W polskim prawodawstwie, osoby rozpoczynające działalność, mogą liczyć na różnego rodzaju ulgi dla przedsiębiorców.
Prawo do błędu – definicja
1 stycznia 2020 roku wszedł w życie nowy artykuł dotyczący prowadzenia działalności gospodarczej. Znajduje się w ustawie Prawo przedsiębiorców, uzyskał numerację 21a. Wprowadza on zapis o tzw. prawie do błędu. To reguła, dzięki której pewna grupa przedsiębiorców, w przypadku złamania przepisów dotyczących wykonywanej działalności, będzie mogła uniknąć kar lub sankcji.
Kogo obejmują te przepisy prawa? Aby skorzystać z nowego przywileju:
- należy być przedsiębiorcą wpisanym do Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej,
- naruszenie przepisów powinno nastąpić w okresie do 12 miesięcy od dnia podjęcia działalności po raz pierwszy lub ponownie po upływie minimum 36 miesięcy od dnia ostatniego zawieszenia lub zakończenia działalności.
Kiedy dojdzie do naruszenia przepisów, a właściwy organ wyznaczy postępowanie mandatowe albo postępowanie w sprawie nakładania lub wymierzenia administracyjnej kary pieniężnej, to przed nałożeniem sankcji przedsiębiorca zostanie w drodze postępowania wezwany do usunięcia naruszeń i ich stuków.
Osobny ustęp artykułu opisuje dodatkowy przypadek składania oświadczenia przez przedsiębiorcę przy postępowaniu mandatowym. Warto też zaznaczyć, że może on dobrowolnie przeprowadzić proces usunięcia nieprawidłowości – o tym szczegółowo mówi ustęp 6.
Młody przedsiębiorca (w kontekście czasu prowadzenia działalności) nie będzie więc musiał podlegać karze. Jeśli zastosują się do terminowego usunięcia nieprawidłowości, to zgodnie z ust. 3 art. 21a:
„1) właściwy organ, w drodze decyzji, odstępuje od nałożenia na niego lub wymierzenia mu administracyjnej kary pieniężnej i poprzestaje na pouczeniu albo
2) przedsiębiorca nie podlega karze za popełnione wykroczenie lub wykroczenie skarbowe, stanowiące stwierdzone naruszenie przepisów prawa”.
Prawo przedsiębiorców do błędu – kiedy nie obowiązuje?
Warto zaznaczyć, iż są wyjątki, w których wyklucza się możliwość skorzystania z prawa do błędu – mimo że dana osoba posiada ujęty w artykule status przedsiębiorcy (wpis do CEIDG oraz czas prowadzenia działalności).
Przypadki opisuje ust. 8 artykułu. To, mówiąc w skrócie, sytuacje:
- w przypadku, gdy naruszenie przedsiębiorcy dotyczy przepisów prawa, które zostały już przez niego naruszone w przeszłości,
- gdy naruszono przepisy prawa w sposób rażący,
- kiedy nie można usunąć naruszeń przepisów lub jeśli te naruszenia wywołały nieodwracalne skutki,
- kiedy konieczne jest nałożenie grzywny w drodze mandatu karnego albo występuje konieczność nałożenia lub wymierzenia administracyjnej kary pieniężnej ze względu na ratyfikowaną umowę międzynarodową albo bezpośrednio stosowane przepisy prawa Unii Europejskiej,
- kiedy naruszenie przepisów prawa polega na wykonywaniu działalności pomimo braku wymaganych koncesji, zezwoleń, wpisu do rejestru działalności regulowanej lub na prowadzeniu działalności bez uzyskania zgody, zezwolenia lub pozwolenia organu na to działanie, a przepisy nakładają obowiązek ich uzyskania lub kiedy działanie prowadzone jest niezgodnie z zezwoleniem lub pozwoleniem,
- w których odrębne przepisy przewidują nałożenie grzywny w drodze mandatu karnego albo nałożenia lub wymierzenia administracyjnej kary pieniężnej za niewykonanie zleceń pokontrolnych.
Prawa do błędu nie mają również przedsiębiorcy, którzy naruszyli przepisy prawa lub ich skutki rozpoczęły się w ciągu roku prowadzenia działalności, ale naruszenie trwało także po upływie 12 miesięcy. Ponadto z przywileju nie można skorzystać w sytuacji, gdy kara grzywny w drodze mandatu karnego nakładana jest w wyniku przeprowadzenia kontroli drogowej.
