Lista stanowisk - Kaskader

CHARAKTERYSTYKA ZAWODU

Kaskader to człowiek o specjalnych umiejętnościach, który dubluje aktora w niebezpiecznych scenach podczas kręcenia filmu czy spektaklu teatralnego. Do zadań kaskadera należy zastępowanie aktora w scenach, w których ten nie poradzi sobie z powodu mniejszej sprawności fizycznej lub ze względu na niebezpieczeństwo odniesienia jakiegoś urazu. Zdarza się też, że w niektórych scenach kaskaderzy nikogo nie dublują i grają swoje postacie (np. w scenach bójek, pościgów itp.). Współczesny kaskader to czasem także artysta występujący w samodzielnych show oraz w cyrkach.

Wraz z rozwojem techniki zmienia się też zawód kaskadera. Obecnie musi on korzystać z nowych możliwości, jakie daje mu technika i podejmuje wyzwania, które kiedyś wydawały się nierealne. Jednocześnie wzrasta poziom bezpieczeństwa pracy kaskadera, który korzysta z niejednokrotnie bardzo kosztownych zabezpieczeń. Stąd kształcenie kaskaderów i ich późniejsza praca są bardzo kosztowne, a co za tym idzie elitarne. Rozwój tej dziedziny napędza przede wszystkim przemysł filmowy Stanów Zjednoczonych.


WARUNKI PRACY

W dużym uogólnieniu kaskader pracuje wszędzie tam, gdzie jest kręcony film. Mogą to być hale zdjęciowe, ale częściej plenery poza studiem filmowym, pomieszczenia czy budynki zaadaptowane dla potrzeb kręconego filmu. Nierzadko zdjęcia kręcone w plenerze odbywają się w trudnych warunkach klimatycznych. Kaskader musi być także przygotowany do częstych wyjazdów i długiego przebywania poza miejscem zamieszkania.

Kaskader w swej pracy jest narażony na wiele niebezpieczeństw. Warunki jego pracy są zdecydowanie gorsze od aktora, którego dubluje. Liczba grożących mu chorób i urazów jest bardzo długa, a do najpopularniejszych należą złamania, zwichnięcia, stłuczenia itp.

Kaskader pracuje w środowisku ludzi filmu. Tworząc fikcję często narażony jest na jak najbardziej realne niebezpieczeństwa i zagrożenia. Jego praca odbywa się samodzielnie lub w małych zespołach. W przypadku pracy w grupie zazwyczaj składa się ona z osób, które bardzo dobrze się znają. W przypadku niebezpiecznych zadań wykonujące je osoby muszą sobie bezwzględnie ufać, gdyż wzajemnie ponoszą odpowiedzialność za zdrowie pozostałych kaskaderów biorących udział w zadaniu.


WYMAGANIA

Wbrew powszechnym przekonaniom w zawodzie kaskadera liczy się nie tylko znakomita sprawność fizyczna. Równie ważna jest doskonała odporność psychiczna. Kaskader musi charakteryzować się odwagą, odpornością emocjonalną, rozwagą i ostrożnością. Konieczna jest odpowiedzialność, umiejętność pracy w grupie, punktualność i systematyczność. Powinien nauczyć się bać i kontrolować strach. Musi w pełni kontrolować swój umysł.

Kaskader musi także charakteryzować się doskonałym stanem zdrowia. Minimum raz w roku przechodzi kompleksowe badania lekarskie potwierdzające zdolność do wykonywania tego zawodu. Ponadto takie badania musi przejść po każdym wypadku w pracy. Niezbędna jest wszechstronna sprawność fizyczna. Z tego powodu ważna jest rzetelność w pracy i samodoskonalenie się.

Kaskaderem nie może zostać osoba niepełnosprawna.


WARUNKI PODJĘCIA PRACY

Kaskaderstwa nie można się nauczyć w szkole publicznej, nie ma też takiego kierunku studiów. Akademia wychowania fizycznego może dać podstawy ogólnej sprawności, jednak nie są one wystarczające. Droga do kaskaderstwa zaczyna się od uprawniania różnych sportów, by zyskać wszechstronną sprawność fizyczną. Kolejnym etapem jest poznawanie technik kaskaderskich. Zwykle nie ma możliwości, żeby kaskader umiał wszystko, dlatego na późniejszym etapie szkolenia następuje specjalizacja.

W Polsce jest tylko jedna szkoła, w której można nauczyć się kaskaderstwa. To krakowska Szkoła Kaskaderów „13”. W jej programie są m. in.: sztuki walk (judo, aikido, zapasy, karate, taekwondo) oraz szermierka.

Naukę kaskaderstwa trzeba rozpocząć między 20 a 30 rokiem życia. Nie ma możliwości, by naukę podjęły osoby starsze.


MOŻLIWOŚCI ZATRUDNIENIA

W Polsce nie ma zbyt wiele możliwości zatrudnienia dla kaskaderów. Wiąże się to z niewielką produkcją nowych filmów, a poza nimi kaskaderzy w naszym kraju są wciąż wykorzystywani bardzo rzadko. Dlatego i kaskaderów jest niewielu, a reżyserzy i kierownicy produkcji korzystają najczęściej ze sprawdzonych grup. Kaskaderzy mogą także produkować własne przedsięwzięcia, jednak ze względu na koszty takich przedstawień kaskaderskich jest w naszym kraju niewiele.


ZAROBKI

Płace kaskaderów są sezonowe. Stawki za udział w filmie nie są duże. Zazwyczaj wynoszą od kilkuset do 1 tys. zł za dzień zdjęć. W wyjątkowych przypadkach są to stawki większe. Gdy zestawi się to z liczbą produkowanych w Polsce filmów z udziałem kaskaderów, to obraz zarobków w tym zawodzie nie jest olśniewający.