Jednym z podstawowych obowiązków ciążących na wspólnikach tworzących daną spółkę jest wniesienie wkładu na pokrycie kapitału zakładowego. W zamian za niego, wspólnik otrzymuje konkretną liczbę akcji czy udziałów. Kodeks spółek handlowych dopuszcza dwa rodzaje wkładów – wkład pieniężny i tak zwany aport do spółki, czyli wkład niepieniężny. Jaka może być wartość wkładu i jak wnieść do spółki określone dobra? Co się dzieje w przypadku zmiany umowy spółki przez zarząd spółki? Wyjaśniamy, co ma zdolność aportową!
Spis treści
Aport do spółki – czym jest Wkład niepieniężny?
Wkład do spółki wnoszony jest przez jej właścicieli lub akcjonariuszy. Jest on podstawą, która tworzy daną spółkę. W praktyce, owa spółka funkcjonuje przecież na podstawie zgromadzonego kapitału, który pokrywany jest właśnie przez wspólników. Wspomniane wkłady mogą mieć charakter pieniężny lub niepieniężny – takie dwie formy dopuszcza Kodeks spółek handlowych. W przypadku tych pierwszych sytuacja jest bardzo prosta – za określoną sumę pieniędzy wspólnik otrzymuje określoną liczbę udziałów lub akcji. Wiele pytań może natomiast rodzić niepieniężny wkład do spółki, czyli tak zwany aport do spółki.
Pamiętaj!
Aport do spółki jest to niepieniężny wkład do spółki, który w praktyce oznacza przeniesienie własności przedmiotu aportu na spółkę, w zamian za określoną liczbę udziałów czy też akcji.
Aportem do spółki mogą być zarówno rzeczy ruchome, nieruchomości, jak i prawa zbywalne. To, co jednak najważniejsze – aport musi mieć określoną wartość. Warto jednak pamiętać, że zanim zostanie podjęta decyzja o wniesieniu aportu do spółki, konieczne jest ustalenie czy dany wkład ma tak zwaną zdolność aportową. Celem uzgodnienia takiej zgodności konieczne jest sprawdzenie, czy planowany wkład niepieniężny spełnia warunki określone prawem. A jakie to warunki?
Aport do spółki – co może, a co nie może być przedmiotem aportu?
Wkład wnoszony do spółki musi spełniać określone warunki. Tak, jak zostało wspomniane wcześniej, by dane prawo czy rzecz mogło stanowić wkład niepieniężny, musi posiadać zdolność aportową. Według orzecznictwa, prawa czy rzeczy, które wnosi się do spółki jako aport, muszą posiadać takie cechy jak:
-
możliwość wycenienia danego wkładu i określenia jego wartości majątkowej,
-
możliwość umieszczenia wkładu w bilansie spółki,
-
zbywalność przedmiotu aportu na rzecz spółki,
-
przydatność wkładu i służenie rozwojowi spółki,
-
możliwość ujęcia aportu w masie upadłościowej.
Pamiętaj!
Aportem do spółki mogą być przedmioty o charakterze zbywalnym, które przedstawiają konkretną wartość majątkową i mogą zostać ujęte w bilansie spółki jako aktywa.
Wobec powyższego, aport do spółki stanowić mogą między innymi rzeczy ruchome czy nieruchomości, prawa rzeczowe, obligatoryjne czy chociażby prawa na dobrach materialnych i prawa własności intelektualnej. W dalszej części tekstu zostaną podane przykładowe rzeczy i dobra, które mogą stanowić aport do spółki w ujęciu prawa.
A jakie prawa i rzeczy nie mogą być niepieniężnym wkładem do spółki kapitałowej i innych spółek? Jak wskazuje art. 14 § 1 Kodeksu spółek handlowych, aport do spółki kapitałowej nie może obejmować między innymi praw niezbywalnych lub świadczenie pracy bądź usług. Prawa niezbywalne to takie, których nie możemy sprzedać, zrzec się, wynająć czy chociażby pożyczyć. Wśród takich praw możemy wskazać między innymi prawo osobiste, użytkowanie czy służebności osobiste.
Pamiętaj!
Powyższe ograniczenia nie mają zastosowania w przypadku aportu do spółek osobowych. Tutaj wkładem niepieniężnym może być chociażby świadczenie usług przez danego wspólnika.
Jak prawidłowo wnieść aport do spółki zgodnie z przepisami?
Kodeks spółek handlowych wyraźnie definiuje zasady dotyczące wnoszenia do spółki. Jak wynika z art. 158 §1: „Jeżeli wkładem do spółki ma być w całości albo w części wkład o charakterze niepieniężnym, to umowa spółki powinna szczegółowo określać jego przedmiot oraz osobę wspólnika wnoszącego aport, jak również liczbę i wartość nominalną objętych w zamian udziałów”.
Pamiętaj!
W przypadku wniesienia aportu niepieniężnego do spółki, umowa powinna zawierać przede wszystkim przedmiot wkładu, dane wspólnika wnoszącego wkład oraz liczbę i wartość nominalną nabytych udziałów w zamian za wniesiony wkład.
W praktyce oznacza to, że podstawą zgodnego z prawem procederu wnoszenia aportu jest ustalenie jego wartości nominalnej. Wartość wniesionego do spółki wkładu powinna znaleźć się w umowie spółki.
Należy jednak wspomnieć, że dodatkowe ograniczenia dotyczą spółek, które zostały założone za pomocą systemu teleinformatycznego S24, czyli systemu pozwalającego wspólnikom na zawiązania i rejestrację w KRS spółki przy wykorzystaniu wzorca umowy.
Pamiętaj!
W przypadku spółki założonej elektronicznie, czyli takiej, która powstała przy wykorzystaniu wzorca umowy, na pokrycie kapitału zakładowego wnosi się tylko i wyłącznie wkłady pieniężne. Przepis ten nie dotyczy jednak przypadków, gdy wniesienie aportu zostało dokonane w formie aktu notarialnego.
A czy obowiązują jakiekolwiek przepisy dotyczące momentu wniesienia aportu do spółki? Czy wniesienie wkładu możliwe jest na każdym etapie działalności spółki czy tylko w dniu zawarcia umowy spółki? Otóż aport można wnieść w trzech określonych przypadkach:
-
w momencie zakładania spółki, przed rejestracją spółki w KRS,
-
podczas podwyższenia kapitału zakładowego spółki,
-
w momencie dołączenia do spółki nowego wspólnika.
Wycena aportu do spółki, wartość aportu w umowie
Może się wydawać, że wniesienie wkładu niepieniężnego do spółki będzie znacznie prostsze i niewymagające dopełniania tak wielu formalności, jak ma to miejsce w przypadku wkładów pieniężnych. Tymczasem w przypadku aportu do spółki należy pamiętać o kilku kluczowych kwestiach, które muszą zostać dopilnowane.
Przede wszystkim warto mieć na uwadze, że wniesienie aportu do spółki – niezależnie od jej rodzaju – zawsze musi być potwierdzone odpowiednią umową. Nie ma tutaj znaczenia, czy mamy do czynienia z aportem do spółki osobowej, spółki jawnej czy przedmiotem jest aport do spółki komandytowej.
Ponadto zanim wkład ten zostanie wniesiony, konieczne jest jego wycenienie. To właśnie w gestii wspólników leży rzetelne określenie wartości aportu, czyli określenie wartości konkretnego wkładu o charakterze niepieniężnym, który jest wnoszony w zamian za wydanie udziałów czy akcji. Zwykle za proces wyceny odpowiedzialni są sami wspólnicy lub akcjonariusze. A w jaki sposób go dokonać, to znaczy jak wycenić aport? Ksh w żaden sposób nie definiuje kwestii wyceny aportu, pozostawiając ją wspólnikom. Trzeba jednak pamiętać, że przyjęta metoda wyceny musi bezwzględnie znaleźć się w stosownym sprawozdaniu z wniesienia aportu.
To, co również jest istotne, to fakt, że w przypadku spółki akcyjnej wprowadzony został ustawowy obowiązek wyznaczania przez sąd biegłego rewidenta, który dokona oceny metody wyceny aportów przyjętej przez wspólników. W przypadku pozostałych spółek nie istnieje obowiązek powoływania takiego eksperta, a wycena może zostać dokonana przez wspólników czy wskazanych przez nich rzeczoznawców.
Pamiętaj!
Wniesienie przez wspólnika lub wspólników wkładu niefinansowego zaznacza się w formularzu KRS-W3 podczas zgłaszania spółki do sądu rejestrowego.
Aport do spółki a podatki
Kwestią budzącą wiele wątpliwości jest ta dotycząca opodatkowania aportu do spółki. Co na ten temat mówią przepisy prawa? Czy aport podlega opodatkowaniu?
Przede wszystkim warto wiedzieć, że przy wnoszeniu do spółki aportu jego wartości mogą zostać uznane za przychód spółki, co w konsekwencji będzie podlegało opodatkowaniu. Wszystko jednak uzależnione jest od wielu czynników, takich jak chociażby rodzaj spółki – inaczej będzie wyglądało to w przypadku aportu do spółki cywilnej, a inaczej wówczas, gdy będziemy mieli do czynienia z aportem do spółki z ograniczoną odpowiedzialnością. Wpływ na kwestię opodatkowania ma także wartość samego aportu, jego rodzaj czy obowiązujące aktualnie przepisy podatkowe.
Pamiętaj!
W zależności od rodzaju spółki czy chociażby wartości i rodzaju aportu, czynność jego wniesienia może mieć skutki podatkowe na gruncie podatku dochodowego od osób fizycznych (PIT), podatku dochodowego od osób prawnych (CIT), podatku od czynności cywilnoprawnych (PCC) oraz podatku od towarów i usług (VAT).
Dla przykładu – w przypadku wnoszenia do spółki tak zwanego aportu w naturze, czyli wniesienia wkładu w postaci mienia ruchomego, nieruchomości, praw autorskich czy innych składników majątku, wartość aportu może zostać oceniona przez eksperta podatkowego. To na podstawie jego opinii i wartości mienia, spółka może zostać obciążona podatkiem od czynności cywilnoprawnych, czyli podatkiem PCC. Inaczej będzie to wyglądało w przypadku, gdy w świetle prawa aportowany majątek zostanie uznany jako dostawa towarów czy świadczenie usług. W takiej sytuacji aport może podlegać także opodatkowaniu VAT.
Pamiętaj!
Wolne od podatku dochodowego są przychody powstałe z tytułu przeniesienia własności składników majątku, które są przedmiotem wkładu niepieniężnego wnoszonego do spółki niebędącej osobą prawną.
Aport do spółki – przykłady
Wniesienie wkładu do spółki może odbywać się na dwa sposoby – dostarczenie spółce pieniądza w formie gotówkowej lub bezgotówkowej. O ile kwestia wkładu pieniężnego nie powinna budzić żadnych wątpliwości, bowiem jest nim po prostu określona suma pieniędzy wniesiona do majątku spółki, o tyle wiele znaków zapytania rodzi aport, czyli wkład, który charakteryzuje inna forma niż pieniądz.
Pamiętaj!
Wkładem pieniężnym jest określona suma pieniędzy wniesiona do majątku spółki, natomiast aport jest to niepieniężny wkład do spółki wniesiony przez wspólników lub akcjonariuszy.
Zatem jaką formę może mieć aport do spółki? W zamian za aport jakiego rodzaju można otrzymać udziały lub akcje? W praktyce aport do spółki mogą stanowić między innymi:
-
rzeczy ruchome – samochód, sprzęt elektroniczny, meble, wyposażenie biurowe,
-
nieruchomości – budynki, działki, lokalne użytkowe lub grunty, które zostaną wykorzystane do prowadzenia działalności gospodarczej,
-
prawa obligacyjne – udziały w innej spółce, wierzytelności czy obligacje,
-
prawa rzeczowe – własność przedsiębiorstwa, udział we współwłasności,
-
prawa na dobrach materialnych – patenty, prawa autorskie, znaki towarowe, wzory przemysłowe, które zostaną wykorzystane do rozwoju działalności i generowania zysków w przedsiębiorstwie,
-
know-how i umiejętności – wiedza i doświadczenie zawodowe czy konkretne umiejętności, które przyczynią się do rozwoju i sukcesu spółki.
W świetle orzecznictwa sądowego zdolność aportową mogą mieć także składniki majątkowe, takie jak chociażby weksel własny z poręczeniem wekslowym.
