Dodatek wyrównawczy to gwarancja, że pracownik otrzyma wynagrodzenie w wysokości wcześniej ustalonej z pracodawcą niezależnie od wymuszonego niewykonywania pracy, przez które mógłby utracić część pensji. Takie świadczenie wypłacane jest łącznie z wynagrodzeniem zasadniczym. Komu przysługuje dodatek wyrównawczy do wynagrodzenia, a kto może liczyć na dodatek wyrównawczy do emerytury? Sprawdź!
Spis treści
Dodatek wyrównawczy – co to jest?
Dodatek wyrównawczy to świadczenie pieniężne, które ma rekompensować różnice w wynagrodzeniu pracownika powstałe z określonych przyczyn. Kwestie dodatku reguluje Kodeks pracy (ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r.) wskazujący na okoliczności określające uprawnienia pracownicze (rodzicielstwo, profilaktyczna ochrona zdrowia pracowników).
Dodatek wyrównawczy do wynagrodzenia – kiedy przysługuje?
Dodatek wyrównawczy do wynagrodzenia przysługuje trzem grupom pracowników. Są to:
-
kobiety w ciąży i kobiety karmiące piersią;
-
pracownicy z objawami choroby zawodowej;
-
pracownicy z chorobą zawodową i pracownicy niezdolni do pracy na skutek wypadku przy pracy.
W przypadku pracownic w ciąży i karmiących piersią (art. 179 § 4) obniżenie wynagrodzenia może być spowodowane przez zmianę warunków pracy, skrócenie czasu pracy bądź przeniesienie do innej pracy. Dodatek wyrównawczy wypłacany jest też, jeśli obniżenie wynagrodzenia wynika z dotychczasowej pracy w porze nocnej (art. 178).
Podstawą do wypłaty dodatku jest stwierdzenie objawów choroby zawodowej z art. 230 – na przykład choroby zawodowe nauczycieli. Kierując się orzeczeniem lekarskim, pracodawca powinien przenieść pracownika do innej pracy bez czynnika ryzyka. Ewentualna obniżka wynagrodzenia rekompensowana jest przez dodatek wyrównawczy (maksymalnie przez 6 miesięcy). Podobnie sytuacja wygląda, gdy pracownik jest niezdolny do wykonywania dotychczasowej pracy, ale nie został uznany za niezdolnego do pracy według zasad ZUS.
Dodatki wyrównawcze przyznawane są również w przypadku zwolnień grupowych (Ustawa z dnia 13 marca 2003 r. o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami stosunków pracy z przyczyn niedotyczących pracowników), oraz gdy minimalne wynagrodzenie z powodu terminów płatności niektórych składników nie osiąga poziomu ustalonej na dany rok płacy minimalnej.
Dodatek wyrównawczy – jak obliczyć?
Dodatek wyrównawczy do wynagrodzenia to różnica pomiędzy wynagrodzeniem z okresu przed przeniesieniem do innej pracy a wynagrodzeniem po przeniesieniu pracownika. Podstawę do obliczenia dodatku stanowi wynagrodzenie przysługujące za jeden dzień pracy (przed przeniesieniem).
Dodatek wyrównawczy wyliczany jest zgodnie z zasadami wynikającymi z Kodeksu pracy. Wypłacony zostaje razem z wynagrodzeniem zasadniczym za okres każdego kolejnego miesiąca.
Dodatek wyrównawczy – kto go wypłaca?
Dodatek wyrównawczy do minimalnego wynagrodzenia wypłacany jest przez pracodawcę w sytuacji, gdy zmiana czasu lub stanowiska pracy spowodowała obniżenie wynagrodzenia pracownika. W określonych przypadkach pracodawca jest zobowiązany także wypłacać dodatek wyrównawczy w okresie ochronnym (m.in. ochrona przedemerytalna, kobiety w ciąży).
Dodatek wyrównawczy do emerytury przysługuje emerytom, którzy w okresie 1989-1999 ze względu na opiekę nad dzieckiem wymagającym stałej opieki zostali uprawnieni do wcześniejszej emerytury (EWK). Wypłacany jest przez ZUS bądź inny organ wypłacający świadczenie podstawowe.
Wniosek o dodatek wyrównawczy
Chcesz złożyć wniosek o dodatek wyrównawczy do minimalnego wynagrodzenia? Wzór nie będzie Ci potrzebny – dodatek wyrównawczy do wynagrodzenia wypłacany jest automatycznie, jeśli wynagrodzenie za dany miesiąc nie osiągnie poziomu płacy minimalnej. Powodem może być rozkład czasu pracy albo terminy wypłat składników wynagrodzenia (art. 7 ust. 1 ustawy o minimalnym wynagrodzeniu za pracę).
Jeśli osoba pobierająca świadczenie chce złożyć wniosek o dodatek wyrównawczy do emerytury, powinna dostarczyć dokument do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych. Wzór właściwego wniosku (ESWK) dostępny jest na stronie internetowej ZUS oraz w placówkach stacjonarnych.
