lub umowy cywilno – prawnej (jeśli zadania które ma realizować pracownik, nie noszą znamion zadań umowy o pracę).
Umowa z agencją pracy zawierana przez pracownika musi zawierać warunki zatrudnienia (rodzaj pracy, jej wymiar oraz miejsce wykonywania, wysokość i sposób wypłaty wynagrodzenia), wskazywać pracodawcę – użytkownika i ustalać okres, przez jaki będzie wykonywana praca.
Praca tymczasowa zasady
Zatrudnienie tymczasowe regulowane jest przez liczne zasady, które pozwalają ograniczyć ewentualne nadużycia ze strony pracodawców. I tak:
• wynagrodzenie pracownika tymczasowego nie może być mniej korzystne niż zarobki innych zatrudnionych na danym stanowisku bezpośrednio przez pracodawcę - użytkownika. Pracownik ma prawo zarządzać przedstawienia zasad wynagradzania na danym stanowisku,
• agencja pracy tymczasowej może kierować kandydatów do pracy u danego pracodawcy użytkownika maksymalnie przez okres 18 miesięcy w ciągu 36 miesięcy, przy czym nie ma tu znaczenia rodzaj nawiązywanej umowy (zlicza się umowy o pracę oraz umowy cywilno-prawne),
• pracodawca - użytkownik nie może współpracować z tym samym pracownikiem dłużej niż 18 miesięcy w ciągu 36 miesięcy (nawet jeśli pracownik ten kierowany byłby do pracy przez inną agencję),
• pracownik tymczasowy nie może wykonywać pracy szczególnie niebezpiecznej (w rozumieniu Art. 237 KP),
• nie może pracować na stanowisku, na którym zatrudniony jest inny pracownik, który strajkuje,
• nie może wykonywać pracy na stanowisku, na którym w czasie ostatnich 3 miesięcy pracowała inna osoba zwolniona z przyczyn nie dotyczących jej (chodzi tu o wykluczenie możliwości zastępowania pracowników pracownikami tymczasowymi).
Pracownik tymczasowy – prawa
Ustawa o zatrudnianiu pracowników tymczasowych nadaje takim pracownikom szereg praw, które mają zrównać ich sytuację z pracownikami zatrudnionymi bezpośrednio przez pracodawcę. Jest to zatem prawo do szkoleń i podnoszenia kwalifikacji (o ile jest zatrudniony minimum 6 tygodni), prawo do równego traktowania w zakresie warunków pracy i płacy.
Urlop pracownika tymczasowego
Praca tymczasowa nie oznacza, że pracownikowi nie przysługuje urlop. Wprost przeciwnie. Za każdy miesiąc pozostawania do dyspozycji pracodawcy-użytkownika, pracownik tymczasowy zyskuje prawo do dwóch dni urlopu.
Pracownik zatrudniony minimum 6 miesięcy u pracodawcy użytkownika powinien wykorzystać urlop w terminie uzgodnionym w przysługującym mu wymiarze. Jeśli pracownik nie wykorzysta tych dni będąc zatrudnionym, agencja pracy tymczasowej musi wypłacić pracownikowi ekwiwalent.
Wypowiedzenie umowy o pracę tymczasową
Rozwiązanie umowy o pracę tymczasową następuje wraz z dniem, na jaki została zawarta. Jednocześnie każda ze stron, może w umowie o prace przewidzieć możliwość wcześniejszego rozwiązania umowy.
Umowa o pracę tymczasową — okres wypowiedzenia:
• 3 dni, jeśli umowa została zawarta na okres nieprzekraczający 2 tygodniu,
• 1 tydzień, jeśli umowa została zawarta na okres dłuższy niż 2 tygodnie.
Praca tymczasowa - ustawa
Zatrudnienie tymczasowe w polskim prawie pracy regulowane jest przez Ustawę z dnia 9 lipca 2003 r. o zatrudnianiu pracowników tymczasowych (Dz.U. 2003 nr 166 poz. 1608). Od momentu opublikowania ustawy, w związku ze zmianami w innych aktach prawnych, opublikowano kilka nowych zasad, z którymi wiąże się zatrudnienie pracownika tymczasowego. Ostatnie zmiany w ustawie zostały wprowadzone w 2017 roku i objęły takie kwestie jak: dopuszczalna długość pracy dla jednego pracodawcy użytkownika i zakaz powierzania pracy tymczasowej na stanowisku, na którym dotąd zatrudniano pracowników na stałe umowy.
Warto zauważyć, że mimo tego, iż współpraca pracownika z agencją pracy tymczasowej odbywa się najczęściej na podstawie umowy o pracę, to sam Kodeks pracy nie reguluje pojęcia pracy tymczasowej. Jego zasady stosuje się do pracodawcy i pracownika tylko w tych sytuacjach, które nie zostały określone ustawą o pracy tymczasowej.
Prawo pracy tymczasowej nakłada na agencje pracy oraz pracodawców - użytkowników kary za nie stosowanie się do przepisów ustawy. Za naruszanie prawa wobec osób zatrudnionych tymczasowo, agencja może ponieść karę od 3 do 100 tys. zł.
Agencja pracy tymczasowej dla nieletnich
Agencja pracy tymczasowej może podpisać umowę cywilno – prawną z osobami w wieku 16-18 lat będącymi uczniami. Do takich osób, stosuje się przepisy Kodeksu pracy dotyczące zatrudniania młodocianych w innym celu niż przygotowanie zawodowe.
