Praca.pl Poradniki Rynek pracy
Dlaczego 1. maja to dzień wolny od pracy?

Dlaczego 1. maja to dzień wolny od pracy?

 
Dlaczego 1. maja to dzień wolny od pracy?

Na świecie po raz pierwszy Święto Pracy, dawniej Międzynarodowy Dzień Solidarności Ludzi Pracy, obchodzone było w 1890 roku. Wprowadzone zostało w 1889 roku przez II Międzynarodówkę dla upamiętnienia wydarzeń z pierwszych dni maja 1886 roku w Chicago – strajku będącego częścią ogólnokrajowej kampanii na rzecz wprowadzenia 8-godzinnego dnia pracy.

 

Spis treści

Kilka faktów historycznych

 

W 1886 roku do majowego strajku robotników zmusiły fatalne standardy zatrudnienia – ciężkie warunki pracy, niskie wynagrodzenia i praca często po 12 godzin na dobę.

 

Pierwsze działania robotnicy skierowali przeciwko właścicielowi firmy McCormick Harvester Co., który zamierzał zwolnić ogromną część pracowników. Właściciel firmy ustąpił w wyniku strajku pracowników, ale poprawa sytuacji trwała krótko. W lutym 1886 zwolnił wszystkich pracowników, zastępując ich całkowicie nową kadrą. Przyjął także całą armię ochroniarzy, którzy mieli pilnować bezpieczeństwa nowoprzyjętych.

 

To skłoniło działaczy do przygotowania demonstracji. Zaplanowano ją na 1 maja. Główny cel, który przyświecał robotnikom, to ośmiogodzinny dzień pracy. Na czele demonstracji, w której wzięło udział kilkadziesiąt tysięcy osób stał Albert Parsons – związkowiec walczący również o równouprawnienie Afroamerykanów. Pomimo obaw towarzyszących wielu uczestnikom w demonstracji, obyło się bez rozlewu krwi.

 

Kolejnym krokiem w walce o prawa ludzi pracy był zorganizowany 3 maja, przez niemieckiego związkowca Augusta Spiesa wiec, podczas którego doszło do starcia pomiędzy demonstrantami a nowymi pracownikami McCormicka. Interweniowała policja. Kilku robotników zginęło, kilku zostało ciężko rannych, a wielu pobitych. Wobec brutalności policji Spies zachęcał do wzięcia udziału w demonstracji planowanej na następny dzień.

 

Wydarzenia dnia kolejnego znane są jako Haymarket Riot (dosłownie: zamieszki na placu Haymarket). Wiec przebiegał początkowo bez ekscesów. Burmistrz Chicago zapewniał, że nic nie wskazywało na konieczność interwencji przez policję. Pod koniec przemówienia Samuela Fieldena, jednego z organizatorów wiecu, policjanci zaatakowali demonstrantów. W wyniku skierowanej w funkcjonariuszy bomby jeden z nich zginął, wielu zostało rannych. Policjanci otworzyli ogień. Na placu zapanował taki chaos, że liczni policjanci zostali postrzeleni przez swoich kolegów. Zginęło wiele osób. Wynikiem tych wydarzeń były represje skierowane przeciwko działaczom związkowym. Przed sądem stanęło osiem osób, siedem skazano na śmierć.

 

3 lata po tych wydarzeniach II Międzynarodówka (międzynarodowa organizacja zrzeszająca partie i organizacje socjalistyczne) ustanowiła 1 maja świętem pracy, chcąc tym samym docenić oddanie i poświęcenie ofiar wydarzeń majowych w walce o lepsze warunki pracy.

 

 

Święto Pracy w Polsce

 

W Polsce dzień 1 maja obchodzony jest, podobnie jak na całym świecie, od 1890 roku.

 

Po zakończeniu II wojny światowej rząd ustanowił 1 maja świętem państwowym, wolnym od pracy. Wielu Polaków pamięta pochody pierwszomajowe z czasów PRL-u. Przez lata we wszystkich miastach w Polsce rozbrzmiewały słowa Międzynarodówki: Wyklęty powstań ludu ziemi... W latach 80. nielegalne demonstracje pierwszomajowe organizowała w opozycji do oficjalnych obchodów podziemna Solidarność.

 

W dzisiejszych czasach huczne obchody pierwszomajowe nie są już praktykowane. Z pewnością wiele młodych osób kojarzy 1 maja po prostu z dniem wolnym od pracy. Praca.pl przypomina więc o genezie tego święta  i zachęca do cieszenia się z 8-godzinnego dnia pracy.

 

Święto pracy – najczęściej zadawane pytania:

 

  • Kiedy po raz pierwszy obchodzono święto pracy na świecie?

 

Międzynarodowy Dzień Solidarności Ludzi Pracy, święto ustanowione przez II Międzynarodówkę w 1989 roku, po raz pierwszy obchodzono w 1890 roku. Obchody miały miejsce także w Polsce.

 

  • Na upamiętnienie jakich wydarzeń ustanowiono święto 1 maja?

 

Pierwszomajowe święto upamiętnia strajki robotników odbywające się w maju 1886 roku w Chicago, będące częścią ruchu na rzecz wprowadzenia ośmiogodzinnego dnia pracy.

Więcej artykułów "Rynek pracy"

Polecane oferty

  • Unum Życie TUiR S.A.
    kierownik / kierowniczka / koordynator / koordynatorka / menedżer / menedżerka  umowa agencyjna   8 000 - 12 000 zł brutto/mies.
    1 godz.
    Twoja rola: budujesz i rozwijasz zespół sprzedażowy – rekrutujesz, wdrażasz i wspierasz ludzi, rozwijasz kompetencje zespołu i pracujesz z jego potencjałem, odpowiadasz za wyniki i sposób ich osiągania, rozwijasz zespół w oparciu o wzajemne zaufanie i partnerską współpracę.
  • Magazynier (K/M)

    Lava Group   Józefosław    praca stacjonarna
    pracownik fizyczny / pracowniczka fizyczna  umowa o pracę  pełny etat  aplikuj szybko  aplikuj bez CV
    16 godz.
    Obsługa procesów przyjęcia, magazynowania i wydawania towarów; Kompletacja zamówień oraz obsługa produkcji; Prowadzenie dokumentacji i ewidencji magazynowej; Kontrola stanów magazynowych; Obsługa urządzeń magazynowych; Dbanie o sprawne funkcjonowanie magazynu oraz przestrzeganie zasad BHP;
  • Operator Maszyn na Produkcji

    Lava Group S.C   Józefosław    praca stacjonarna
    pracownik fizyczny / pracowniczka fizyczna  umowa o pracę / zlecenie  pełny etat  aplikuj szybko  aplikuj bez CV
    16 godz.
    Obsługa maszyn produkcyjnych ( Grawer, Druk DTF, Druk UV, Tampondruk, Prasa Sitodrukowa) Kontrola jakości produktu znakowania; Prace porządkowe i serwisowe; Realizacja zleceń produkcyjnych; Utrzymanie maszyn w dobrym stanie technicznym; Praca zgodnie z wymaganiami jakościowymi i ilościowymi;...
  • WOVU Sp. z o.o.
    specjalista / specjalistka mid / junior / senior  kontrakt B2B  część etatu / tymczasowa/dodatkowa   100,00 - 130,00 zł netto (+VAT)/godz.  Szukamy kilku pracowników  aplikuj szybko  aplikuj bez CV
    19 godz.
    Oczekujemy: doświadczenia w udzielaniu pomocy w przynajmniej jednym z obszarów: pomoc indywidualna osobom dorosłym, dzieciom i ich rodzicom, pomoc indywidualna dzieciom i ich rodzinom, pomoc w zakresie seksuologii, terapia par i małżeństw, terapia uzależnień, doświadczenia w diagnostyce...
  • Kierowca kat. C +E - wywrotka

    TMG Spedition GmbH   Niemcy, Bittterfeld - blisko granicy    praca mobilna
    pracownik fizyczny / pracowniczka fizyczna  umowa o pracę  pełny etat   13 000 - 17 500 zł brutto/mies.  rekrutacja online  Szukamy 10 pracowników  aplikuj szybko  aplikuj bez CV
    19 godz.
    Twój zakres obowiązków Transport towarów pojazdami C+E (plandeka/wywrotka) oraz dbałość o ich bezpieczeństwo; Realizacja tras zgodnie z zaplanowanym rozkładem jazdy; Bieżąca obsługa techniczna pojazdu, w tym: tankowanie, kontrola płynów eksploatacyjnych oraz dbanie o czystość i stan...
  • Kierowca kat. C+E - plandeka

    TMG Spedition GmbH   Niemcy, Bittterfeld - blisko granicy    praca mobilna
    pracownik fizyczny / pracowniczka fizyczna  umowa o pracę  pełny etat   13 000 - 17 500 zł brutto/mies.  rekrutacja online  Szukamy 10 pracowników  aplikuj szybko  aplikuj bez CV
    19 godz.
    Twój zakres obowiązków Transport towarów pojazdami C+E (plandeka/wywrotka) oraz dbałość o ich bezpieczeństwo; Realizacja tras zgodnie z zaplanowanym rozkładem jazdy; Bieżąca obsługa techniczna pojazdu, w tym: tankowanie, kontrola płynów eksploatacyjnych oraz dbanie o czystość i stan...

Najnowsze artykuły

Niedziele handlowe 2026

Niedziele handlowe 2026

Czy najbliższa niedziela to niedziela handlowa? Gdzie będzie można zrobić zakupy, a które sklepy pozostaną zamknięte? W 2026 roku nadal obowiązuje zakaz handlu w niedziele, ustawodawca przewidział jednak kilka niedziel, w które sprzedaż jest dozwolona. Ponadto w niektórych miejscach można zrobić zakupy nawet w niedziele niehandlowe. Oto co musisz wiedzieć, zanim wybierzesz się na zakupy.

Stylizacja rzęs – rodzaje, szkolenia, zarobki. Kompletny przewodnik po pracy stylistki rzęs

Stylizacja rzęs – rodzaje, szkolenia, zarobki. Kompletny przewodnik po pracy stylistki rzęs

Metoda 1:1, metody objętościowe, kępki, metoda UV... Co tak naprawdę powinna umieć początkująca stylistka rzęs, żeby zbudować pierwszą stałą bazę klientów? Czy każda specjalistka musi mieć orzeczenie sanitarno-epidemiologiczne oraz ile kosztuje sprzęt wykorzystywany do stylizacji? W Dniu Stylistów Rzęs wyjaśniamy, jaki kurs warto wykonać oraz jak wejść do tego coraz popularniejszego zawodu.

„Sztuczna inteligencja wywróciła pracę programistów do góry nogami

„Sztuczna inteligencja wywróciła pracę programistów do góry nogami". Co warto wiedzieć, wchodząc do branży IT

– Według przepisów prawa autorskiego czy majątkowego to wciąż programista bierze odpowiedzialność za to, co wygeneruje AI – a może na przykład stworzyć skrypt wykradający dane użytkowników! – zauważa Radosław Wojtysiak. Z okazji Dnia Programisty 2026 rozmawiamy z doświadczonym programistą o przyszłości branży oraz o tym, czy osoby bez studiów IT mają dziś szansę na znalezienie pracy.

Dni wolne od pracy 2027

Dni wolne od pracy 2027

Masz poczucie, że w tym roku nie udało Ci się wykorzystać dni urlopowych najlepiej, jak się dało? Tego błędu można łatwo uniknąć –  tym razem możesz wcześniej zaplanować urlopy, majówkę, ferie i święta na przyszły rok, uwzględniając w nich długie weekendy i dni ustawowo wolne od pracy. Sprawdź kompletny kalendarz dni wolnych od pracy w 2027 roku i przygotuj optymalny plan urlopowy.

Jak rozmawiać o podwyżce?

Jak rozmawiać o podwyżce?

Osiągasz świetne wyniki, a mimo to nie pamiętasz, od jak dawna zarabiasz tyle samo? Jeśli dalej będziesz czekać, aż szef w końcu zauważy Twój wysiłek i da Ci podwyżkę... jest spora szansa, że nigdy się jej nie doczekasz! W Dzień Ćwiczenia Przed Lustrem Prośby o Podwyżkę Płacy podpowiadamy, jakich użyć argumentów w rozmowie z pracodawcą, by wreszcie dostać taką pensję, na jaką zasługujesz.

Rowerem do pracy – 10 porad na wygodny i bezpieczny dojazd

Rowerem do pracy – 10 porad na wygodny i bezpieczny dojazd

Już ponad 15% pracujących w Polsce dojeżdża rowerem do pracy. Rower pozwala zaoszczędzić czas, poprawić kondycję, pozytywne zacząć dzień. Oczywiście o ile do dyspozycji mamy wygodną trasę rowerową. – Sieć tras rowerowych rozwija się w stabilnym i wysokim tempie kilkudziesięciu kilometrów rocznie – zauważa Marcin Górecki, Zastępca Naczelnika w Wydziale Komunikacji Społecznej w Warszawie.

Najnowsze komunikaty

Ageizm i adultyzm w pracy. Kogo wiek ogranicza najbardziej?

Ageizm i adultyzm w pracy. Kogo wiek ogranicza najbardziej?

Wiek nadal wpływa na to, czyj głos jest traktowany poważnie, komu daje się szansę na rozwój i jak oceniany jest potencjał pracownika. Najnowszy raport Praca.pl i Experience Institute pokazuje, że presja wieku nie dotyczy wyłącznie osób starszych -  jest szczególnie widoczna na obu krańcach kariery.

Raport: Powered by AI - nowa era pracy, kompetencji i produktywności

Raport: Powered by AI - nowa era pracy, kompetencji i produktywności

AI nie jest już wyłącznie technologiczną ciekawostką - dla wielu Polaków staje się codziennym narzędziem pracy. Raport Praca.pl i Experience Institute pokazuje, kto najczęściej korzysta ze sztucznej inteligencji, jakie przynosi ona korzyści oraz dlaczego dostęp do nowych narzędzi zależy bardziej od stanowiska i branży niż od wieku pracownika.

Raport: AI w pracy - wsparcie czy źródło stresu? Jak Polacy radzą sobie z technologiczną zmianą

Raport: AI w pracy - wsparcie czy źródło stresu? Jak Polacy radzą sobie z technologiczną zmianą

Raport Praca.pl „AI. Wsparcie w pracy czy powód do rozpaczy?” pokazuje, że pracownicy są gotowi na technologiczną zmianę, ale firmy nie zawsze zapewniają im odpowiednie wsparcie. Ponad połowa badanych nie widzi konkretnych działań związanych z AI, a co trzeci odczuwa cyfrowe przeciążenie.

Praca.pl z komentarzem eksperckim w raporcie Levelly.ai o transparentności wynagrodzeń. Premiera raportu i webinar już 6 lipca!

Praca.pl z komentarzem eksperckim w raporcie Levelly.ai o transparentności wynagrodzeń. Premiera raportu i webinar już 6 lipca!

Już 6 lipca 2026 r. odbędzie się premiera raportu „Polscy pracownicy wobec transparentności i sprawiedliwości wynagrodzeń”, przygotowanego przez Levelly.ai we współpracy z Experience Institute oraz Praca.pl. Zapraszamy na webinar!