„Jestem rolnikiem i chcę założyć firmę. Będę opłacał KRUS czy ZUS”? „Czy płacąc KRUS, można prowadzić działalność gospodarczą?”, „Jak wygląda założenie firmy na KRUS-ie”? Odpowiedzi na te i inne pytania związane z działalnością gospodarczą i ubezpieczeniem KRUS znajdziecie w tym artykule.
Działalność rolnicza a działalność gospodarcza – różnice
Samodzielnie prowadzona działalność zarobkowa w Polsce może występować jako:
- pozarolnicza działalność gospodarcza,
- rolnicza działalność gospodarcza.
Pozarolnicza działalność gospodarcza – definicja
Określenie „pozarolnicza działalność gospodarcza” jest stosowana przez wiele przepisów. Definicję, która najlepiej oddaje jej istotę, znajdziemy w Ustawie z dnia 02 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej. W art. 2 napisano: „Działalnością gospodarczą jest zarobkowa działalność wytwórcza, budowlana, handlowa, usługowa oraz poszukiwanie, rozpoznawanie i wydobywanie kopalin ze złóż, a także działalność zawodowa, wykonywana w sposób zorganizowany i ciągły”.
W tej samej ustawie, w art. 3. opisane zostały te rodzaje działalności, co do których nie stosuje się przepisów ustawy o swobodzie działalności gospodarczej, co oznacza w praktyce te obszary zarobkowania, które można uznać za działalność rolniczą: „Przepisów ustawy nie stosuje się do działalności wytwórczej w rolnictwie w zakresie upraw rolnych oraz chowu i hodowli zwierząt, ogrodnictwa, warzywnictwa, leśnictwa i rybactwa śródlądowego, a także wynajmowania przez rolników pokoi, sprzedaży posiłków domowych i świadczenia w gospodarstwach rolnych innych usług związanych z pobytem turystów”.
Między rolniczą a pozarolniczą działalnością gospodarczą występuje bardzo wiele różnic. Przede wszystkim inne są podstawy prawne, na których bazie oba typy działalności gospodarczej są prowadzone.
Podstawowe różnice obejmują takie aspekty jak: konieczność rejestracji działalności (pozarolniczą działalność trzeba zarejestrować, rolniczej nie trzeba), sposób rozliczania (pozarolnicza działalność wymaga prowadzenia KPiR lub innej ewidencji zależnej od rodzaju prowadzonego biznesu, w przypadku działalności rolniczej należny podatek ustala się w zależności od wielkości i klasyfikacji gruntu), czy nawet rodzaj podatku (osoby prowadzące działalność gospodarczą odprowadzają podatek dochodowy, osoby prowadzące działalność rolniczą – podatek rolny).
Ważną różnicą jest też to, że działalność pozarolnicza objęta się ubezpieczeniem ZUS, a działalność rolnicza – KRUS (Kasa Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego).
Działalność gospodarcza na KRUS-ie – zasady
Rolnik prowadzący działalność gospodarczą jest zarejestrowany w KRUS. Podlega w KRUS ubezpieczeniu emerytalno-rentowemu (z którego finansowana jest jego emerytura) i ubezpieczeniu wypadkowemu, chorobowemu i macierzyńskiemu.
Składki na KRUS uzależnione są od powierzchni gospodarstwa. Płaci się je kwartalnie, a rolnik nie musi składać co miesiąc żadnych deklaracji (tak, jak musi to robić przedsiębiorca prowadzący pozarolniczą działalność).
Działalność gospodarcza rolnika ubezpieczonego w KRUS jest ograniczona do obszarów określanych jako rolnicza działalność gospodarcza. Jeśli rolnik chce prowadzić dodatkowo inny rodzaj działalności, musi zarejestrować pozarolniczą działalność gospodarczą i rozliczać się z podatku dochodowego tak jak każdy inny podatnik prowadzący pozarolniczą działalność. Nie zawsze jednak będzie musiał opłacać składki ZUS.
Jaka działalność pozarolnicza może być prowadzona przez rolnika? W zasadzie każda. Trzeba jednak pamiętać, że jeśli rolnik przekroczy limit podatku dochodowego od prowadzonej działalności, będzie musiał przenieść się do ZUS bądź zamknąć działalność gospodarczą. Jeśli zdecyduje się na jej zamknięcie, to dodatkowe zarobkowanie za pomocą działalności pozarolniczej przy jednoczesnym utrzymaniu ubezpieczenia w KRUS, będzie mógł podjąć dopiero po upływie 3 lat.
Czy płacąc KRUS, można prowadzić działalność gospodarczą?
Pozarolnicza działalność gospodarcza rolników jest jak najbardziej możliwa. W zależności od osiąganych dochodów oraz rodzaju prowadzonej działalności rolnik będzie mógł pozostać w KRUS bądź będzie zmuszony do opłacania składek ZUS. Z uwagi na to, że składki KRUS są kilkukrotnie niższe niż składki ZUS, zanim rolnik zdecyduje się na prowadzenie pozarolniczej działalności gospodarczej, powinien dobrze przeliczyć wszystkie koszty i zyski.
Ubezpieczenie w KRUS a działalność gospodarcza
Rolnik, który zdecyduje się na prowadzenie działalności pozarolniczej, ale nadal chce być ubezpieczony w KRUS i dzięki temu odprowadzać kilkukrotnie niższe składki niż osoby, które opłacają składki ZUS, może kontynuować ubezpieczenie KRUS o ile:
- podlega ubezpieczeniu KRUS minimum przez okres 3 lat (nieprzerwanie),
- złożył w KRUS zawiadomienie o kontynuacji ubezpieczenia w terminie 14 dni od rejestracji działalności gospodarczej,
- nie jest pracownikiem w innej firmie,
- nie ma prawa do emerytury, renty czy innych świadczeń społecznych,
- jeśli kontynuuje działalność, to nie przekroczył limitu należnego podatku dochodowego za ubiegły rok. W każdym roku limit ten jest ogłaszany obwieszczeniem Ministerstwa Rolnictwa i Rozwoju.
Aby nadal móc opłacać jedynie małe składki KRUS, firma nie powinna przynosić wysokich dochodów, bo limity podatku dochodowego są dość niskie. W 2019 roku wynoszą 3454 zł rocznie. Z tego powodu pozarolnicza działalność na KRUS-ie jest traktowana raczej jako działalność dodatkowa, a nie główne źródło dochodu rolnika.
Podwójny KRUS przy działalności
Działalność pozarolnicza na KRUS-ie nie wymaga wprawdzie opłacania składek ZUS, ale nie oznacza to, że rolnik nie ponosi żadnych dodatkowych kosztów, decydując się na prowadzenie firmy. Stawki KRUS rosną wtedy dwukrotnie i rolnik powinien odprowadzać składki na KRUS w podwójnej wysokości. W dalszym ciągu będą to kwoty niższe niż gdyby musiał opłacać ZUS.
Kwotę, o jaką zostało podniesione ubezpieczenie KRUS, rolnik może zaliczyć do kosztów prowadzenia działalności.
Działalność pozarolnicza – pomysły na niższe składki dzięki przejściu do KRUS?
Z uwagi na niższe składki płacone przez rolników i coraz wyższą daninę na ZUS płaconą przez przedsiębiorców, wielu szuka możliwości oszczędności. Czy opłaca się przejście z ZUS do KRUS?
Aby było to możliwe, osoba prowadząca działalność musiałaby wykonać następująca operację:
1. nabyć ziemię (min. 1 ha) lub udziały w gospodarstwie rolnym,
2. zlikwidować prowadzoną działalność gospodarczą,
3. objąć się ubezpieczeniem KRUS, płacić składki przez 3 lata i pracować w gospodarstwie,
4. ponownie założyć działalność gospodarczą, w której jednak dochody będą ograniczone limitem podatku dochodowego, który umożliwia pozostanie w KRUS.
Jak zatem widać, cały tego typu proces jest raczej dla przedsiębiorcy nieopłacalny. Zwłaszcza że okres płacenia składek w KRUS wymagany, by uzyskać emeryturę rolniczą wynosi 25 lat, a składki ZUS nie są brane pod uwagę.
