Japonia to kraj, który fascynuje, jednak czy warto wiązać z nim swoją przyszłość zawodową? Bez wątpienia pensja w jenach działa na wyobraźnię wielu osób szukających alternatywnych ścieżek zawodowych względem polskiego czy europejskiego rynku pracy. Kraj Kwitnącej Wiśni jest jedną z potęg gospodarczych świata. Umacnia swoją pozycję poprzez wykorzystywanie najnowocześniejszych technik i rozwiązań. Dodatkowo starzenie się społeczeństwa sprawia, że Japonia ponad wszystko stawia na automatyzację pracy, jednocześnie stając się coraz bardziej otwartą na zatrudnianie obcokrajowców. Jak wygląda praca w Japonii i na jakie warunki umowy może liczyć Europejczyk? Czym różni się specyfika pracy w Japonii i na co warto być przygotowanym? Wreszcie, ile kosztuje życie w Tokio albo Kioto i czy Japońskie firmy są rzeczywiście tak kulturowo różne od Polskich? Dowiedz się wszystkiego o tym kraju zanim zaczniesz planować emigrację zarobkową.
Spis treści
Rynek pracy w Japonii
Rynek pracy w Japonii nie jest objęty tajemnicą. Nie jest także tematem tabu, a jednak na gruncie polskim, temat ten jest dość rzadko podejmowany. Fakt, że Japonia jest jedną z najsilniejszych gospodarek świata i jednym z najbardziej rozwiniętych krajów sprawia, że mała popularność japońskiego rynku pracy wydaje się dosyć zaskakująca. Co warto wiedzieć o tamtejszych realiach i jak wygląda rynek pracy w Japonii?
Bezrobocie z pewnością nie jest tu problemem. Wręcz przeciwnie – Japonia zmaga się z nieustannym deficytem pracowników, czego przyczyn należy upatrywać w starzejącym się społeczeństwie. Choć analitycy oczekiwali nieco niższej stopy bezrobocia, jej wskaźnik nadal wygląda obiecująco – w lutym 2023 roku bezrobocie w Japonii kształtowało się na poziomie 2,6 proc.
Kultura pracy w Japońskiej firmie
Małej popularności japońskiego rynku pracy można doszukiwać się w jego specyfice. Masowe starzenie się społeczeństwa, brak rąk do pracy oraz stosunkowo trudne środowisko zawodowe sprawiają, że kraj ten, poszukując nowych dróg rozwoju, otwiera się na zagraniczną siłę roboczą. Ta jest pożądana z jeszcze jednego powodu – obywatele Japonii będący wyjątkowo wierni pracy, preferują posady w rodzimych firmach, bardzo często rezygnując z możliwości, jakie dają im wielkie zagraniczne korporacje działające na terenie kraju. Co jednak ciekawe – znalezienie pracy w Japonii może okazać się trudnym zadaniem. Nie oznacza to jednak, że Japonia nie ma nic do zaoferowania europejskim pracownikom. Co może zachęcić do przyjazdu nie tylko w celach turystycznych, ale i zawodowych do Japonii?
Pamiętaj!
Gospodarka Japonii w dużej mierze opiera się na usługach i przemyśle. Siłą napędową kraju bez wątpienia jest przemysł elektroniczny, motoryzacyjny, maszynowy czy farmaceutyczny.
Silną pozycję ma także przemysł chemiczny. Co więcej – analizując zagadnienie ofert pracy w Japonii bez trudu zauważymy także, że wśród najbardziej poszukiwanej grupy pracowników są absolwenci kierunków ścisłych. Łatwo pracę mogą znaleźć osoby z wyższym wykształceniem technicznym, a szczególnie pożądani są inżynierowie, specjaliści ds. automatyki i robotyki, specjaliści ds. bezpieczeństwa cyfrowego oraz specjaliści wdrażający nowoczesne technologie. Nieustannie poszukiwani są pracownicy IT, m.in. web developerzy, twórcy aplikacji mobilnych, managerowie projektów IT, programiści czy testerzy oprogramowania.
Pamiętaj!
Japońskie przepisy umożliwiają zatrudnianie obcokrajowców w 12 różnych sektorach i branżach. Wśród nich wyróżnić można między innymi usługi, rolnictwo czy budownictwo.
Co jeszcze warto wiedzieć o rynku pracy w Japonii? Analizując specyfikę japońskiej gospodarki bez problemu zauważymy, że mieszkańcy tego kraju przykładają dużą wagę do lojalności – zarówno ze strony pracodawcy, jak i pracownika. Mieszkańcy Japonii od lat przyzwyczajeni do swojego miejsca pracy, rezygnują z poszukiwania nowych dróg rozwoju zawodowego, pozostając absolutnie wierni swojej firmie. Zależność ta działa również w drugą stronę.
Oferty pracy w Japonii dla Polaków
Japoński rynek pracy charakteryzuje się stosunkowo niewielkim odsetkiem ludności cudzoziemskiej. A jakie szanse na znalezienie posady mają obywatele Polski? Czy praca w Japonii dla Polaków jest w ogóle realna? Jak kształtują się oferty pracy w Japonii dla Polaków?
Jeszcze kilka lat temu w ofertach pracy przeważały ogłoszenia skierowane do wysoko wykwalifikowanych specjalistów IT. Dużo miejsc pracy oferowały międzynarodowe korporacje otwarte na zagranicznych pracowników. Spore szanse etat były między innymi w transporcie i logistyce, ale także w sektorze finansowym i bankowości. Z czasem sytuacja nieco się zmieniła.
Pamiętaj!
Japoński rynek pracy otwiera się na niewykwalifikowanych pracowników z zagranicy. Według zapewnień japońskiego rządu do 2025 roku kraj ma przyjąć około 500 tys. pracowników do opieki nad osobami chorymi i niepełnosprawnymi. Wiele miejsc pracy będzie oferowało także budownictwo, rolnictwo czy hotelarstwo.
Dziś, praca – Japonia możliwa jest między innymi w japońskim systemie ochrony zdrowia, w którym nieustannie brakuje opiekunów osób starszych i niepełnosprawnych. Pracę można znaleźć także w sektorze budowlanym – poszukiwani są między innymi murarze, tynkarze czy dekarze. Japonia, umacniając swoją pozycję na arenie międzynarodowej, angażuje się także w rozwijanie kompetencji swoich rodaków, zatrudniając coraz więcej nauczycieli języka angielskiego. Polacy zainteresowani pracą w Japonii mogą rozważyć także najęcie się w obsłudze klienta i turystystyce.
Pamiętaj!
Japoński rynek pracy jest dość specyficzny. Choć coraz bardziej otwiera się na cudzoziemców, jedynym słusznym sposobem poszukiwania pracy w Japonii przez Polaka, jest skorzystanie z usług agencji pośrednictwa pracy.
Czego spodziewać się po w japońskiej firmie? Od pracownika oczekuje się, by był oddany firmie, skłonny do poświęcenia na jej rzecz, na przykład kosztem work-life balance, punktualny. Podwładny ma za zadanie wykonywanie obowiązków zgodnie z poleceniami, a kwestionowanie zdania przełożonego na forum publicznym zwykle jest nie do pomyślenia. Istotne jest nie tylko realizowanie zadań w firmie, ale też mniej oficjalne spotkania ze współpracownikami po godzinach.
Praca w Japonii bez języka
Polacy, którzy decydują się na emigrację zarobkową, w wielu przypadkach muszą liczyć się z koniecznością dostosowania się do zupełnie innej kultury pracy. Jednym z jej kluczowym elementów jest między innymi język. Warto więc wiedzieć, że mieszkańcy Japonii przykładają ogromną wagę do owej kultury i cenią obcokrajowców, którzy biegle posługują się ich rodzimym językiem.
Coraz częściej znajomość języka japońskiego w mowie i piśmie niezbędna jest nie tylko na kierowniczych stanowiskach w dużych firmach, ale jest to także wymóg stawiany pracownikom niższego szczebla. Firmy potrzebują biegłych tłumaczy, którzy mogą pomóc im zawojować międzynarodowy rynek pracy. Tak też, jeśli chcemy podnieść swoje szanse na zawodowy sukces w Japonii, znajomość japońskiego może okazać się absolutnie niezbędna.
Nieco inaczej sytuacja będzie wyglądała w dużych międzynarodowych korporacjach mających swoje siedziby w metropoliach – tam bardzo często językiem, którym posługują się pracownicy, jest język angielski.
A czy praca w Japonii bez języka obcego jest w ogóle możliwa? Znajomość choćby podstaw japońskiego przyda się zawsze i wszędzie. Bez nich możemy natomiast liczyć na prace dorywcze, sezonowe czy zatrudnienie w turystyce i obsłudze zagranicznych klientów (niemniej tylko wtedy, gdy znamy komunikatywnie język angielski). Warto jednak mieć na uwadze, że znajomość języka japońskiego otworzy wiele drzwi na krajowym rynku pracy.
Oficjalny czas pracy w Japonii
40 godzin tygodniowo i 8 godzin dziennie – to normy pracy, które doskonale znamy z polskiego Kodeksu pracy. A jak wygląda to w przypadku Japonii?
Czas pracy w Japonii, intensywny styl życia zawodowego i oddanie pracowników to tematy, wokół których narosło już wiele mitów.
Niejednokrotnie media donosiły o tzw. śmierci z przepracowania, często mówi się też, że w Japonii nie ma żadnych ram, jeśli chodzi o czas pracy i pracownicy spędzają w biurach cały dzień. Jednocześnie kraj ten słynie z wielu benefitów dla pracowników, które dostępne są dla nich nawet w godzinach pracy. Jednym z nich jest chociażby gimnastyka w pracy biurowej.
Pamiętaj!
W Japonii istnieje kultura nadgodzin, której jednym z wyjątkowo tragicznych skutków jest tzw. karoshi, czyli śmierć z przepracowania. W niektórych środowiskach oczekuje się – a niekiedy nawet wymaga – by pracownicy pozostawali w środowisku zawodowym o wiele dłużej niż nakazuje wymagany czas. Według oficjalnych statystyk w Kraju Kwitnącej Wiśni z przepracowania umiera co 3 pracownik.
Choć czas pracy Japończyków nie został w żaden sposób uregulowany prawnie, przyjęło się, że tygodniowa norma – na wzór normy polskiej – wynosi 40 godzin. Trzeba jednak mieć na uwadze ważną różnicę kulturową. Etykieta biznesowa w Japonii zakłada, że wszelkie spotkania, rozmowy, ustalenia dotyczące firmy najczęściej mają miejsce poza godzinami pracy, co w efekcie oznacza, że Japończyk spędza w niej o wiele więcej godzin.
Pamiętaj!
Według wielu szacunków przeciętny pracownik w Japonii spędza w pracy nawet 80 godzin w tygodniu, czyli dwukrotnie więcej niż w przypadku większości krajów europejskich.
W ostatnich latach coraz głośniej mówi się jednak o wprowadzeniu znanej w Europie zasady work-life balance. Japoński rząd podjął także pewne kroki celem zmniejszenia liczby nadgodzin Japończyków i poprawy równowagi między ich życiem zawodowym a życiem prywatnym.
Praca Japonia – formalności po wyjeździe
Polacy zainteresowani wyjazdem do Japonii w celach zarobkowych powinni zwrócić szczególną uwagę na kwestię formalności, jakich dopełnić należy jeszcze przed wyjazdem. Obowiązkiem każdej osoby, która na terenie Japonii zamierza pobierać wynagrodzenia, a więc nawiązać jakikolwiek stosunek zawodowy, jest zdobycie wizy pracowniczej. Na podstawie wizy wydawane jest bowiem zezwolenie za pracę. Jej wydanie uzależnione jest z kolei od zapewnienia zatrudnienia, co oznacza, że konieczne jest znalezienie pracy w Japonii jeszcze przed wyjazdem z Polski. To pracodawca musi wystąpić z wnioskiem o zatrudnienie danego pracownika i uzyskać dla niego niezbędne pozwolenie na pracę.
Pamiętaj!
Obywatel Polski wybierający się do Japonii w celach zarobkowych musi ubiegać się o wizę w Ambasadzie Japonii w Warszawie. Nie ma możliwości uzyskania takiej wizy na granicy. Polak wjeżdżający do Japonii powinien mieć przy sobie ważny paszport (bez wskazanego minimalnego okresu ważności). Zaleca się sprawdzanie szczegółowych informacji dotyczących wjazdu w witrynie Serwis Rzeczypospolitej Polskiej: Polska w Japonii / Informacje dla podróżujących. Pamiętaj też, żeby poznać najnowsze wytyczne dotyczące regulacji dotyczących zapobieganiu epidemii Covid.
Polaków przybywających do Japonii na okres krótszy niż 6 miesięcy nie dotyczy obowiązek meldunkowy.
Praca w Japonii – średnie wynagrodzenie
Intensywna kultura pracy i pełne zaangażowanie w pełnione obowiązki służbowe to znak charakterystyczny japońskiego rynku pracy, który niekoniecznie zachęca do przyjazdu. Część osób może odbierać taką kulturę pracy za wyczerpującą czy nawet opresyjną. W tym miejscu pojawia się pytanie, czy i ewentualnie dlaczego taki etap rozwoju kariery zawodowej, jakim jest praca w Japonii, może być korzystny? Czy za większym oddaniem pracownika rośnie także należne mu wynagrodzenie? Jak wyglądają zarobki w Japonii i na jakie benefity może liczyć pracownik?
W wielu wyobrażeniach Japonia jawi się jako kraj oferujący świetne warunki pracy. Warto jednak wiedzieć, że zarobki w Japonii są znacznie zróżnicowane i wysoce uzależnione między innymi od wieku pracownika, jego doświadczenia w zawodzie, dziedziny gospodarczej czy nawet miasta. Nie jest zaskoczeniem także, że w wielkich metropoliach pracownicy mogą liczyć na znacznie większe wynagrodzenie niż osoby pracujące w małych miastach. Oczywiście także w przypadku personelu wysoko wykwalifikowanego i specjalistów, przeciętne miesięczne wynagrodzenie może być nawet kilkukrotnie wyższe niż to, na jakie liczyć mogą pracownicy niższych szczebli. Co więcej – w Kraju Kwitnącej Wiśni często widoczna jest także duża dysproporcja w zarobkach kobiet i mężczyzn.
Pamiętaj!
Według Organizacji Współpracy Gospodarczej i Rozwoju średnie roczne wynagrodzenie w Japonii w 2021 roku wyniosło 39 700 USD. Oznacza to, że płace w Japonii pozostają najniższe wśród wszystkich krajów G7. Dla porównania – średnia wśród krajów OECD to 51 600 USD, podczas gdy w USA średnie wynagrodzenia kształtowało się na poziomie 74 700 USD.
Na najlepsze zarobki w Japonii mogą liczyć specjaliści IT, pracownicy branży medycznej, finansowej czy obsługi nieruchomości. Nieco niższe wynagrodzenie przypada z kolei pracownikom usług i przemysłu.
