Jakim typem pracownika jesteś? Sprawdź najnowszy raport Praca.pl i Experience Institute

To Ty napędzasz i inspirujesz zespół, a może jesteś zdezorientowany w pracy albo trudno Ci się zaangażować w to, co robisz? Jakim typem pracownika jesteś – Lokomotywą, Ofiarnikiem, a może Wczasowiczem? Czytaj dalej i dowiedz się, co o Tobie mówi Twoje zachowanie w miejscu w pracy i jak przyjmowana postawa wpływa na rozwój obranej przez Ciebie ścieżki zawodowej.

Typologia pracowników jest częścią przygotowanego przez Praca.pl i Experience Institute raportu pt. Postawy pracowników w czasie pandemii i dziś. Analiza satysfakcji i zaangażowania w pracę przez pryzmat pracy zdalnej oraz typologii pracowników. Zachęcamy do zapoznania się z całą publikacją. 

Typy pracowników

Badanie postaw pracowników na współczesnym rynku pracy w Polsce pozwoliło nam podzielić osoby zatrudnione na 6 grup. Przynależność do każdej z nich jest determinowana poziomem zaangażowania w zadania służbowe oraz stopniem satysfakcji z pracy. 

• Lokomotywy

Są to osoby zaangażowane w pracę i jednocześnie odczuwające wysoką z niej satysfakcję. Mówi się o nich, że są siłą napędową firmy czy swojego zespołu. Są aktywne, nie boją się brać odpowiedzialności, motywują innych.

• Przygaszeni

To osoby umiarkowanie zaangażowane w zadania służbowe oraz średnio zadowolone ze swojej pracy. Jest to grupa zasługująca na szczególną uwagę pracodawców. W zależności od tego, jak umiejętnie zarządza się osobami o tym typie postawy, Przygaszeni mogą zasilić grono Lokomotyw bądź stać się Ofiarnikami.

• Ofiarnicy

Ofiarnicy to te osoby, które deklarują wysokie zaangażowanie w wypełnianie obowiązków, a jednocześnie nie mają satysfakcji z pracy. 

• Wczasowicze

Niejako odwrotność Ofiarników stanowią Wczasowicze. To ci pracownicy, którzy są zadowoleni z pracy – ale się w nią zbytnio nie angażują. 

• Uśpieni

Uśpiony pracownik nie angażuje się w swoje zadania służbowe – swoje działania ogranicza do koniecznego minimum. Odczuwa także umiarkowaną satysfakcję z pracy.

• Zagubieni

Jest to kolejna grupa, która wymaga szczególnej uwagi u przełożonych. Zagubiony pracownik ani nie angażuje się w pracę, ani nie odczuwa z niej satysfakcji. Może mieć poczucie, że znajduje się w niewłaściwym miejscu – to Zagubieni najczęściej składają wypowiedzenie, przyjmują propozycje konkurencji itp.

Nasze badanie pokazuje, że najliczniejszą grupą w firmach działających w Polsce stanowią pracownicy Uśpieni – to 31% wszystkich zatrudnionych. Na drugim miejscu są Zagubieni, stanowiący aż 25% pracowników. Nie są to optymistyczne wyniki, gdyż obie te grupy obejmują osoby o niskim poziomie zaangażowania w pracę. Warto jednak pamiętać, że odsetek osób określanych jako Zagubieni zmniejszył się o 13 pp. w stosunku do sytuacji w czasie pandemii. Jednocześnie w perspektywie dwuletniej zauważono wzrost Wczasowiczów (o 7 pp.), co także jest pozytywnym zjawiskiem – są oni bowiem często ambasadorami marek, wartościowymi członkami swoich zespołów, pomagającymi budować dobrą atmosferę w firmie. W porównaniu do 2020 r. o 4 pp. zwiększył się też odsetek Lokomotyw, czyli pracowników stanowiących siłę napędową firm.

Typ pracownika a staż pracy

Osoby z najdłuższym stażem – co najmniej 10 lat pracy – częściej od innych są Lokomotywami lub Ofiarnikami. Z kolei najczęstszy w typ na rynku – pracownika Uśpionego – jest najbardziej powszechny wśród osób ze stażem nie dłuższym niż 3 lata. 

Jeśli chodzi o pracowników Zagubionych, najrzadziej są nimi pracownicy z co najmniej 10-letnim stażem. Niekoniecznie są to jednak nowicjusze. Jedna trzecia Zagubionych pracuje w firmie od 3 do 10 lat, jedna czwarta – ma staż od roku do 3 lat.

Typ pracownika a wypowiedzenie

Badanie pokazuje także, którzy pracownicy są najbardziej skłonni do opuszczenia firmy w krótkim czasie – Zagubieni oraz Ofiarnicy. 47% Zagubionych oraz 51% Ofiarników aktywnie szuka innej pracy. Nowego miejsca zatrudnienia najrzadziej szukają z kolei Lokomotywy (7%) i Wczasowicze (9%).

Typ pracownika a wielkość firmy

Lokomotywy występują dwukrotnie częściej w mikroprzedsiębiorstwach (jednostkach do 10 pracowników) niż w większych firmach. Szacuje się, że to około 21% kadry mikrozakładów pracy. Praca w niewielkiej grupie niejako wymusza większe zaangażowanie jej członków. Z drugiej strony aktywna kadra mikrofirm to dobry prognostyk dla rozwoju tychże jednostek. Lokomotywy pomagają rozkręcać działalność, poszerzać kadrę, wchodzić na nowe rynki itp., ich obecność w mikroprzedsiębiorstwach jest więc kluczowa i często przesądza o sukcesie biznesu.

Z kolei w małych zakładach pracy (10-49 osób) relatywnie wysoki odsetek (40%) stanowią Zagubieni. 

Jeśli chodzi o średnie przedsiębiorstwa (50-249 pracowników), te mają większy udział pracowników o typie Wczasowiczów (to około 20% kadry) niż innego rodzaju firmy.

Wśród osób zatrudnionych w dużych firmach (o kadrze liczącej co najmniej 250 pracowników) notuje się z kolei wysoki odsetek Uśpionych (34%).

Typ pracownika a praca zdalna

W Polsce wzrósł znacząco odsetek osób mających możliwość pracy w trybie home office. W tej grupie z pracy zdalnej korzystają najczęściej osoby zaangażowane i o wysokiej satysfakcji z pracy, czyli Lokomotywy (92% Lokomotyw mających taką możliwość pracuje zdalnie). 

Praca zdalna, ogólnie rzecz biorąc, jest bardzo dobrze oceniana przez zatrudnionych – taka formuła odpowiada 92% respondentów. Najbardziej zadowoleni są pracownicy o typie Lokomotywy (97% wyraża satysfakcję). 

Rzeczy warte wdrożenia w firmie

Nasi respondenci wskazali także, jakie zmiany chcieliby widzieć w swoich miejscach pracy – które pomogłyby im zwiększyć zaangażowanie i skutkowałyby wyższą satysfakcją z pracy. 

Dla 44% osób taki skutek przyniosłaby premia, podwyżka, benefity lub lepsze zaplecze socjalne.

Z kolei 21% badanych chętnie widziałoby w miejscu pracy usprawnienia związane z lepszą organizacją pracy – np. nowsze oprogramowanie, nowocześniejsze narzędzia.

15% pracowników wskazało z kolei potrzebę szkoleń lub organizacji imprez integracyjnych.

Rzeczy z których warto zrezygnować w firmie

Co z kolei podkopuje satysfakcję z pracy i zniechęca pracowników do działania? Nasi respondenci najchętniej zrezygnowaliby z rozbudowanej biurokracji (16% głosów) i przymusu pracy w biurze (8%). 7% osób wskazało też na problem mobbingu / nepotyzmu w firmach, w których pracują. 

Warto także zwrócić uwagę na kwestie, które pracownicy chcieliby zachować. Najwięcej osób opowiada się za:

• benefitami / zapleczem socjalnym – 26% głosów, 

• pracą zdalną / hybrydową – 17%, 

• obecnymi dobrymi warunkami pracy – 13%.

Plany zawodowe

O tym, że w firmach działających w Polsce wiele jest jeszcze do poprawienia, świadczy to, że aż jedna trzecia badanych deklaruje chęć zmiany pracy w najbliższym czasie. Jedna czwarta aktywnie poszukuje nowej posady, a co dziesiąta osoba stwierdza, że będzie jej szukać (ale jeszcze tego nie robi). Co więcej, aż 38% respondentów uznało, że nie szuka pracy, ale są otwarci na propozycje. 

Tylko 25% osób zdecydowanie mówi, że nie szuka nowej pracy i nie planuje żadnej zmiany w kwestii swojego zatrudnienia. Kolejne 4% są niezdecydowane bądź nie zastanawiały się nad tym. 

Warto zauważyć także, że wśród preferowanych formuł pracy królują praca całkowicie zdalna oraz hybrydowa – łącznie 69% osób chce mieć możliwość pracy w trybie home office całkowicie bądź częściowo. Zdecydowanie za pracą stacjonarną opowiada się zaś zaledwie 5% respondentów.

Badanie postaw pracowników zostało przeprowadzone w okresie od 28 listopada do 30 grudnia 2022 r. metodą CAWI i miało formę kwestionariusza online. Wzięło w nim udział 1019 osób.

Zapoznaj się z podsumowaniem I części raportu z postaw pracowników w czasie pandemii i dziś. Znajdziesz w nim odpowiedzi na pytania, jak i dlaczego angażujemy się w pracę, jak wygląda home office w rzeczywistości popandemicznej i czy wydłuża się czas wykonywania zadań w pracy zdalnej, a także czy jesteśmy zadowoleni z własnych zarobków oraz kiedy jesteśmy skłonni polecać bliskim swojego pracodawcę.