Edukator ekologiczny – nowy, przyszłościowy zawód na rynku pracy?

O ekologii, ekologicznym stylu życia i praktykach przyjaznych środowisku wiemy coraz więcej. Chcemy i staramy się być i żyć eko. Jak wynika z raportu Ministerstwa Klimatu i Środowiska 2022, aż 81 proc. Polaków ocenia swoją postawę ekologiczną „zdecydowanie dobrze” lub „raczej dobrze”. Inną kwestią jest to, czy nasze przekonania dotyczące ochrony środowiska rzeczywiście są zgodne z tym, co faktycznie jest najlepsze dla planety. Czy to, co robimy, chcąc działać ekologicznie, rzeczywiście ma sens? Na to pytanie pomaga odpowiedzieć edukator ekologiczny, specjalista, który szkoli i radzi, jak dbać o środowisko naturalne. Zapotrzebowanie na edukatorów ds. środowiska i inne zawody należące do tzw. zielonych kołnierzyków rośnie.

Edukator ekologiczny – kto to?

Edukator ekologiczny to osoba, która – jak sama nazwa wskazuje – zajmuje się działalnością edukacyjną i szkoleniową, informacyjną oraz doradczą związaną z szeroko rozumianą ekologią. Pracownik ten może specjalizować się w pracy zarówno z różnymi grupami wiekowymi (edukacja dzieci w szkołach, osób dorosłych w firmach), a także np. z różnymi grupami zawodowymi (działania ekologiczne w danej branży).

Obecnie spory nacisk kładzie się na edukację ekologiczną dzieci oraz młodzieży. Ekologia dla dzieci staje się coraz bardziej przystępna chociażby dzięki organizowaniu różnego rodzaju przedsięwzięć, takich jak tydzień ekologiczny w szkole, celebrowanie takich świąt jak na przykład Dzień Ziemi (22 kwietnia), Dzień Ochrony Środowiska (5 czerwca) czy organizowanie tak zwanych zielonych szkół, w ramach których dzieci uczą się i bawią w otoczeniu natury.

Jak zostać edukatorem ekologicznym?

Osoby, które mają ambicję, by wejść na ścieżkę ekologiczną i kształcić społeczeństwo w tym temacie, powinny posiadać co najmniej wykształcenie średnie. Znacznie większe szanse na karierę w zawodzie mają jednak osoby, które wybiorą studia wyższe na kierunkach związanych z ekologią. Preferowani są przede wszystkim absolwenci ochrony środowiska czy inżynierii środowiska. Osoba chcąca prowadzić zajęcia edukacyjne z dziećmi i młodzieżą musi mieć także kwalifikacje pedagogiczne. Można je zdobyć chociażby podczas studiów podyplomowych.

Kompleksową wiedzę może zapewnić także kurs edukatora ekologicznego, który nie tylko wyjaśni, czym tak naprawdę jest edukacja ekologiczna, ale da również praktyczne wskazówki dotyczące tego, w jaki sposób w sposób przystępny i ciekawy przekazywać wiedzę na temat działań proekologicznych i ochrony środowiska.

• Predyspozycje zawodowe

Miłośnik ochrony środowiska. Człowiek nieustannie rozwijający zielone umiejętności. Zwolennik stylu eko, który doskonale orientuje się w odnawialnych źródłach energii, wie wszystko o zmianie klimatu, transformacji energetycznej, śladzie węglowym czy chociażby sortowaniu odpadów i recyklingu. Ma szeroką wiedzę specjalistyczną, a jednocześnie swoim zachowaniem daje przykład innym, jak na co dzień każdy z nas może dbać o środowisko. Tak mogłaby malować się sylwetka edukatora ekologicznego. Warto jednak wiedzieć, że samo zafascynowanie ekologią i nawet bogata wiedza merytoryczna nie wystarczą, by sprawdzić się w tym zawodzie. Niezbędne są także wysoko rozwinięte zdolności interpersonalne, wysoka kultura osobista oraz umiejętność pracy z ludźmi w różnym wieku. Pamiętajmy, że edukator ekologiczny – bez względu na miejsce zatrudnienia – pracuje przede wszystkim z ludźmi. Przyda się więc życzliwość, wyrozumiałość, cierpliwość oraz charyzma czy poczucie humoru.

Czytaj także: Ekologiczne biuro w praktyce

Jak wygląda praca edukatora ekologicznego?

Charakter pracy edukatora ekologicznego w dużej mierze podyktowany jest miejscem pracy. Specjalista może pracować zarówno w zespole, jak i indywidualnie. Jest to przede wszystkim osoba odpowiedzialna zarówno za scenariusze zajęć, tworzenie programów edukacyjnych i przekazywanie wiedzy. Miejscem wykonywania obowiązków może być placówka edukacyjna, siedziba firmy lub instytucji, ale także otwarty teren.

Bardzo często w ramach zajęć edukatorzy ekologiczni organizują wycieczki do lasu, parku czy wspomniane wyżej zielone szkoły dla dzieci. Ich działalność ma na celu przede wszystkim propagowanie konkretnych zachowań korzystnych dla środowiska naturalnego oraz przekazywanie wiedzy o przyrodzie i jej ochronie.

W zakresie obowiązków specjalistów leży również pozyskiwanie informacji o stanie środowiska naturalnego czy technologiach uwzględniających politykę ekologiczną. W zawodzie tym konieczne jest więc nieustanne dokształcanie się i poszerzanie wiedzy.

Edukator ekologiczny – perspektywy zatrudnienia

Obecnie edukatorzy kojarzeni są przede wszystkim z placówkami i obiektami o charakterze oświatowym, gdzie prowadzą zajęcia dla dzieci i młodzieży. Możliwości zatrudnienia w zawodzie dają także ośrodki badawcze i instytucje związane z ochroną środowiska, a także stacje sanitarno-epidemiologiczne. Edukator ekologiczny może podejmować pracę również w parkach miejskich czy parkach krajobrazowych. 

Co więcej, jak wynika z Raportu Konfederacji Lewiatan, do 2030 roku w Polsce ma powstać aż 300 tys. nowych miejsc pracy dla osób posiadających tzw. zielone umiejętności. Już teraz widać rosnące zapotrzebowanie na pracowników specjalizujących się w dziedzinach związanych z ochroną środowiska, zrównoważonym rozwojem oraz odpowiedzialnością korporacyjną wobec środowiska i społeczności. Można się spodziewać, że wśród tzw. zielonych kołnierzyków na rynku pracy znajdzie się miejsce także dla edukatorów ekologicznych, czyli osób, które będą przekazywać lokalnej społeczności informacje dotyczące działań proekologicznych danej jednostki czy w ramach całej dziedziny gospodarczej. Ponadto wraz ze zmianą przepisów dotyczących wdrażania i raportowania ESG i innych unijnych przepisów dotyczących ochrony środowiska, również w przedsiębiorstwach może zajść potrzeba zatrudniania edukatorów ekologicznych szkolących personel, biorących udział w kształtowaniu kampanii społecznych i marketingowych bądź prowadzących komunikację z klientami.

Czytaj także: Stacja polarna – praca, obowiązki zawodowe, zarobki, rekrutacja

Edukator ekologiczny – zarobki

Zarobki w zawodzie edukatora ekologicznego – podobnie jak zakres jego pracy – zależą od wielu czynników. Miejsce zatrudnienia, wykształcenie i umiejętności, ale także staż pracy – to wszystko może mieć realny wpływ na wysokość wynagrodzenia. A na jakie średnie zarobki mogą liczyć edukatorzy ekologiczni? 

Według Ogólnopolskiego Badania Wynagrodzeń (Sedlak&Sedlak) w styczniu 2024 roku mediana zarobków na stanowisku edukatora ekologicznego wynosiła 5470 złotych brutto. Na pensje powyżej 6490 złotych mogła liczyć grupa 25 proc. najlepiej opłacanych specjalistów. 

Edukator ekologiczny – ryzyko zawodowe

Praca w charakterze edukatora ekologicznego często odbywa się w terenie. Prowadzenie zajęć w środowisku naturalnym niesie za sobą ryzyko ukąszenia owadów, zetknięcie z dzikimi zwierzętami czy kontaktu z alergenną roślinnością. Możliwe jest też niebezpieczeństwo bezpośredniego narażenia na kontakt z chemikaliami wykorzystywanymi na przykład do oprysku roślin. Ważną kwestią jest także praca w różnych warunkach atmosferycznych. Z kolei czynnikiem stresogennym i obciążającym psychicznie może być konieczność zapewnienia bezpieczeństwa w terenie osobom, którym udzielana jest lekcja.

Kluczowe w tym zawodzie jest więc nieustanne monitorowanie środowiska, stosowanie się do wytycznych bezpieczeństwa, a także dbałość o własny komfort psychiczny i fizyczny. 

Czytaj także: Cechy i nawyki ludzi sukcesu – jak osiągnąć zadowolenie w pracy?