Proces twórczy i uwalnianie kreatywności może działać kojąco i leczyć szereg dolegliwości zdrowotnych. Wie o tym każdy arteterapeuta, czyli specjalista, który wykorzystuje sztukę do celów terapeutycznych.
Arteterapeuta – opis zawodu
Arteterapeuta może pracować z dorosłymi, młodzieżą, dziećmi, seniorami, osobami uzależnionymi, chorymi psychicznie, cierpiącymi na różnego rodzaju zaburzenia, depresję, mającymi problemy rodzinne czy takimi, które doznały traumy albo szoku.
Arteterapia zakłada wykorzystanie różnych dziedzin sztuki w celach leczniczych – malarstwa, rysunku, rzeźby, garncarstwa, filmu, teatru, tańca, muzyki, w zależności od potrzeb i predyspozycji podopiecznych. Arteterapia w edukacji będzie się znacznie różnić na przykład od zajęć arteterapii dla seniorów. Zajęcia mogą być prowadzone zarówno grupowo, jak i indywidualnie.
Do najważniejszych zadań zawodowych arteterapeuty należy:
• przygotowywanie zajęć dostosowanych do potrzeb pacjentów,
• przeprowadzanie zajęć z wykorzystaniem różnych dziedzin sztuki,
• organizowanie wycieczek dla podopiecznych do instytucji kultury, na koncerty, wystawy, projekcje filmowe itp.,
• ocenianie postępów pacjenta w procesie leczenia.
Działania pacjentów nie są oceniane pod względem walorów estetycznych, a podopieczni nie muszą mieć żadnych uzdolnień plastycznych, muzycznych czy innych. Istotna jest terapeutyczna funkcja procesu twórczego oraz możliwość dokonywania diagnozy i oceny postępów za pośrednictwem działania artystycznego.
Kwalifikacje w zawodzie
Choć arteterapia została uwzględniona w klasyfikacji zawodów i specjalności (kod 323013), nie jest to w Polsce profesja regulowana. Certyfikaty potwierdzające kwalifikacje przyznają funkcjonujące w naszym kraju stowarzyszenia arteterapeutyczne (np. Stowarzyszenie Arteterapeutów Polskich Kajros, Polskie Stowarzyszenie Muzykoterapeutów). Organizacje te prowadzą też kursy arteterapii.
W zawodzie arteterapeuty wyróżnia się szereg specjalności, w zależności od wykorzystywanej dziedziny sztuki, na przykład arteterapia wizualna, choreoterapia, terapia ruchem, biblioterapia, muzykoterapia i inne.
Warto pamiętać, że do wykonywania tego zawodu nie są niezbędne studia psychologiczne ani nawet szkoła psychoterapeutyczna. Niemniej w konkretnych przypadkach – na przykład gdy chcemy prowadzić arteterapię w przedszkolu czy szkole, niezbędne będą uprawnienia pedagogiczne.
Możliwości zatrudnienia
W zależności od tego, czy interesuje nas arteterapia w resocjalizacji, w edukacji czy na przykład prowadzona w ramach zajęć dla rodzin z problemami, mamy różne opcje dotyczące zatrudnienia.
Jeśli chodzi o zajęcia z arteterapii dla dorosłych, pracy możemy szukać m.in. w:
• ośrodkach pomocy społecznej,
• ośrodkach walki z uzależnieniami,
• ośrodkach pomocy dla uchodźców,
• szpitalach,
• hospicjach,
• więzieniach,
• domach kultury,
• muzeach i galeriach sztuki.
Arteterapia dla dzieci, prócz placówek kultury, ochrony zdrowia czy pomocy społecznej, może być prowadzona w:
• ośrodkach resocjalizacji,
• szkołach i innych placówkach dydaktycznych.
Wynagrodzenie
Wysokość płac tego specjalisty uzależniona jest od wielu czynników, przede wszystkim jego kwalifikacji, umiejętności i doświadczenia w prowadzeniu zajęć. Przykładowo, jeśli arteterapeuta jest jednocześnie psychoterapeutą, mediana jego płac wynosi około 3750 zł brutto miesięcznie. Pracownicy bez uprawnień do prowadzenia psychoterapii, którzy przeszli jedynie kurs kwalifikacyjny arteterapii i są przykładowo nauczycielami plastyki lub absolwentami Akademii Sztuk Pięknych, zwykle zarabiają mniej, z uwagi na ograniczony zakres prowadzenia zajęć.
