Praca na pół etatu – umowa, urlop, wynagrodzenie, koszty utrzymania, nadgodziny 2019-03-25

Do najczęstszej formy zatrudnienia należy praca w wymiarze połowy godzin, czyli praca na pół etatu. Jakie są warunki zatrudnienia na pół etatu w Polsce?

 

Praca na pół etatu

 

Cały etat to 40 godzin tygodniowo (z nadgodzinami, maksymalny tygodniowy czas pracy to 48 godzin). Pół etatu to połowa całego etatu, czyli 20 godzin tygodniowo, maksymalnie 24 godziny z nadgodzinami. Wśród pracowników zainteresowanych pracą w niepełnym wymiarze godzin pojawia się niekiedy pytanie „pół etatu ile to godzin miesięcznie” – warto tu jednak pamiętać, że w polskim prawie w zakresie wymiaru godzinowego, operuje się tygodniem, a nie miesiącem, zatem wymiar czasu pracy na pół etatu podawany jest w rozliczeniu tygodniowym.

 

Umowa na pół etatu


Pod względem formy czy treści umowa o pracę na pół etatu niczym nie różni się od umowy o pracę na pełny etat, poza wskazaniem mniejszego wymiaru czasu pracy. Takie same są warunki jej zawierania i wypowiadania. Tak, jak w przypadku każdej innej umowy o pracę, tak i tu obowiązują badania lekarskie przed przyjęciem do pracy, szkolenie BHP i inne zasady regulowane Kodeksem pracy i odpowiednimi ustawami.

 

Urlop na pół etatu


Ile dni urlopu przysługuje pracownikowi zatrudnionemu na pół etatu? Zgodnie z art. 154 § 2 Kodeksu pracy, urlop wypoczynkowy ustala się proporcjonalnie do czasu pracy pracownika, uwzględniając jego wymiar urlopu (20 lub 26 dni). To ile dni urlopu na pół etatu będzie przysługiwać pracownikowi, zależy od jego wymiaru urlopu (ustalanego dla pełnego etatu), zawsze jest to jednak połowa tego wymiaru.


Jeśli pracownik ma wystarczający staż pracy do tego, by przysługiwało mu 26 dni urlopu w pełnym etacie, to pracując na pół etatu, otrzyma 13 dni urlopu, przy czym każdy z tych 13 dni to 8 godzin pracy. Ponieważ pracownik zatrudniony na pół etatu nie pracuje 8 godzin dziennie tylko 4, to de facto ma 26 dni urlopu – każdy z nich po 4 godziny. Jeśli pracownik pracuje w innym systemie (np. dwa razy w tygodniu po 8 godzin i raz 4 godziny, a dwa dni ma wolne), to czas urlopu oblicza się uwzględniając system pracy pracownika i przeliczając go godzinowo.

 

Pół etatu a wynagrodzenie


Tak jak w przypadku całego etatu, tak i przy niepełnym wymiarze, pracodawca może dowolnie ustalić wynagrodzenie dla pracownika, pod warunkiem, że nie jest ono niższe niż wynagrodzenie minimalne. Najniższe wynagrodzenie na pół etatu to połowa minimalnego wynagrodzenia za pracę w danym roku. W 2019 roku, minimalne wynagrodzenie na pół etatu będzie wynosiło 1125 zł brutto.

 

Koszty utrzymania pracownika na pół etatu


Ile kosztuje pracodawcę pracownik zatrudniony na pół etatu? Składki ZUS, odprowadzane są od przychodu pracownika niezależnie od wymiaru czasu pracy, na jaki jest zatrudniony. Ustalane są procentowo, zatem ich wysokość jest zależna od kwoty wynagrodzenia, jakie osiąga pracownik, a nie od tego, czy jest zatrudniony na pół, ¾ czy cały etat.
Czy zatem koszty utrzymania dwóch pracowników zatrudnionych każdy z nich na pół etatu z wynagrodzeniem np. 1500 zł brutto będą równe kosztom ponoszonym przy jednym pracowniku zatrudnionym na 3000 zł brutto?
Nie do końca. Wprawdzie koszt składek ZUS będzie tu taki sam, ale trzeba jednak pamiętać, że dwóch pracowników to konieczność wykonania badań lekarskich dla każdego z osobna. To również dwie osobne dokumentacje kadrowo – płacowe, za które trzeba zapłacić księgowej. To dwa szkolenia BHP. De facto zatem, zatrudnienie na pół etatu dwóch pracowników może być droższe niż jeden pracownik na cały etat.

 

Niepełny etat a nadgodziny

 

Godziny nadliczbowe przy niepełnym etacie, to wszystkie te godziny, które pracownik wypracowuje ponad obowiązujące pracownika normy czasu pracy. Tak naprawdę są to godziny ponadwymiarowe, ponieważ pojęcia godziny nadliczbowe do połowy etatu się nie stosuje. Nadgodziny dotyczą całego etatu.
Normy czasu pracy dla pracownika na ½ etatu ustala się w umowie o pracę, określając limit dopuszczalnej liczby godzin ponad wymiar (art. 151 §5 Kodeksu pracy). Jeśli umowa w niepełnym wymiarze czasu pracy takich norm nie zawiera, to przyjmuje się, że pracownika obowiązuje standardowa, dobowa norma (czyli 8 godzin).


Pracownik A, pracuje na pół etatu, ale nie ma określonego w umowie maksymalnego wymiaru czasu pracy. Od poniedziałku do środy był w pracy po 6 godzin dziennie (zamiast 4). Za dwie dodatkowe godziny każdego dnia, nie należy mu się dodatek za pracę w godzinach nadliczbowych. Dostanie za nie normalne wynagrodzenie.


Pracownik B pracuje na pół etatu, a w umowie ma określoną dzienną normę 5 godzin pracy. Od poniedziałku do środy, na polecenie pracodawcy, był w pracy po 6 godzin dziennie (zamiast 4). Za każdą dodatkową godzinę pracy ponad normę 5 godzin, dostanie dodatek za nadgodziny.

 

Pół etatu a emerytura


Jak ma się niepełny wymiar czasu pracy do emerytury? Na obecną chwilę (2018 r.) nie dyskryminuje się w Polsce pracowników ze względu na wymiar czasu pracy. Zatem czas zatrudnienia na pół etatu wlicza się do stażu pracy w pełnym okresiei.
Istnieją projekty, by do stażu pracy wliczał się jedynie okres pracy, w ramach którego osiągano wynagrodzenie minimalne. Jeśli tak się stanie, wtedy osoba zatrudniona na pół etatu, ale zarabiająca przynajmniej minimalną krajową (obowiązującą dla pełnego etatu) będzie mieć zaliczony cały okres pracy. Osoba pracująca na pół etatu za połowę minimalnej krajowej przez np. rok, będzie mieć zaliczone do stażu pracy jedynie 6 miesięcy. Aby otrzymać emeryturę minimalną konieczne jest (obecnie – 2018 r.) posiadanie 20 lat stażu pracy.
Wpływ wymiaru czasu pracy na staż pracy lub wysokość emerytury trudno przewidzieć, w kolejnych latach przepisy mogą się zmienić.

Przeczytaj także:

Skomentuj