Zapewnienie odpowiednich warunków pracy to jeden z obowiązków każdego pracodawcy. Dzięki nim pracownicy są w stanie realizować powierzone im zadania, a tym samym odnoszą wyniki, które wpływają na rozwój biznesu. Aby było to możliwe, należy wiedzieć, czego potrzebują osoby zatrudnione w firmie. To z kolei pomaga ustalić piramida Maslowa, czyli koncepcja dotycząca hierarchii potrzeb człowieka. Sprawdź, jak ta znana teoria psychologiczna może pomóc Twojej firmie.
Spis treści
Piramida Maslowa – co to? Historia
Piramida Maslowa, określana także jako hierarchia potrzeb człowieka lub piramida potrzeb, to popularna teoria dotycząca potrzeb i motywacji człowieka. Jej autorem jest amerykański psycholog Abraham Maslow, który najpierw opublikował na ten temat artykuł (rok 1943), a następnie wydał książkę pt. „Motywacja i osobowość” (rok 1954).
Teoria psychologiczna Maslowa ma potwierdzać tezę, że człowiek nie będzie w stanie osiągnąć wyższego poziomu rozwoju i zapotrzebowania, jeśli nie zostaną zaspokojone jego podstawowe potrzeby. Tym samym wyróżnia pięć rodzajów potrzeb człowieka (potrzeby niższego rzędu i potrzeby najwyższego rzędu) – właściwie sformułowany schemat potrzeb zapewnia motywację do działania i prawidłowe funkcjonowanie człowieka.
Piramida Maslowa – potrzeby
Piramida potrzeb Abrahama Maslowa podzielona jest na pięć kategorii. Są to kolejno:
-
potrzeby fizjologiczne – umożliwiające funkcjonowanie człowieka, np. sen, głód, prokreacja;
-
potrzeba bezpieczeństwa – ekonomiczne, fizyczne, zdrowotne;
-
przynależność – relacje rodzinne, miłosne, przyjacielskie;
-
potrzeba uznania – poczucie własnej wartości, prestiż, awans;
-
potrzeba samorealizacji – rozwój duchowy i osobisty, zdobywanie wiedzy itp.
Model przygotowany przez Maslowa wskazuje, że zaspokajanie kolejnych potrzeb jest możliwe, gdy zaspokojone zostaną potrzeby niższego rzędu (od dołu do góry). W praktyce oznacza to, że ludzkie potrzeby odczuwane są hierarchicznie – dopóki nie zaspokoimy potrzeby bezpieczeństwa, uznania czy przynależności, nie będziemy tak silnie potrzebować doznań niematerialnych związanych z samorealizacją.
Piramida Maslowa w firmie – jak ją wdrożyć?
Piramida potrzeb Maslowa może zostać przełożona na działanie firmy. Dzięki temu pracownicy staną się bardziej zmotywowani, a więc będą dążyć do sukcesu poprzez realizowanie biznesowych celów. Jak na funkcjonowanie przedsiębiorstwa wpływają potrzeby człowieka? Piramida Maslowa pomaga określić kolejność, w jakiej należy zaspokajać potrzeby pracowników. Zachowanie tej kolejności wpływa na ich produktywność, daje motywację do działania i umożliwia sprawne realizowanie wyznaczonych celów.
Piramida Maslowa potrzeby pracowników to:
-
potrzeby fizjologiczne – np. terminowo wypłacane wynagrodzenie, warunki pracy spełniające bhp i zasady ergonomii;
-
potrzeba bezpieczeństwa – stabilne zatrudnienie (umowa o pracę), odzież ochronna itp.;
-
potrzeba przynależności – dobra atmosfera w zespole, jasny podział zadań między pracownikami itd.;
-
potrzeba uznania – pochwały, premia;
-
potrzeba samorealizacji – rozwój zawodowy, awans.
Jak w praktyce wygląda firmowa piramida Maslowa? Przykłady podstawowych potrzeb to między innymi wynagrodzenie wypłacane na czas czy stabilność zatrudnienia. Jeśli pracownik nie zaspokoi potrzeb związanych z bezpiecznym środowiskiem pracy, nie będzie myślał o dążeniu do zaspokojenia mniej podstawowych potrzeb, takich jak wzmożony wysiłek, by osiągnąć dalekosiężny cel, zdobyć uznanie w branży itp.
Piramida Maslowa w przedsiębiorstwie: zalety i wady
Piramida potrzeb to ciekawa i znana teoria, która jednak nie jest wolna od wad. Zalety wykorzystania hierarchii są raczej jasne – według Maslowa ludzkie potrzeby stanowią czynnik, który motywuje do działania, a ich zaspokajanie umożliwia sięganie po ambitniejsze cele. Piramida sprawdza się zarówno w życiu osobistym, jak i w biznesie.
Jakie wady ma piramida Maslowa? Przede wszystkim nie jest to model uniwersalny – odnosi się do konkretnej grupy osób. Była sporządzona w oparciu o potrzeby dobrze wykształconych, białych mężczyzn wychowanych kulturze amerykańskiej. Oczywiście ludzkie potrzeby mogą różnić się w zależności od kultury i wielu innych czynników społecznych oraz indywidualnych. Co więcej, znane są wyjątki od przyjętej przez Maslowa reguły – nie zawsze niezaspokojone potrzeby fizjologiczne skutkują brakiem samorealizacji czy dążenia do uznania.
Teoria Maslowa to nie jedyna piramida znana w biznesie – sprawdź, czym jest odwrócona piramida w copywritingu.
