Stabilność finansowa, wzrost liczby klientów i pomnażanie majątku firmy – do tego dążą przedsiębiorcy w swojej codziennej pracy. Ale czasem jedna niefortunna decyzja przynosi katastrofalne skutki. Co może zrobić przedsiębiorca na skraju bankructwa?
Upadłość - co to jest
Kiedy firma przestaje być wypłacalna, nawet po restrukturyzacji i ingerencji z zewnątrz nie ma szans na to, aby przynosiła zyski, mówimy, że zbankrutowała. Ogłasza wtedy upadłość. Upadłość, najogólniej rzecz ujmując, jest to procedura stosowana w przypadku niewypłacalności dłużnika i polega na dochodzeniu roszczeń przez jego wierzycieli.
Jeśli przedsiębiorstwo zalega z płatnościami i nic nie wskazuje na to, że może wyjść z finansowych kłopotów, często po wyczerpaniu innych możliwości, czyli restrukturyzacji firmy , jedynym rozwiązaniem jest ogłoszenie upadłości.
Upadłość likwidacyjna - postępowanie
Upadłość likwidacyjna polega na przejęciu majątku firmy przez syndyka, a następnie sprzedaży masy upadłościowej. Z uzyskanych środków zostają spłaceni wierzyciele.
Postępowanie upadłościowe rozpoczyna się, kiedy sąd wydaje postanowienie o ogłoszeniu upadłości. Najczęściej wnioskuje o to sam dłużnik bądź wierzyciele. Kolejnym etapem jest objęcie majątku upadłego przedsiębiorstwa w zarząd przez syndyka i ustalenie przez niego elementów masy upadłościowej, spis inwentarza oraz opracowanie planu likwidacyjnego. Dłużnik natomiast nie ma już prawa do dysponowania majątkiem firmy.
Syndyk zatwierdza listę wierzytelności i opracowuje plan podziału środków dla wierzycieli. Ustala także, w jaki sposób odbędzie się sprzedaż majątku – czy masa zostanie podzielona na mniejsze elementy, czy też spieniężona w całości. Po realizacji planu podziału środków sąd upadłościowy stwierdza zakończenie postępowania, a przedsiębiorstwo przestaje istnieć.
Warto wspomnieć, że od 1 stycznia 2016 roku polskie prawo daje przedsiębiorcom nowe narzędzie w trybie upadłości likwidacyjnej - przygotowaną likwidację. Do wniosku o ogłoszenie upadłości dłużnik albo wierzyciel mogą dołączyć wniosek o zatwierdzenie warunków sprzedaży przedsiębiorstwa, jego zorganizowanej części lub określonych składników majątku. Po sądowym ogłoszeniu upadłości syndyk nie realizuje standardowych procedur zmierzających do spieniężenia majątku, ale zawiera umowę sprzedaży ze wskazanym we wniosku nowym inwestorem.
Upadłość a likwidacja
Jak już zostało wspomniane, majątek spółki w upadłości likwidacyjnej zostaje wyprzedany, a sama spółka przestaje istnieć. Jest to najbardziej radykalne rozwiązanie, stosowane zazwyczaj w sytuacjach, kiedy zachodzi podejrzenie, że przedsiębiorca będzie niewypłacalny i niewiarygodny w układzie z wierzycielami.
Jeśli firma jest bliska upadłości, ale jest szansa, że dzięki restrukturyzacji i układowi z wierzycielami wyjdzie na prostą, niekonieczne jest ogłoszenie upadłości likwidacyjnej i zakończenie działalności. Wtedy, zamiast ogłoszenia upadłości likwidacyjnej, kontynuuje działalność, zawierając stosowny układ z wierzycielami zmierzający do spłaty długów.
Porozumienie dłużnika z wierzycielami może zakładać na przykład częściową redukcję zobowiązań albo rozłożenie spłat zaległości w czasie. Postanowienia układu muszą być dla wierzycieli bardziej korzystne niż likwidacja majątku firmy. Jest to możliwe, bo prowadzenie działalności często przynosi większe zyski niż firma w upadłości likwidacyjnej.
Zmiana upadłości układowej na likwidacyjną
W świetle poprzednio obowiązujących przepisów sąd w trakcie postępowania upadłościowego miał prawo przekształcić jego tryb. Możliwa była zarówno zmiana upadłości układowej na likwidacyjną, jak i likwidacyjnej na układową. Nadrzędnym celem prowadzenia postępowania upadłościowego likwidacyjnego i z układem było bowiem zabezpieczenie interesów wierzycieli.
Również wedle nowych przepisów dobro wierzycieli jest najważniejsze. Jeśli zdarzy się, że po ustaleniu układu w restrukturyzacji przedsiębiorca przestanie realizować plan spłat długów zawarty w porozumieniu z wierzycielami, sąd może ogłosić upadłość likwidacyjną. Przedsiębiorca straci swoje prawa do majątku firmy w upadłości likwidacyjnej, a zobowiązania wobec wierzycieli spłaci syndyk.
Jeśli zostało wszczęte postępowanie upadłościowe likwidacyjne, ale dłużnik, wierzyciel bądź syndyk dostrzegą możliwość uratowania przedsiębiorstwa przed likwidacją, mogą wnioskować do sądu o układ w upadłości.
