Praca.pl Poradniki Rynek pracy
Książeczka sanepidowska – badania sanepidowskie, ile kosztują, ważność książeczki

Książeczka sanepidowska – badania sanepidowskie, ile kosztują, ważność książeczki

 
Książeczka sanepidowska – badania sanepidowskie, ile kosztują, ważność książeczki

Czasami pracodawcy wymagają od przyszłych podwładnych okazania „książeczki sanitarno-epidemiologicznej” czy „książeczki sanepidowskiej”. Jest to dokument, który potwierdza brak przeciwwskazań do podjęcia pracy na określonych stanowiskach w branżach medycznej i gastronomicznej. Dotyczy to także zawodów, w jakich pracownicy mają kontakt z dużą liczbą ludzi lub dziećmi do 6. roku życia.

 

Spis treści

Badania sanitarno-epidemiologiczne są istotne w pracy, w której istnieje możliwość przeniesienia choroby zakaźnej. Analiza próbek pobranych od pacjenta ma na celu sprawdzić, czy dana osoba nie jest nosicielem pałeczek duru brzusznego czy salmonelli. Dotyczy to także ludzi, którzy zajmują się myciem naczyń i oraz przygotowaniem specjalnych pojemników na żywność.

 

W 2008 roku zmieniła się ustawa (a dokładniej – Ustawa z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi), w wyniku czego książeczka sanepidowska przestała obowiązywać. Zastąpiło ją natomiast orzeczenie lekarskie wydawane na podstawie badania laboratoryjnego. Nazwa „książeczka sanepidowska” wciąż jednak bywa używana w mowie potocznej.

 

Czytaj także: Toalety w miejscu pracy – rozporządzenie, przepisy BHP

 

Badania sanepidowskie – kto musi je wykonać?

 

Wyżej wspomniana ustawa ściśle określa to, kto powinien wykonać badanie do celów sanitarno-epidemiologicznych. 

 

 Ustawa o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi, art. 6.

 

Obowiązkowym badaniom sanitarno-epidemiologicznym (...) podlegają:

 

1) podejrzani o zakażenie lub chorobę zakaźną;
2) noworodki, niemowlęta i kobiety w ciąży, podejrzane o zakażenie lub chorobę zakaźną mogącą się szerzyć z matki na płód lub dziecko;
3) nosiciele, ozdrowieńcy oraz osoby, które były narażone na zakażenie przez styczność z osobami zakażonymi, chorymi lub materiałem zakaźnym;
4) uczniowie, studenci i doktoranci kształcący się do wykonywania prac, przy wykonywaniu których istnieje możliwość przeniesienia zakażenia lub choroby zakaźnej na inne osoby;
5) osoby podejmujące lub wykonujące prace, przy wykonywaniu których istnieje możliwość przeniesienia zakażenia lub choroby zakaźnej na inne osoby, nieposiadające aktualnego orzeczenia lekarskiego o zdolności do wykonywania prac, przy wykonywaniu których istnieje możliwość przeniesienia zakażenia lub choroby zakaźnej na inne osoby.

 

Co więcej:

 

  • W przypadku osób poszukujących zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, przy wykonywaniu której istnieje możliwość przeniesienia zakażenia lub choroby zakaźnej na inne osoby, badanie sanitarno-epidemiologiczne jest wykonywane na wniosek tej osoby.


Osoba poddająca się badaniu wskazuje, jakiego rodzaju prac ma dotyczyć badanie sanitarno-epidemiologiczne i wydawane na jego podstawie orzeczenie lekarskie dla celów sanitarno-epidemiologicznych.

 

Badania muszą zatem wykonać między innymi kandydaci do pracy w przetwórstwie spożywczym, na stanowiska związane z pakowaniem, dystrybucją i przechowywaniem zapakowanej żywności i wody. Ważne orzeczenie muszą mieć też na przykład kucharze, pracownicy myjący naczynia i sprzęt kuchenny w lokalach gastronomicznych, przygotowujący i wydający posiłki itp.

 

Czytaj także: Wizażystka – kim jest, studia, kursy, zarobki

 

Jak wyrobić „książeczkę sanepidowską"?

 

Zaświadczenie, które jest wymagane przez pracodawców, można wyrobić w punktach sanepidu. Listę stacji sanitarno-epidemiologicznych podaje Główny Inspektorat Sanitarny.

 

W przypadku stanowisk, w których „książeczka sanepidowska” jest niezbędna, każdy pracodawca powinien wydać nowo zatrudnionym pracownikom skierowanie na badania. Z takim dokumentem trzeba udać się do najbliższego punktu sanepidu, gdzie należy oddać próbki do badania. Są to 3 próbki kału (każda stacja sama określa, czy ma to być z jednego dnia, czy z 3 kolejnych). Trzeba je umieścić w specjalnych pojemniczkach, które można kupić w aptekach. Pojemniki są także dostępne bezpłatnie w punktach sanepidu. Następnie pacjentowi pozostaje czekać na wyniki badań. W powyższym przypadku całkowity koszt badania jest ponoszony przez pracodawcę lub zleceniodawcę.

 

Ponadto, jak informuje Powiatowa Stacja Epidemiologiczna w Pruszkowie na łamach Serwisu RP:

 

  • W przypadku zaś osób przyuczających się do wykonywania prac koszty badań pokrywane są ze środków publicznych, natomiast u osób nieposiadających uprawnień z tytułu ubezpieczenia zdrowotnego badania te finansowane są z budżetu państwa.

 

Koszt wyrobienia „książeczki sanepidowskiej"

 

W wielu ogłoszeniach o pracę w gastronomii wymagane jest posiadanie aktualnych wyników badań. Oznacza to, że trzeba się samemu udać do stacji sanitarno-epidemiologicznej. W takiej sytuacji za analizy będziemy musieli samodzielnie zapłacić. Koszt badania na nosicielstwo bakterii waha się od kilkudziesięciu do około 200 zł. Przykładowo, Powiatowa Stacja Sanitarno-Epidemiologiczna w Warszawie przekazała informację (maj 2022 r.), że całkowity koszt badania na nosicielstwo pałeczek z rodzaju Salmonella/Shigella wynosi 170 zł.

 

Orzeczenie do celów sanitarno-epidemiologicznych – ile się czeka?

 

Wyrobienie zaświadczenia do celów sanitarno-epidemiologicznych najczęściej trwa od jednego do dwóch tygodni. Ostatnim etapem procedury jest wizyta u lekarza medycyny pracy, który przeanalizuje otrzymane wyniki i wystawi nam odpowiednie zaświadczenie o zdolności do pracy lub o przeciwwskazaniach do jej podjęcia. Jeśli wyniki wykażą, że jesteśmy nosicielami salmonelli, to nie dostaniemy zaświadczenia, które pozwala nam na podjęcie zatrudnienia.

 

 Niektóre osoby decydują się wtedy na sfałszowanie orzeczenia. Warto jednak zaznaczyć, że takie praktyki są niezgodne z prawem i dość szybko wychodzą na światło dzienne. Za posługiwanie się sfałszowanym dokumentem grozi grzywna, a także kara ograniczenia lub pozbawienie wolności od 3 miesięcy do 5 lat (zgodnie z art. 270. Kodeksu karnego).

 

Czytaj także: Praca po weterynarii – perspektywy, zarobki

 

Ważność „książeczki sanepidowskiej”

 

W ustawie nie ma określonego terminu, który jest wymagany do ponownego wykonania badań sanitarno-epidemiologicznych. O tym, kiedy badanie powinno zostać powtórzone, decyduje zatem lekarz w oparciu o posiadaną wiedzę medyczną, informacje dotyczące pacjenta, stanowiska i zakładu pracy.

 

Zgubiona „książeczka sanepidowska” – co w takim przypadku?

 

Istnieje możliwość uzyskania odpisu/duplikatu orzeczenia. Pierwsza kopia dokumentu medycznego jest wydawana pacjentowi za darmo. Żeby ją uzyskać, należy zgłosić się do właściwej wojewódzkiej stacji sanepidu (lub powiatowej stacji, w której wykonywane było badanie) i złożyć tam dokument – zlecenie na wykonanie duplikatu czy odpisu.

 

Książeczka sanepidowska – najczęściej zadawane pytania: 

 

  • Książeczka sanepidowska – gdzie kupić? 

 

Dawniej funkcjonujące jako książeczka sanepidu, książeczka sanepidowska albo książeczka zdrowia do celów sanitarno-epidemiologicznych, a współcześnie wystawiane orzeczenie lekarskie ds. sanitarno-epidemiologicznych wyrabia się w dowolnej stacji sanitarno-epidemiologicznej w Polsce bądź w dowolnym laboratorium niepublicznym prowadzącym tego typu badania. Stare książeczki przestały funkcjonować w 2008 roku.

 

  • Ile kosztuje książeczka sanepidowska? 

 

Koszt wyrobienia książeczki sanepidowskiej, czyli po prostu wykonania wskazanych badań lekarskich i uzyskania orzeczenia do celów sanitarno-epidemiologicznych, wynosi około 200 zł.

 

  • Książeczka sanepidowska – jakie badania?

 

Żeby, jak się niegdyś mówiło: wyborbić książeczkę sanepidowską, czyli po prostu uzyskać aktualne orzeczenie do celów sanitarno-epiemiologicznych, należy oddać materiał biologiczny do badania. W tym wypadku są to niewielkie próbki kału z trzech kolejnych dni, jakie przekazuje się w specjalnych pojemniczkach dostępnych np. w aptece lub w najbliższej stacji sanitarno-epidemiologicznej. Próbki są badane pod kątem obecności bakterii z grupy Salmonella i Shigella.

Więcej artykułów "Rynek pracy"

Polecane oferty

  • Vetlab Sp. z o.o.

    • Stacjonarna
    • Umowa o pracę
    • Młodszy specjalista / młodsza specjalistka (junior) / specjalista / specjalistka (mid) / starszy specjalista / starsza specjalistka (senior)
    • Pełny etat
    • Rekrutacja online

    Wybierz region · 4 regiony

    • Gdańsk
    • Katowice
    • Warszawa
    • Wrocław

    Zakres obowiązków: Ocena preparatów cytologicznych, Konsultacje merytoryczne - zewnętrzne i wewnętrzne, Szkolenie innych pracowników z zakresu wykonywanych badań, Aktywne uczestnictwo w doskonaleniu procesów poprzez zgłaszanie obserwacji i propozycji zmian, Współpraca z innymi członkami...

  • Vetlab Sp. z o.o.

    • Stacjonarna
    • Umowa o pracę
    • Młodszy specjalista / młodsza specjalistka (junior) / specjalista / specjalistka (mid)
    • Pełny etat
    • Rekrutacja online

    Wybierz region · 4 regiony

    • Gdańsk
    • Katowice
    • Warszawa
    • Wrocław

    Zakres obowiązków: Barwienie i ewidencjonowanie preparatów hematologicznych i cytologicznych, Ocena podstawowych preparatów hematologicznych, Konsultacja wyników laboratoryjnych, Przeprowadzenie badań cytologicznych pochwy i endometrium, leukogramów oraz rozmazów gadów/ptaków, Ocena...

  • Młodszy Specjalista obsługi klienta

    Vetlab Sp. z o.o. Warszawa

    • Stacjonarna
    • Umowa o pracę
    • Młodszy specjalista / młodsza specjalistka (junior)
    • Pełny etat
    • Rekrutacja online

    Zakres obowiązków: Przyjmowanie materiału biologicznego pochodzenia zwierzęcego, Wprowadzanie zleceń badań do systemu laboratoryjnego, Telefoniczna obsługa klientów i udzielanie podstawowych informacji, Zamawianie oraz przygotowywanie przesyłek kurierskich, Wsparcie w prowadzeniu...

  • Doradca / Doradczyni Klienta – branża finansowa

    Bank Pocztowy S.A. Legionowo

    • Stacjonarna
    • Umowa o pracę
    • Specjalista / specjalistka (mid) / starszy specjalista / starsza specjalistka (senior) / ekspert / ekspertka
    • Pełny etat

    Opis stanowiska Aktywne pozyskiwanie klientów i budowanie z nimi długofalowych relacji. Diagnozowanie potrzeb klientów i dopasowywanie odpowiednich rozwiązań finansowych. Sprzedaż produktów bankowych, w tym funduszy inwestycyjnych. Operacyjna obsługa klientów indywidualnych i firm z sektora...

  • Tekton Property

    • Stacjonarna / Hybrydowa / Zdalna
    • Umowa zlecenie / kontrakt B2B
    • Młodszy specjalista / młodsza specjalistka (junior) / specjalista / specjalistka (mid) / starszy specjalista / starsza specjalistka (senior)
    • Pełny etat
    • Szukamy kilku pracowników
    • Rekrutacja online

    Wybierz region · 20 regionów

    • Białystok
    • Bydgoszcz
    • Częstochowa
    • Gdańsk, w budynku DeoPlaza
    • Gdynia
    • Katowice
    • Kielce
    • Koszalin
    • Kraków
    • Lublin
    • Łódź
    • Olsztyn
    • Opole
    • Poznań, w CityPark
    • Radom
    • Szczecin
    • Toruń
    • Warszawa
    • Wrocław, w Parku Naukowo Technologicznym
    • Zakopane

    Będziesz: aktywnie pozyskiwać nieruchomości do oferty na początku głównie poprzez inicjowanie regularnego kontaktu telefonicznego z właścicielami, a wraz z rozwojem swojej pozycji na rynku również dzięki poleceniom, relacjom z klientami i własnej marce osobistej; badać potrzeby...

  • Specjalista serologii (k/m)

    Vetlab Sp. z o.o. Wrocław, ul. Wodzisławska 6

    • Stacjonarna
    • Umowa o pracę
    • Specjalista / specjalistka (mid)
    • Pełny etat
    • Rekrutacja online

    Zakres obowiązków: Opracowywanie i wdrażanie procedur oraz technik stosowanych w pracowni molekularnej; Wykonywanie badań laboratoryjnych z wykorzystaniem technik: real-time PCR, ELISA, IFT oraz immunoblotingu; Obsługa laboratoryjnego systemu informatycznego oraz wydawanie wyników badań;...

Najnowsze artykuły

Zły dzień w pracy – jak wpływa na wydajność, jak przetrwać?

Zły dzień w pracy – jak wpływa na wydajność, jak przetrwać?

Zły dzień w pracy może przytrafić się każdemu. Warto jednak zauważyć, co za nim stoi: chwilowe napięcie, przeciążenie czy warunki, które od dawna odbierają siły. Od tego zależy, jakiej pomocy potrzebujesz – tłumaczy psycholog Patryk Żmudziak. W Dzień Odpoczynku dla Zszarganych Nerwów psycholog radzi, co można zrobić od razu, by poczuć się lepiej i złagodzić objawy stresu.

Jak używać AI na studiach? AIESEC Polska opowiada, jak wygląda studiowanie w epoce sztucznej inteligencji

Jak używać AI na studiach? AIESEC Polska opowiada, jak wygląda studiowanie w epoce sztucznej inteligencji

– Nie należy udawać, że studenci nie korzystają z AI czy korzystają tylko w bardzo małym stopniu. Myślę też, że z drugiej strony nie należy z tym walczyć i zakazywać korzystania z AI, a zmierzyć się z faktem, że tak teraz wygląda i będzie wyglądała nasza rzeczywistość – komentuje Maja Suskiewicz z AIESEC. Jak studenci dziś korzystają ze sztucznej inteligencji – i jak mogą jej używać lepiej?

Dni wolne od pracy 2027

Dni wolne od pracy 2027

Masz poczucie, że w tym roku nie udało Ci się wykorzystać dni urlopowych najlepiej, jak się dało? Tego błędu można łatwo uniknąć –  tym razem możesz wcześniej zaplanować urlopy, majówkę, ferie i święta na przyszły rok, uwzględniając w nich długie weekendy i dni ustawowo wolne od pracy. Sprawdź kompletny kalendarz dni wolnych od pracy w 2027 roku i przygotuj optymalny plan urlopowy.

Mikołajki w pracy. 5 pomysłów co kupić współpracownikom

Mikołajki w pracy. 5 pomysłów co kupić współpracownikom

Mikołajki za kilka tygodni, już teraz warto przygotować firmę do tego lubianego święta. Nie tylko w gronie bliskich i znajomych, ale także w wielu miejscach pracy panuje zwyczaj losowania prezentów lub rozdawania ich przez pracodawcę. Co kupić koleżance z działu, a z czego zadowolony będzie szef? Na co się zdecydować, gdy musimy kupić uniwersalny prezent? Oto sprawdzone pomysły na upominki.

Black Friday 2026 – oferty pracy dodatkowej i dorywczej

Black Friday 2026 – oferty pracy dodatkowej i dorywczej

Zbliżający się Czarny Piątek, czyli dzień wielkich obniżek cen w sklepach, to nie tylko okazja do kupienia prezentów gwiazdkowych w atrakcyjnych cenach, ale i znalezienia pracy dorywczej. Tym bardziej, że coraz więcej sklepów i centrów handlowych przedłuża Black Friday na cały weekend albo Black Week. Jakie oferty pracy dodatkowej i dorywczej można znaleźć z okazji Czarnego Piątku? 

Ergonomia stanowiska pracy – podstawowe informacje

Ergonomia stanowiska pracy – podstawowe informacje

12 listopada obchodzimy Światowy Dzień Ergonomii. Ergonomia to dziedzina zajmująca się projektowaniem stanowisk dostosowanych do fizycznych i psychicznych możliwości człowieka. Mówi między innymi, jakie krzesło i biurko są optymalne do pracy przy komputerze albo jak często powinieneś robić przerwy w pracy przy taśmie produkcyjnej. Jakie są zatem podstawowe zalecenia ergonomii pracy?

Najnowsze komunikaty

Jawność wynagrodzeń. Widełki w ogłoszeniach? Tak. Własna pensja? Niekoniecznie.

Jawność wynagrodzeń. Widełki w ogłoszeniach? Tak. Własna pensja? Niekoniecznie.

Polacy popierają większą przejrzystość wynagrodzeń, stawiając jednak granicę przy własnej pensji. 90% pracowników popiera podawanie widełek w ofertach rekrutacyjnych, ale tylko 39% czułoby się komfortowo z ujawnieniem własnego wynagrodzenia. 

Praca. I kropka. Praca.pl w nowej odsłonie z interaktywnym Matchmakerem

Praca. I kropka. Praca.pl w nowej odsłonie z interaktywnym Matchmakerem

Praca.pl prezentuje nową odsłonę pod hasłem: Praca. I kropka. Zmianie identyfikacji wizualnej towarzyszą nowe rozwiązania dla kandydatów. Najważniejszym z nich jest Matchmaker Praca.pl – interaktywna kula 3D, która pozwala szukać pracy na cztery sposoby. To pierwsze takie rozwiązanie wśród polskich job boardów!

Ageizm i adultyzm w pracy. Kogo wiek ogranicza najbardziej?

Ageizm i adultyzm w pracy. Kogo wiek ogranicza najbardziej?

Wiek nadal wpływa na to, czyj głos jest traktowany poważnie, komu daje się szansę na rozwój i jak oceniany jest potencjał pracownika. Najnowszy raport Praca.pl i Experience Institute pokazuje, że presja wieku nie dotyczy wyłącznie osób starszych -  jest szczególnie widoczna na obu krańcach kariery.

Raport: Powered by AI - nowa era pracy, kompetencji i produktywności

Raport: Powered by AI - nowa era pracy, kompetencji i produktywności

AI nie jest już wyłącznie technologiczną ciekawostką - dla wielu Polaków staje się codziennym narzędziem pracy. Raport Praca.pl i Experience Institute pokazuje, kto najczęściej korzysta ze sztucznej inteligencji, jakie przynosi ona korzyści oraz dlaczego dostęp do nowych narzędzi zależy bardziej od stanowiska i branży niż od wieku pracownika.