Lista stanowisk - Rzeczoznawca

CHARAKTERYSTYKA ZAWODU

Praca rzeczoznawcy polega na wydawaniu opinii i sporządzaniu ekspertyz w dziedzinie, w której się specjalizuje. Tytuł ten jest przyznawany na podstawie odpowiednich przepisów osobom o wysokich kwalifikacjach i odpowiednio dużym, udokumentowanym doświadczeniu w określonej dziedzinie i specjalizacji zawodowej. Po spełnieniu i udokumentowaniu wymagań dotyczących kwalifikacji, zazwyczaj trzeba zdać egzamin państwowy (w przypadku tytułu rzeczoznawcy w określonym zawodzie) lub egzamin w stowarzyszeniu czy innej organizacji (w przypadku tytułów w różnych dziedzinach nie wynikających z przepisów prawa).

Praca w zawodzie rzeczoznawcy w określonej dziedzinie wiąże się często z podjęciem znacznych zobowiązań i przyjęciem na siebie określonych obciążeń wynikających z przepisów, jak np. obowiązek wykonywania funkcji biegłego sądowego. To także duża odpowiedzialność, gdyż najczęściej trafiają do niego trudne sprawy (awarie, katastrofy, sprawy sporne) i od jego opinii zależy np. wyrok sądu czy zdrowie i życie ludzi.

Potoczne rozumienie słowa rzeczoznawca jest zdecydowanie mniej formalne i odnosi się ogólnie do specjalisty, eksperta, który pełni funkcje doradczą lub orzeczenia w sprawach spornych.

Na podstawie przepisów prawa powołuje się następujących rzeczoznawców: rzeczoznawca majątkowy (ustawa o gospodarce nieruchomościami), rzeczoznawca budowlany (prawo budowlane), rzeczoznawca do spraw zabezpieczeń przeciwpożarowych, rzeczoznawca do spraw bezpieczeństwa i higieny pracy, rzeczoznawca do spraw sanitarnohigienicznych, rzeczoznawca samochodowy. rzeczoznawcy mogą być także powoływani w innych dziedzinach przez organizacje czy stowarzyszenia, na podstawie wewnętrznych wymogów (np. rzeczoznawca kosztorysowy ­ nadaje Stowarzyszenie Kosztorysantów Budowlanych).


WARUNKI PRACY

Rzeczoznawca pracuje w miejscach, w których dokonuje oględzin, pobiera materiały do ekspertyzy a także w biurach, gdzie opracowuje zebrane materiały i przygotowuje ekspertyzy. Przykładowo rzeczoznawca zajmujący się wyceną nieruchomości wiele czasu spędzi w budynkach, które są przedmiotem jego ekspertyzy, podczas gdy rzeczoznawca w dziedzinie kryminalistyki będzie zbierał materiały na miejscu przestępstwa.

Praca rzeczoznawcy ma charakter indywidualny. Każda sprawa jest inna i indywidualna, stąd wymaga innej metodyki pracy. Rzeczoznawca sam dobiera metody działania i ustala kolejność działań. Jego kontakty z innymi ludźmi są częste i zróżnicowane. Zazwyczaj wiążą się albo z wydawaniem opinii/porady lub w trudniejszych przypadkach z konsultacją z innymi rzeczoznawcami.

Z porad rzeczoznawców najczęściej korzystają takie instytucje jak sądy, prokuratura i policja. Coraz częściej po wydanie opinii zgłaszają się do nich też osoby indywidualne.


WYMAGANIA

Rzeczoznawca może zajmować się wydawaniem ekspertyz w bardzo różnych dziedzinach. Różne są też warunki, w jakich pracuje, a co za tym idzie różne wymagania. Stąd próba scharakteryzowania predyspozycji psychologiczno-charakterologicznych oraz fizycznych od kandydatów do pracy w tym zawodzie będzie dosyć ogólna.

Do istotnych cech charakteryzujących rzeczoznawcę trzeba przede wszystkim zaliczyć niezależność swoich sądów i opinii, wytrwałość, cierpliwość, zdolność koncentracji uwagi, samodzielność i skrupulatność. Bardzo ważne są też spostrzegawczość, dobra pamięć i umiejętność logicznego myślenia. Ponieważ ekspertyzy zazwyczaj mają charakter pisany, stąd rzeczoznawca musi posiadać umiejętność wypowiadania zarówno w mowie jak i piśmie. Bardzo ważne jest, by rzeczoznawca nieustannie rozwijał wiedzę w dziedzinie, którą się zajmuje.

Rzeczoznawca powinien charakteryzować się ogólną sprawnością fizyczną. W zależności od specjalizacji istotne są inne cechy, np. osoba, która wydaje ekspertyzy w dziedzinie fonoskopii nie może mieć wady słuchu, a rzeczoznawca z zakresu daktyloskopii nie może mieć wady wzroku.


WARUNKI PODJĘCIA PRACY

Do podstawowych warunków, które trzeba spełnić by zostać rzeczoznawcą należą najczęściej:
-­ posiadanie odpowiedniego co do poziomu i kierunku wykształcenia wyższego (często musi to być tytuł magistra, w niektórych przypadkach wymagane są również studia podyplomowe spełniające określone minimum programowe),
­- udokumentowana w odpowiedni sposób praktyka zawodowa, trwająca przez okres nie krótszy niż zawarty w przepisach prawnych i spełniająca wymogi programowe oraz potwierdzona przez osoby i/lub instytucje nadzorujące praktykę,
­- czasem wymagana jest opinia środowiska zawodowego (stowarzyszenia, izby zawodowej) lub kilku osób posiadających już dany tytuł rzeczoznawcy,
­- przynależność od odpowiedniej organizacji (np. izby zawodowej),
­- niekaralność,
­- zdanie egzaminu.

W przypadku rzeczoznawcy nie ma górnej granicy wieku, po której nie można podjąć pracy w zawodzie. Wręcz przeciwnie, ze względu na stawiane kandydatom wymagania co do wykształcenia, doświadczenia i stażu pracy uprawnień nie mogą uzyskać osoby przed ukończeniem 30 roku życia.


MOŻLIWOŚCI ZATRUDNIENIA

Rzeczoznawcy mają dwie możliwości podjęcia pracy. Pierwsza to zatrudnienie w różnych instytucjach korzystających z usług rzeczoznawców jak np. firmy ubezpieczeniowe, prokuratura, policja, zrzeszenia rzeczoznawców. Druga to samozatrudnienie, czyli otwarcie własnej firmy zajmującej się np. wyceną nieruchomości. Zdarza się, że rzeczoznawcy swoją rolę pełnią okazjonalnie, podczas gdy na co dzień pracują w innym zawodzie, najczęściej związanym z dziedziną, w której wydają ekspertyzy.


ZAROBKI

W zależności od rodzaju pracy płaca rzeczoznawcy może być regulowana przez ilość wydanych ekspertyz lub przez zawartą umowę o pracę. Płaca uzależniona jest od specjalizacji i kwalifikacji rzeczoznawcy. Zazwyczaj kształtuje się w okolicy od 3000 zł.