Kolega wchodzi do pokoju i podaje rękę wyłącznie mężczyznom, paniom mówi „cześć” bądź „dzień dobry”. Taki właśnie zwyczaj panuje w wielu polskich filmach. Czy jest zgodny z zasadami dobrego wychowania? A może to jedno z denerwujących zachowań w pracy, które warto zmienić? Oto co savoir-vivre mówi w kwestii uścisku dłoni w pracy i w sytuacjach biznesowych.
Spis treści
Podanie ręki w pracy – skrót najważniejszych informacji:
- Podanie ręki nie jest obowiązkowe, ale w zachodnim kręgu kulturowym jest powszechnie stosowany w sytacjach nieformalnych, a także stanowi ważny etykiety biznesowej.
- Warto pamiętać, że w innych kulturach mogą panować odmienne zwyczaje, np. japońskie, koreańskie i chińskie firmy stosują inną etykietę biznesową i tam najczęściej stosuje się ukłon i/lub werbalne powitanie.
- Po pandemii także na Zachodzie wzrosła akceptacja dla alternatywnych form powitania i większego dystansu fizycznego.
- Inicjatywa podania ręki zwykle należy do osoby wyższej rangą lub gospodarza spotkania.
- Uścisk dłoni powinien być krótki (1-2 sekundy) i pewny, ale niezbyt silny (gdyż taki może zostać odebrane jako agresja bądź chęć dominacji).
- Brak podania ręki nie jest błędem, jeśli uścisk zostanie zastąpiony inną formą uprzejmego powitania. Jeśli jednak ktoś wyciąga w naszym kierunku dłoń, nie uściśnięcie jej prawdopodobnie będzie odebrane jako afront.
- Gdy mamy powód, by nie uścisnąć wyciągniętej dłoni np. z uwagi na przeziębienie, lepiej powiedzieć o tym rozmówcy.
- Najczęstsze błędy w czasie podawania ręki to zbyt słaby lub zbyt mocny uścisk, brak kontaktu wzrokowego i nieodpowiedni moment podania ręki.
Czytaj dalej, by dowiedzieć się więcej na temat podawania ręki w sytuacjach zawodowych i w biznesie.
Kto pierwszy wyciąga rękę na powitanie w pracy?
Wchodząc do pokoju, nie zawsze wyciągamy dłoń do obecnych w nim osób. Często wystarczy werbalne powitanie czy skinienie głową. Z gestem podania ręki wiążą się jednak pozytywne emocje, których nie należy lekceważyć. Mamy tendencję do większego ufania osobom, które wykonują w naszym kierunku ten gest. Co więcej, naukowcy z Uniwersytetu Harvarda w badaniu z 2019 r. pokazali, że ludzie decydujący się na uścisk dłoni rzadziej kłamią w czasie rozmowy1.
Sposób podawania dłoni jest nieco inny w różnych kulturach. W Polsce uścisk dłoni trwa zwykle maksymalnie kilka sekund. W tym czasie dopuszczalne jest lekkie potrząśnięcie rękoma. Specjaliści ds. wizerunku zalecają uścisk zdecydowany, ale niezbyt mocny (który może zostać odebrany jako groźba).
Kto pierwszy podaje dłoń podczas powitania w miejscu pracy?
Zamieszanie w kwestii tego, kto powinien wyciągnąć dłoń na powitanie, wynika z faktu stojących w sprzeczności zasad obowiązujących w różnych sytuacjach. Przykładowo, zgodnie z zasadami savoir vivre rękę wyciąga w pierwszej kolejności:
-
kobieta do mężczyzny,
-
osoba starsza do osoby młodszej.
Przykładowo, w mieszanym towarzystwie rękę podaje najpierw najstarsza kobieta, potem pozostałe panie, a na końcu panowie, według kryterium wieku.
Co więcej, jeśli udajemy się do czyjegoś domu, wówczas dłoń zawsze pierwszy wyciąga gospodarz.
Niemniej w sytuacji zawodowej wszystkie powyższe reguły unieważnia zasada hierarchiczności: rękę wyciąga osoba starsza stopniem – niezależnie od miejsca spotkania. Przykładowo, jeśli zakład pracy odwiedza dyrektor z innej filii przedsiębiorstwa i wita do niższy rangą manager, to właśnie kierownik wyciąga dłoń jako pierwszy, niezależnie od wieku czy płci obu osób.
Inny przykład, prowadzone są negocjacje biznesowe i do firmy zaproszony został dyrektor kreatywny partnera korporacyjnego. Witająca go pracownica zajmująca niższe stanowisko, nawet mimo pełnienia funkcji gospodyni spotkania, nie wyciąga pierwsza dłoni, ten przywilej należy się starszemu rangą gościowi.
A co wówczas, gdy witają się dwie osoby zajmujące równorzędne stanowisko? Wtedy zwyczajowo jako pierwsza wykonuje gest kobieta lub osoba najstarsza.
Kto pierwszy podaje rękę na rozmowie kwalifikacyjnej?
W czasie rozmowy kwalifikacyjnej obowiązuje zasada hierarchiczności. W tym wypadku „wyższy stopniem” jest rekruter, więc to on wyciąga dłoń do kandydata lub kandydatki. Warto o tym pamiętać, ponieważ kandydat, który wyciąga dłoń jako pierwszy, np. chcąc wyrazić wysoką pewność siebie, tak naprawdę informuje, że nie wie, jak się przywitać zgodnie z etykietą biznesową.
Kto pierwszy podaje rękę na pożegnanie w pracy?
Przy pożegnaniu obowiązuje taka sama kolejność uścisków dłoni, co w czasie powitania. Warto jednak pamiętać, że nie zawsze gest podania ręki jest mile widziany. Pomija się go na przykład wówczas, gdy rozmówcy mają zajęte dłonie (szczególnie prawą). W żadnym razie nie powinno się też podawać ręki ponad biurkiem czy stołem konferencyjnym – należy obejść mebel.
Czy wiesz, że...
Zwyczajowo mężczyźni podają rękę na stojąco, żegnające się kobiety mają w tej kwestii dowolność.
Oczywiście powyższe zasady nie zawsze znajdują zastosowanie. W wielu organizacjach obowiązują inne, mniej formalne zwyczaje. Ponadto nie wszyscy preferują wyciąganie dłoni i wybierają inne gesty, np. skinienie głową czy jedynie werbalne powitanie.
Wracając do przykładu z początku artykułu, czy podawanie ręki jedynie kolegom i witanie się tylko werbalnie z koleżankami w tej samej grupie to faux pas? Zdecydowanie. Zgodnie z zasadami dobrego wychowania nie powinno się z góry pomijać części osób w grupie, a podawać rękę innym, stosując np. kryterium płci.
Warto znać wszystkie powyższe zasady, ale też reagować na zachowanie innych osób i pozostać elastycznym, zależnie od sytuacji. Umiejętność taktownej odpowiedzi na sygnały ze strony innych osób często są bowiem znacznie ważniejsze niż trzymanie się sztywnych reguł savoir-vivre.
Jak podawać rękę w pracy – FAQ:
-
Czy podanie ręki w pracy jest nadal obowiązkowe?
Podawanie ręki na powitanie nie jest obowiązkowe, jednak w naszej kulturze uścisk dłoni wciąż pozostaje ważnym elementem etykiety biznesowej. Coraz częściej dopuszcza się alternatywy (np. skinienie głową), szczególnie w kontekście różnic kulturowych, zdrowotnych lub osobistych preferencji.
-
Kto pierwszy powinien wyciągnąć rękę w pracy?
Co do zasady osoba wyższa rangą lub gospodarz spotkania. W praktyce jednak coraz częściej decyduje sytuacja – ważniejsze jest wyczucie niż sztywne trzymanie się zasad.
-
Czy brak podania ręki może zostać odebrany jako brak szacunku?
Tak, jeśli nie towarzyszy mu żadna forma alternatywnego powitania. Kluczowe jest zastąpienie gestu innym sygnałem uprzejmości, np. kontaktem wzrokowym, werbalnym powitaniem.
-
Jak silny powinien być uścisk dłoni?
Uścisk dłoni powinien być pewny, ale nie dominujący. Zbyt słaby może sugerować brak pewności siebie, a zbyt mocny – agresję. Optymalny uścisk dłoni to taki, który jest dostosowany do drugiej osoby.
-
Czy podanie ręki ma znaczenie na rozmowie kwalifikacyjnej?
Tak – uścisk ręki to jeden z pierwszych sygnałów niewerbalnych, który dostarcza informacji rekruterowi / pracodawcy o kandydacie. Może wpływać na odbiór osoby ubiegającej się o stanowisko w kontekście pewności siebie, otwartości, kompetencji interpersonalnych, znajomości etykiety biznesowej.
-
Czy kobieta powinna pierwsza wyciągać rękę w pracy?
Zwyczajowo kobieta wyciąga rękę do mężczyzny, ale w środowisku zawodowym płeć przestaje mieć znaczenie. Liczy się rola i kontekst sytuacyjny, nie tradycyjna etykieta towarzyska.
-
Czy można odmówić podania ręki?
Tak, ale warto zrobić to w sposób taktowny, np. krótkim wyjaśnieniem („Preferuję powitanie bez kontaktu fizycznego”, „Jestem przeziębiony, nie chcę Pana narażać".). Transparentność zmniejsza ryzyko, że druga osoba poczuje się urażona lub odbierze naszą postawę jako jawną wrogość.
-
Jak długo powinno trwać podanie ręki?
Zwykle 1-2 sekundy. Zbyt krótki uścisk może wyglądać na zdawkowy i niechętny, a zbyt długi – być niezręczny lub naruszać przestrzeń osobistą drugiej strony.
Przypisy:
1 Handshaking Promotes Deal-Making by Signaling Cooperative Intent, Journal of Personality and Social Psychology 116, nr 5, maj 2019, ss. 743–768.
