Lista stanowisk - Aktor

CHARAKTERYSTYKA ZAWODU

Aktor to artysta grający w teatrze lub filmie, wcielający się w postać dramatu, której użycza głosu, twarzy, gestów. Aby zrobić to jak najlepiej, aktor musi wczuć się w odgrywaną postać, zrozumieć jej psychikę, potrafić mówić jej językiem.

Zawód aktora większości społeczeństwa kojarzy się ze sławą, dużymi pieniędzmi, zainteresowaniem mediów, dostatnim życiem. Niewiele osób wie, że obraz aktora kreowany w mediach dotyczy tylko wąskiej grupy tej społeczności występującej w produkcjach filmowych i telewizyjnych o największej oglądalności. Zdecydowana większość wykonując swoją pracę np. w teatrze nie zyskuje takiego rozgłosu i pieniędzy.

W tym zawodzie niezbędny jest talent. Jednak chcąc osiągnąć coś więcej trzeba mieć też siłę przebicia i upór w dążeniu do celu, bo nie każdy może od razu grać wymarzone role. W ciągłym rozwoju trzeba też doskonalić własne umiejętności i zdobywać doświadczenie.

Większość aktorów nie czeka z rozpoczęciem pracy do ukończenia studiów. Już w trakcie ich trwania startują w castingach. Gdy im się uda kontynuują studia, jednak po ich zakończeniu mają łatwiejszy start. Każdy casting to jednak trudny konkurs, w którym spośród wielu kandydatów wybiera się zazwyczaj jedną, zdaniem reżysera najbardziej odpowiednią osobę.


WARUNKI PRACY

Podstawowym „narzędziem” pracy aktora jest jego ciało. Odpowiedni dobór gestów, mimiki, sposobu poruszania oraz umiejętności składają się na ocenę umiejętności aktora i jego profesjonalizm. Niektórzy dla potrzeb roli decydują się nawet na takie poświęcenia jak zrzucenie lub przybranie wagi czy drastyczna zmiana fryzury. Są też aktorzy, którzy na czas odgrywania roli zmieniają swoje zachowania i osobowość podporządkowując je granej postaci.

Praca aktora wiąże się z bardzo częstymi kontaktami z ludźmi. Są to zarówno współpracownicy, z którymi tworzy się film, serial, sztukę czy przedstawienie, jak i widzowie. O ile w przypadku widowni kinowej czy telewizyjnej kontakt z aktorem nie jest bezpośredni, o tyle w teatrze opiera się już na reagowaniu przez aktora na różne zachowania publiczności. Innym aspektem styczności aktora z ludźmi jest sława. Aktor, który jest rozpoznawalny staje się osobą publiczną, co wiąże się z utratą prywatności nawet wbrew jego woli. Kolorowe czasopisma, w których zasadnicza część informacji dotyczy prawdziwych lub rzekomo prawdziwych wydarzeń z życia osób znanych i lubianych nie ma skrupułów w niszczeniu prywatności.

Aktor musi być osobą dyspozycyjną. Nie można określić czasu jego pracy, gdyż ten zależy od tego w ilu produkcjach jednocześnie uczestniczy aktor i na jakim etapie przygotowywania się znajdują. Istotna część przygotowywania do roli odbywa się także w domu aktora, gdyż musi przyswoić sobie scenariusz, a w szczególności swoje kwestie. Czasem by dobrze zrozumieć graną postać aktor musi pogłębić swoją wiedzę na temat epoki i realiów, w których żył bohater sztuki.

Aktor bardzo często łączy różne miejsca pracy, więc musi być dyspozycyjny. Niejednokrotnie w tym samym okresie występuje np. w trzech różnych sztukach w trzech różnych miastach. Produkcja filmu też może od niego wymagać okresowego przebywania poza miejscem zamieszkania.


WYMAGANIA

Najważniejszym wymaganiem stawianym aktorowi jest talent, gdyż wiele innych cech można z czasem wyćwiczyć, a talent albo się ma, albo nie. Podstawowe predyspozycje do tego zawodu to dobra pamięć, zdolność łatwego wcielania się w kreowane postacie i sprawny aparat głosowy, który pozwala na wyraźną i doniosłą emisję głosu. Głos to także umiejętność śpiewania, którą trzeba posiadać choćby w stopniu podstawowym. Bardzo ważna jest pamięć emocjonalna i sytuacyjna. Wielu kandydatów ma bardzo słabą pamięć sytuacyjną i bardzo trudne jest dla nich ponowne wywołanie jakiejś reakcji, a aktorstwo oparte jest przecież na powtarzaniu. Bardzo pomocna jest w tym umiejętność koncentracji. Aktor musi radzić sobie ze stresem.

Aktor zazwyczaj musi być także sprawny ruchowo i fizycznie. Przeciwwskazaniem są na pewno wady wymowy. Nie da się jednak jednoznacznie określić, że te czy inne przypadłości dyskwalifikują aktora. Wszystko zależy od tego jaką rolę ma zagrać. Jeżeli w scenariuszu jest przewidziana osoba niepełnosprawna, to można zaangażować takiego aktora. Niektóre formy terapii osób niepełnosprawnych zakładają ich udział w przedstawieniach, stąd powstają też sztuki napisane specjalnie pod ich kątem.


WARUNKI PODJĘCIA PRACY

W praktyce są dwie drogi, by zostać aktorem. Pierwsza, dana tylko najbardziej utalentowanym, to droga bez studiów i profesjonalnych przygotowań. Czasem ktoś posiada talent, który zostanie zauważony na castingu. Dobra gra staje się wtedy przepustką do wielkiej kariery. Ale większość przyszłych aktorów musi wybrać studia w szkole teatralnej. Do wyboru są trzy takie szkoły: w Warszawie, Krakowie i Łodzi - oraz dwa wydziały zamiejscowe: wydział aktorski PWST w Krakowie mieszczący się we Wrocławiu oraz Wydział Lalkarski warszawskiej Akademii Teatralnej w Białymstoku.

W tym zawodzie wiek nie ma znaczenia. Młodzi aktorzy mogą podjąć pracę na równi ze starszymi i odnosić podobne sukcesy. Wiek jest tylko ograniczeniem przy doborze odpowiedniej roli.


MOŻLIWOŚCI ZATRUDNIENIA

Absolwenci szkół mogą szukać pracy nie tylko w teatrze, ale także w kinie, telewizji, radio czy na estradzie. Niestety, coraz trudnej znaleźć stałą pracę, gdyż aktorzy są coraz częściej angażowani do konkretnego filmu, serialu, widowiska, słuchowiska. Dziś wielu absolwentów decyduje się na bycie wolnym strzelcem. Ta wolność daje znacznie większe możliwości. Jeśli aktor współpracuje z agencją i działa samodzielnie, często taki model się udaje. Agencja umieszcza go w katalogu i reżyser wybiera, kto wizualnie najbardziej mu odpowiada. Potem robi się casting i sprawdza kandydatów.


ZAROBKI

Zarobki największych sław są naprawdę duże, jednak jak zaznaczyliśmy na wstępie dotyczą one tylko wąskiej grupy aktorów. Zdecydowana większość musi stawiać czoło szarej rzeczywistości, w której młodzi ludzie na starcie w teatrze nie dostają nawet średniej krajowej. Dlatego sporo osób dorabia poza teatrem.

Zarobki w branży aktorskiej są bardzo zróżnicowane. Uzależnione są zarówno od charakteru pracy (teatr, plan filmowy, plan serialowy, reklama), jak również renomy aktora, oraz podpisanego kontraktu.