Nie wykorzystałeś / wykorzystałaś należnego urlopu wypoczynkowego. Czy szef może wysłać Cię na przymusowy urlop? Czy możesz żądać ekwiwalentu za niewykorzystany urlop? Oto co musisz wiedzieć o zaległym urlopie z poprzedniego roku.
Spis treści
Zaległy urlop
Część z nas już w styczniu „bookuje" sobie 2-tygodniowe wczasy w jakimś miłym miejscu, skrupulatnie planuje cały urlop. Są też osoby, które w w tym czasie nagle zdają sobie sprawę, że nie wykorzystały w pełni należnych im wolnych dni za poprzedni rok. Czasem wynika to z własnej decyzji, a czasem pracodawca przez wzgląd na szczególne potrzeby przedsiębiorstwa odmawia udzielenia urlopu zgodnie z planem. Co zrobić w takiej sytuacji? Czy zaległy urlop przepada, czy przechodzi na kolejny rok? I do kiedy można będzie z niego skorzystać?
Do kiedy trzeba wykorzystać zaległy urlop
Zgodnie z prawem pracownik powinien wykorzystać przysługujący mu urlop w tym samym roku, w którym nabył do niego prawo. Ponieważ w praktyce często jest to niemożliwe, w sytuacjach szczególnych Kodeks pracy zezwala na wykorzystanie urlopu do 30 września kolejnego roku.
Pamiętaj!
Zaległy urlop należy wykorzystać najpóźniej do 30 września następnego roku kalendarzowego (art. 168 Kodeksu pracy).
Czy pracodawca może wysłać na urlop zaległy
Jeśli pracownik nie wykorzysta przysługującego mu wolnego w terminie, to ukarany zostanie pracodawca. Dlatego prawo dopuszcza w niektórych sytuacjach możliwość wysłania pracownika na urlop zaległy nawet bez jego zgody! Co prawda udzielenie zaległego urlopu powinno odbywać się po konsultacji z pracownikiem. Ale jeżeli pracownik odmawia? Pracodawca może jednostronnie udzielić pracownikowi urlopu zaległego w terminie do 30 września następnego roku kalendarzowego, nawet bez jego zgody (na podstawie art. 168 Kodeksu Pracy i zgodnie z Wyrokiem Sądu Najwyższego z dnia 24 stycznia 2006 r., I PK 124/05).
Nieudzielenie urlopu wypoczynkowego stanowi wykroczenie przeciwko prawom pracownika i podlega karze grzywny od 1000 do 30 000 zł (zgodnie z art. 282 § 1 pkt 2 Kodeksu pracy). Jeśli pracodawca dopuścił do urlopowych zaległości, może zostać ukarany mandatem.
Kodeks pracy – zaległy urlop
Regulacje prawne dotyczące urlopów zawarte są w siódmym rozdziale Kodeksu pracy. Co ważne, należy rozróżnić zaległy urlop wypoczynkowy i niewykorzystany urlop na żądanie. W każdym roku kalendarzowym pracownik ma prawo do 4 dni nieplanowanego wolnego. Można je wziąć właściwie w ostatniej chwili, w razie losowych zdarzeń, które uniemożliwiają przyjście do pracy.
Niewykorzystane dni urlopu na żądanie przechodzą na kolejny rok jako zwykły urlop wypoczynkowy i podlegają zasadzie wykorzystania do 30 września następnego roku (art. 168 w związku z art. 167² Kodeksu Pracy).
Zaległy urlop – ekwiwalent
Czy osobie, która nie wykorzystała w terminie wszystkich dni wolnych należy się dodatkowa wypłata za zaległy urlop? Jeśli umowa z pracownikiem nie wygasa, to pracodawca nie może wypłacić pieniędzy – musi udzielić dni wolnych.
Ekwiwalent za zaległy urlop przysługuje pracownikowi właściwie w jednej sytuacji.
Kodeks pracy, art. 171:
W przypadku niewykorzystania przysługującego urlopu w całości lub w części z powodu rozwiązania lub wygaśnięcia stosunku pracy pracownikowi przysługuje ekwiwalent pieniężny.
Jednocześnie należy pamiętać, że: „Pracodawca nie ma obowiązku wypłacenia ekwiwalentu pieniężnego (…) w przypadku gdy strony postanowią o wykorzystaniu urlopu w czasie pozostawania pracownika w stosunku pracy na podstawie kolejnej umowy o pracę zawartej z tym samym pracodawcą bezpośrednio po rozwiązaniu lub wygaśnięciu poprzedniej umowy o pracę z tym pracodawcą".
Czytaj także: Plan urlopowy – kiedy trzeba go zrobić?
Zaległy urlop – najczęściej zadawane pytania:
-
Czy firma może wysłać pracownika na zaległy urlop?
Pracodawca ma prawo wysłać pracownika na zaległy urlop wypoczynkowy najpóźniej do 30 września następnego roku kalendarzowego, nawet jeśli pracownik nie wyraził takiej woli. Wynika to z obowiązku pracodawcy do udzielenia urlopu do tego terminu.
-
Kiedy pracodawca musi wypłacić ekwiwalent za urlop?
Przepisy nie określają odrębnego terminu wypłaty ekwiwalentu. W praktyce powinien on zostać wypłacony najpóźniej w dniu rozwiązania lub wygaśnięcia stosunku pracy (zgodnie z art. 171 Kodeksu pracy).
