Klasyfikacja zawodów
W związku z różnymi potrzebami polskiego rynku pracy stosuje się klasyfikację zawodów i specjalności. Podział stworzony został w oparciu o Międzynarodowy Standard Klasyfikacji Zawodów ISCO-08. Jest to standard rekomendowany przez EUROSTAT (Europejski Urząd Statystyczny). Dzięki temu istnieje w miarę spójny system, pozwalający na analizę zjawisk na polskim, ale też światowym rynku pracy. Należy pamiętać, że klasyfikacja cały czas ewoluuje w związku z nieustannymi zmianami (rozwojem technologicznym, wymieraniem zawodów itp.), a aktualizacji dokonuje się co ok. 2-3 lata.
W związku z prowadzeniem wyżej wspomnianych aktualizacji klasyfikacji zawodów i specjalności, można wnioskować zarówno o wprowadzenie danego zawodu na listę, jak i o wykreślenie go ze zbioru. Takiego zgłoszenia mogą dokonać jednak odpowiednie podmioty (m. in. ministerstwa, urzędy celne, ale też instytucje merytorycznie związane z danym zawodem czy specjalnością). Wniosek kieruje się do Ministerstwa Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej, do Departamentu Rynku Pracy.
Dzięki segregacji i charakterystyce poszczególnych zawodów można stosować odpowiednie wytyczne odnośnie szkolenia do konkretnych profesji. Podział znajduje również zastosowanie w obszarze poradnictwa zawodowego i pośrednictwa pracy. Poprzez wprowadzenie standaryzacji zawodów, uprawnień i kwalifikacji niezbędnych do ich wykonania, można kompletować niezbędne dane, aby opracować odpowiednią politykę zatrudnienia oraz kształcenia ustawicznego. W związku z przeprowadzonym i usystematyzowanym podziałem realizuje się różnego rodzaju badania i analizy, prognozy oraz inne opracowania problemów związanych z obszarem rynku pracy (np. prognozy nadwyżki i deficytu danych zawodów na terenie powiatu, województwa itd.).
Kody zawodów
Dla każdego zawodu przypisywany jest odpowiedni kod. Jest on odzwierciedleniem pozycji zawodu w panującej klasyfikacji.
Cały katalog opiera się o pięciostopniowy, hierarchicznie usystematyzowany podział. Występuje w nim obecnie dziesięć tzw. grup wielkich, a w każdej z tych grób znajdują się coraz bardziej szczegółowe podgrupy. Do grup wielkich należą:
1. przedstawiciele władz publicznych, wyżsi urzędnicy i kierownicy,
2. specjaliści,
3. technicy i inny średni personel,
4. pracownicy biurowi,
5. pracownicy usług osobistych i sprzedawcy,
6. rolnicy, ogrodnicy, leśnicy i rybacy,
7. robotnicy przemysłowi i rzemieślnicy,
8. operatorzy i monterzy maszyn i urządzeń,
9. pracownicy przy pracach prostych,
10. siły zbrojne.
Każda grupa wielka ma przypisany symbol jednocyfrowy, grupa duża – dwucyfrowy, średnia – trzycyfrowy, elementarna – czterocyfrowy, natomiast specjalności i poszczególne zawody mają kod sześciocyfrowy.
Kody zawodów można sprawdzać w tabelach będących załącznikiem do odpowiedniego rozporządzenia dot. klasyfikacji. Jednak istnieją również wyszukiwarki zawodów, które pozwalają po odpowiednim numerze lub nazwach zawodów znaleźć interesujący nas opis.
Każdy wynik wyszukiwania z wykazu zawodów zawiera odpowiednie informacje. Należą do nich: nazwa zawodu, kod zawodu, synteza (ogólna charakterystyka) oraz zadania zawodowe (zawierają szczegółowe informacje na temat obowiązków). W zależności od profesji opis może być wzbogacony o dodatkowe zadania zawodowe.
