Gdy byliśmy dzieci, wielu z nas miało w zwyczaju zasypywania dorosłych niekończącymi się pytaniami na temat praktycznie każdego aspektu otoczenia. Dzięki temu szybciej i łatwiej uczyliśmy się nowych rzeczy, poznawaliśmy świat, rozwijaliśmy krytyczne myślenie. To podejście, często porzucane w życiu dorosłym, wykorzystuje metoda action learning. Pozwala ona na szybką naukę w czasie pracy w grupach.
Spis treści
Action learning – co to?
Action learning to sposób uczenia się wybiegający poza tradycyjny schemat biernego przyjmowania informacji i zapamiętywania ich. Jest zalecany dorosłym, np. w czasie pracy zespołowej w firmie. Powstał w latach 40. XX wieku, a jego twórcą był brytyjski naukowiec Reginald “Reg” Revans. Ciekawostką jest, że ten profesor akademicki reprezentował również Wielką Brytanią w skoku w dal podczas Igrzysk Olimpijskich w 1928 r. w Amsterdamie. Połączenie pasji sportowej i naukowej zaowocowało stworzeniem teorii nauczania, w której na pierwszy plan wysuwa się praktyka, działanie, a przyswajanie teorii ma znaczenie wtórne.
Action learning – zasady
Action learning stosowany jest w małych grupach. W czasie nauki każda osoba nie tylko przyswaja wiedzę, ale przede wszystkim ocenia własne działania po to, by je poprawić. Pomóc w tym mają pytania pomocnicze. Pytania może zadawać lider grupy bądź każdy z uczestników. Odpowiadanie na nie na bieżąco pozwala na posuwanie pracy do przodu, wyznaczanie kolejnych ścieżek, jakimi należy podążyć, a także problemów do rozwiązania. Pytania kontrolne stanowią też gwarancję, że w czasie realizacji projektu nie zostaną pominięte istotne kwestie.
Action learning może być dostosowywany do potrzeb grupy. Bywa, że pytania kontrolne zadaje lider zespołu i odpowiedzi są udzielane przez wszystkich. W innych przypadkach poszczególnym osobom czy podgrupą przydzielane jest do opracowania zagadnienie będące odpowiedzią na któreś z pytań.
Action learning – jakie pytania formułować?
Cztery podstawowe pytania w czasie action learningu to:
-
gdzie?
-
kto?
-
kiedy?
-
co?
Dodatkowe pytania pomocnicze to z kolei:
-
dlaczego?
-
jak dużo?
Jak widać, są one bardzo ogólne – w czasie pracy nad konkretnym projektem należy je doprecyzować.
Action learning – zalety
Zaletą pracy zespołowej przy pomocy action learning jest to, że podwładni nie koncentrują się na teoretycznych zagadnieniach, ale na problemach stawianych przed nimi tu i teraz, w konkretnej sytuacji. Pracownicy podejmują pewne działanie, a potem oceniają jego skuteczność i wywołane skutki. Wyciągają ogólne wnioski dotyczące obranej strategii (właśnie temu służą pytania pomocnicze), ale na pierwszym planie znajduje się realny problem, a nie oderwana od rzeczywistości teoria.
Action learning – skuteczność
Jest to podejście typu: najpierw praktyka, potem teoria. Action learning rozwija krytyczną refleksję nad własnym działaniem, przyspiesza naukę, poprawia efektywność pracy zespołowej.
Action learning – wady
Zestaw pytań kontrolnych jest bardzo krótki, dlatego w pewnych przypadkach może być niewystarczający do postawienia hipotez, wyciągnięcia wniosków i realizacji niektórych projektów – uczestnicy powinni o tym pamiętać i modyfikować zestaw pytań w razie potrzeby.
Pracownicy mogą zbytnio koncentrować się na odpowiadaniu na pytania dotyczące konkretnego zagadnienia i przez to stracić szerszą perspektywę, główne cele projektu.
Action learning – zastosowanie
Action learning doczekał się wielu modyfikacji, dzięki czemu może być wykorzystywany np. do zarządzania zespołem pracowników, rozwiązywania problemów pojawiających się podczas pracy nad projektami, wdrażania nowych technologii w zespole, opracowywania nowej strategii marketingowej itp. W stosowaniu action learning w firmie pomoże doświadczony w tej metodzie coach.
