Lista stanowisk - Sędzia

CHARAKTERYSTYKA ZAWODU

Sędzia to jeden z zawodów prawniczych. Jego praca polega na wymierzaniu sprawiedliwości. Sędzia działa w imieniu społeczeństwa i jest funkcjonariuszem publicznym. W swym działaniu jest niezawisły, a jedynym ograniczeniem jest obowiązujące prawo. Ich decyzje mogą być zakwestionowane tylko na drodze odwołania do wyższej instancji. W Polsce sędzia podlega procedurom zupełnie innym niż reszta zawodów prawniczych. Sędziów sądów rejonowych, okręgowych, apelacyjnych oraz Sądu Najwyższego powołuje prezydent na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa.

Ze względu na rozległość prawa i różnorodność spraw, sądy mają wydzielone wydziały, które zajmują się orzekaniem w sprawach z zakresu prawa karnego, cywilnego, rodzinnego, opiekuńczego, pracy. Szczegółowe działania sędziego zależą od sądu i wydziału, w którym pracuje. Niezależnie od rodzaju sprawy sędzia na podstawie aktu oskarżenia, opinii biegłych, zeznań świadków, przedstawionych dowodów, punktu widzenia obrony musi wydać sprawiedliwy wyrok, który na podstawie obowiązującego prawa będzie uwzględniał cechy konkretnego przypadku. Każdy wyrok musi posiadać pisemne uzasadnienie.

Do uprawnień sędziego należy podejmowanie decyzji o zatrzymaniu podejrzanego na dłużej niż 48 godzin.


WARUNKI PRACY

Sędzia pracuje przede wszystkim w dwóch miejscach: na sali rozpraw, gdzie rozpatruje prowadzone sprawy i wysłuchuje stron oraz w pokoju sędziowskim, gdzie zapoznaje się z dokumentacją i aktami sprawy, pisze uzasadnienie wyroku itp. Zdarza się, że w wyjątkowych przypadkach sędzia, podejmując decyzję w jakiejś sprawie (zazwyczaj dotyczącej prawa rodzinnego) opuszcza budynek sądu.

W zależności od sądu i charakteru prowadzonej sprawy sędzia może pracować indywidualnie lub grupowo w większym składzie. Zarówno z tego powodu jak i charakteru pracy, która polega na wysłuchiwaniu ludzi i podejmowaniu decyzji mających wpływa na ich dalsze losy sędzia musi posiadać umiejętność samodzielnego podejmowania odpowiedzialnych decyzji. Z tych samych powodów sędzia musi liczyć się z niechęcią strony, dla której jego orzeczenie jest niekorzystne.

Sędzia nie ma stałych godzin pracy, jednak zazwyczaj większość wykonywanych czynności odbywa się w ciągu dnia. Jego praca jest nadzorowana przez prezesa sądu, jednak nie ma on prawa ingerować w treść wyroku.


WYMAGANIA

Podstawowym wymaganiem jest sprawiedliwość osądów. Warunkiem jest umiejętność nawiązania kontaktu i właściwego postępowania z ludźmi, gdyż to na podstawie ich zeznań podejmowany jest wyrok. Na sali rozpraw niejednokrotnie dochodzi do sytuacji konfliktowych, a sędzia musi zapanować nad sytuacją podejmując szybkie i zdecydowane decyzje. Wskazana jest duża odporność emocjonalna.

W wydawaniu wyroków przydatna jest zdolność empatii, która jednak nie może stanowić akceptacji niewłaściwego postępowania osądzanych. Konieczna jest wytrwałość i cierpliwość, gdyż niejednokrotnie dochodzenie do prawdy jest procesem długotrwałym. Sędzia nie może ulegać naciskom zewnętrznym.

Sędzia większość czasu pracy spędza, siedząc, dlatego poruszanie się na wózku nie zamyka drogi do wykonywania tego zawodu. Ze względu na charakter pracy ważny jest sprawny słuch i wzrok.


WARUNKI PODJĘCIA PRACY

Podstawowym warunkiem, który trzeba spełnić, by zostać sędzią, jest ukończenie studiów prawniczych. Konieczna jest także aplikacja sędziowska, która trwa dwa lata. W trakcie jej trwania kandydaci mogą pracować w sądzie, otrzymując stypendium. Po jej zakończeniu kandydat musi zdać egzamin ze wszystkich dziedzin prawa, ze szczególnym naciskiem na prawo procesowe. Ponadto aby uzyskać z rąk prezydenta nominację sędziowską, trzeba mieć ukończone 26 lat, posiadać obywatelstwo polskie i korzystać z pełni praw cywilnych i obywatelskich. Górną granicą podjęcia pracy w tym zawodzie jest wiek emerytalny. Warunkiem jest spełnienie wszystkich wymienionych wyżej warunków.


MOŻLIWOŚCI ZATRUDNIENIA

Jedynym pracodawcą sędziego może być państwo. Jednak droga do nominacji sędziowskiej jest długa. Ukończenie aplikacji sędziowskiej nie gwarantuje znalezienia pracy. Etaty czekają na najlepszych. Jeśli uda się otrzymać etat, kandydat na sędziego zostaje asesorem. To rodzaj płatnego stażu zawodowego przed mianowaniem. Najdalej po trzech latach asesor jest oceniany przez sędziego prowadzącego i jeśli ocena wypadnie pozytywnie, otrzymuje z rąk prezydenta Rzeczypospolitej nominację sędziowską.

W tym zawodzie są duże możliwości awansu. Pierwszym jest otrzymanie aplikacji. Kolejne szczeble kariery związane są z poszczególnymi poziomami organizacji sądownictwa. Ponadto w każdym sądzie można pełnić funkcje prezesa, wiceprezesa, przewodniczącego wydziału itd.


ZAROBKI

Zarobki sędziów zależą przede wszystkim od wyznaczonych przez ministerstwo sprawiedliwości stawek oraz w mniejszym stopniu od wyników pracy. Duży wpływ na ich wysokość ma także miejsce pracy. W zależności od pełnionych funkcji sędziowie sądów rejonowych zarabiają od 6,3 tys. do 7,7 tys. Wynagrodzenia w sądach apelacyjnych wynoszą od 8,4 tys. do 9,9 tys.