Pracodawca ponosi koszty zatrudnienia pracowników, na które składają się nie tylko wynagrodzenia, ale także podatki i składki ZUS. Wysokość tych obciążeń określana jest jako klin podatkowy, a więc różnica między pensją brutto a netto. Jak wyliczyć klin podatkowy w Polsce? Sprawdź, jakie skutki mają wysokie koszty ponoszone przez pracodawców.
Spis treści
Co to jest klin podatkowy?
Klin podatkowy to suma danin i podatków, które opłaca pracownik i pracodawca ponoszący koszty zatrudnienia pracownika z tytułu umowy o pracę (bądź zleceniodawca i zleceniobiorca w przypadku umowy zlecenia czy umowy o dzieło). Nazywa się tak różnicę pomiędzy całkowitym kosztem zatrudnienia a kwotą wynagrodzenia netto. Najczęściej różnica ta przedstawiana jest jako udział procentowy w całkowitych kosztach pracy. Wysokość klina podatkowego można zmniejszyć – służy do tego kwota wolna od podatku i ulgi podatkowe na dzieci.
Jak wskazują wyliczenia przedstawione przez Organizację Współpracy Gospodarczej i Rozwoju (OECD), Polska znajduje się w czołówce państw, w których klin podatkowy dla minimalnego wynagrodzenia jest najwyższy. Jest to spowodowane przede wszystkim przez wysokość wydatków na świadczenia społeczne, które pokrywane są przez wpływy do budżetu państwa z obciążeń fiskalnych pracy.
Klin podatkowy – główne składowe
Analizy porównawcze definiują klin podatkowy jako procentowy udział różnicy całkowitego kosztu pracy i wynagrodzenia netto. W jego skład wchodzą wszelkiego rodzaju podatki i daniny opłacane zarówno przez pracodawcę, jak i pracownika. Są to:
-
podatek dochodowy;
-
składki na ubezpieczenia społeczne płacone przez pracodawcę;
-
składki na ubezpieczenia społeczne płacone przez pracownika.
Klin podatkowy – jak wyliczyć?
Wynagrodzenie brutto to pensja netto plus koszty pracodawcy. Aby sprawdzić, jak wygląda pensja brutto a netto w konkretnym przypadku, konieczne jest wyliczenie wszystkich danin, które składają się na całkowity koszt pracodawcy.
Klin podatkowy można obliczyć na dwa sposoby. Pierwszy z nich wymaga stosowania się do definicji tego pojęcia, a więc odjęcia pensji netto od kosztów zatrudnienia. Robi się to wykorzystując poniższy wzór:
- całkowity koszt pracownika – wynagrodzenie netto = klin podatkowy (w polskich złotych).
Wysokość klinu można też określić jako wartość procentową. Takie obliczenia wymagają zastosowania innego wzoru:
- klin podatkowy : całkowity koszt pracodawcy x 100% = klin podatkowy (w procentach).
Klin podatkowy w Polsce – ile wynosi?
2022 rok przyniósł dalsze zmiany podatkowe wynikające z wprowadzenia Polskiego Ładu. Dane opublikowane na początku roku przez Polski Instytut Ekonomiczny pokazują, że problemy gospodarcze nie wpłynęły znacząco na opodatkowanie wysokich dochodów osób fizycznych – wciąż są jednymi z najniższych w Unii Europejskiej.
Klin podatkowy jest wskaźnikiem, dzięki któremu można określić łączne obciążenie dochodów z wykonywanej pracy. Na terenie Unii Europejskiej wynosi średnio 47%, w Polsce jest to 42%. Mediana zarobków polskich pracowników w pierwszym kwartale roku wyniosła 6235,22 złotych. W Europie niższe średnie zarobki zanotowały jedynie Węgry, Bułgaria, Rumunia i Łotwa.
Klin podatkowy – skutki
Na polski rynek pracy wpływają wszystkie pozapłacowe koszty pracy składające się na koszty zatrudnienia pracownika. Zarówno podatek dochodowy od osób fizycznych, jak i składki na ubezpieczenia społeczne oddziałują na takie aspekty zatrudnienia jak podaż pracy czy popyt na pracę, zwiększając napływ pracowników do szarej strefy. Im wyższy klinpodatkowy, tym mniejszy popyt na pracę, co oznacza wzrost znaczenia szarej strefy.
Rosnące koszty pracy powodujące wzrost klina często traktowane są jako jedna z głównych barier na polskim rynku pracy. Dotyczy to głównie osób o niskich kwalifikacjach, które zarabiają mniej niż średnie wynagrodzenie, osób starszych oraz młodzieży. Przyjmuje się, że klin wpływa szczególnie na niskoproduktywne miejsca pracy działające w sektorze małych, ewentualnie średnich przedsiębiorstw. Wysoki koszt pracownika generowany przez obciążenia podatkowe i składkowe wpływa negatywnie nie tylko na działalność gospodarczą, ale również na politykę zatrudnieniową firm. To z kolei przekłada się na niechęć do legalnego zatrudniania pracowników.
