Związki zawodowe - definicja
Związki zawodowe definiuje Ustawa z dnia 23 maja 1991 r. o związkach zawodowych. Według art. 1. „1. Związek zawodowy jest dobrowolną i samorządną organizacją ludzi pracy, powołaną do reprezentowania i obrony ich praw, interesów zawodowych i socjalnych.
2. Związek zawodowy jest niezależny w swojej działalności statutowej od pracodawców, administracji państwowej i samorządu terytorialnego oraz od innych organizacji.
3. Organy państwowe, samorządu terytorialnego i pracodawcy obowiązani są traktować jednakowo wszystkie związki zawodowe”.
Jak założyć związek zawodowy?
Ustawa określa również to, jak powinno przebiegać założenie związku zawodowego. Co najmniej 10 osób, które są uprawnione do tworzenia związku, rozpoczynają jego działalność na mocy uchwały. A kto jest uprawniony do zainicjowania takiej organizacji? Mogą to zrobić osoby wykonujące pracę zarobkową. Powinny one określić statut i wybrać założycielski komitet w składzie od 3 do 7 osób. Związki zawodowe należy zgłosić do Krajowego Rejestru Sądowego.
Czym zajmują się związki zawodowe?
Jakie są zadania związków zawodowych? Na poziomie samego zakładu pracy to przede wszystkim ochrona praw i interesów pracowników, zajmowanie się ich indywidualnymi problemami. Związek zawodowy np. kontroluje, czy w zakładzie są przestrzegane obowiązujące przepisy prawa pracy. Działalność związków zawodowych może mieć również zasięg pozazakładowy. Członkowie opiniują założenia i projekty aktów prawnych, uczestniczą w sporach zbiorowych.
Reprezentatywny związek zawodowy
Reprezentatywność można rozpatrywać na poziomie zakładowej organizacji związkowej i ponadzakładowej organizacji związkowej. Mówi o tym Rozdział 3. ustawy o związkach zawodowych.
„Art. 252. 1. Reprezentatywną ponadzakładową organizacją związkową jest ponadzakładowa organizacja związkowa:
1)reprezentatywna w rozumieniu ustawy o Radzie Dialogu Społecznego lub
2)zrzeszająca co najmniej 15% ogółu osób wykonujących pracę zarobkową objętych zakresem działania statutu,nie mniej jednak niż 10 000 osób wykonujących pracę zarobkową, lub
3)zrzeszająca największą liczbę osób wykonujących pracę zarobkową, dla których ma być zawarty określony ponadzakładowy układ zbiorowy pracy”.
„Art. 253. 1. Reprezentatywną zakładową organizacją związkową jest zakładowa organizacja związkowa:
1)będąca jednostką organizacyjną albo organizacją członkowską ponadzakładowej organizacji związkowej uznanej za reprezentatywną w rozumieniu ustawy o Radzie Dialogu Społecznego, zrzeszająca co najmniej 8% osób wykonujących pracę zarobkową zatrudnionych u pracodawcy lub
2)zrzeszająca co najmniej 15% osób wykonujących pracę zarobkową zatrudnionych u pracodawcy”.
