Pracownik, który ulegnie wypadkowi w pracy, nie jest pozostawiany samemu sobie. Dzięki ubezpieczeniu wypadkowemu, które za pracownika opłaca pracodawca, pracownik ma prawo do świadczeń wypadkowych. Co do nich należy, jak je uzyskać i w jakich sytuacjach, pracownik traci do nich prawo?
Świadczenia z tytułu wypadku przy pracy
Pracownik, który uległ wypadkowi przy pracy ma prawo do otrzymania szeregu świadczeń:
• wynagrodzenie za czas choroby w wysokości 100% wynagrodzenia,
• zasiłek rehabilitacyjny (jeśli zasiłek chorobowy się wyczerpał, a pracownik rokuje wyzdrowienie),
• jednorazowe odszkodowanie ZUS, dla pracownika, który doznał trwałego uszczerbku na zdrowiu (bądź odszkodowanie dla rodziny jeśli pracownik poniósł w wyniku wypadku przy pracy śmierć),
• renta z tytułu niezdolności do pracy (jeśli wskutek wypadku poszkodowany utracił możliwość pracy),
• renta szkoleniowa, dla poszkodowanego, który musi się przekwalifikować,
• zasiłek wyrównawczy, dla pracownika, który powrócił do pracy, ale jego wynagrodzenie uległo obniżeniu,
• renta rodzinna, dla rodziny zmarłego na wskutek wypadku przy pracy pracownika,
• dodatek pielęgnacyjny,
• pokrycie kosztów leczenia z zakresu stomatologii i szczepień ochronnych oraz zaopatrzenia w przedmioty ortopedyczne w zakresie określonym ustawą
Kiedy pracownikowi nie przysługują świadczenia z tytułu wypadku przy pracy?
Jeśli zdarzenie wypadkowe miało miejsce w wyniku zaniedbania dokonanego przez pracownika, czyli to on jest winny wypadkowi i mógł go uniknąć, to nie będą mu przysługiwać świadczenia wypadkowe (Art. 21. 1. Ustawy z dnia 30 października 2002 r. o ubezpieczeniu społecznym z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych).
Świadczenia nie przysługują również wtedy, kiedy poszkodowany przyczynił się do wypadku, a był w tym czasie pod wpływem alkoholu, środków psychotropowych bądź środków odurzających.
Nie będą przysługiwać również wtedy, kiedy poszkodowany odmówi poddania się badaniom na obecność alkoholu bądź środków odurzających we krwi, chyba, że poszkodowany wykaże, że miały miejsce przyczyny uniemożliwiające poddanie się temu badaniu.
Wypadek w pracy a zwolnienie lekarskie
Osoba, która na skutek wypadku w pracy nie jest zdolna do świadczenia pracy, ma prawo do otrzymania zwolnienia lekarskiego, które jest podstawą do tego, by otrzymać zasiłek z ubezpieczenia wypadkowego.
Na zwolnieniu lekarskim nie wpisuje się informacji o tym, że uraz jest wynikiem wypadku, dodatkowo samo zwolnienie nie wystarczy do tego, by pracownik otrzymał 100% wynagrodzenia. Zgłoszenie wypadku do ZUS w celu wypłaty zasiłku wypadkowego odbywa się za pośrednictwem pracodawcy.
Wypadek w pracy a wynagrodzenie
Poszkodowany pracownik przez czas niezdolności do pracy zachowuje prawo do zasiłku chorobowego w wysokości 100% wynagrodzenia. Zasiłek jest wypłacany maksymalnie przez 182 dni i w całości wypłacany przez ZUS z ubezpieczenia wypadkowego. Jeśli po tym okresie pracownik nadal nie jest zdolny do pracy, może starać się o świadczenie rehabilitacyjne, które może pobierać przez kolejnych 12 miesięcy. Takie świadczenie jest płatne również w wysokości 100% wynagrodzenia.
UWAGA! Wynagrodzenie chorobowe płatne w wysokości 100% wynagrodzenia za wypadek przy pracy przysługuje tylko wtedy, kiedy okoliczności wypadku przy pracy wskażą na to, że pracownik nie był winny wypadkowi i nie spowodował go umyślnie. Jeśli wypadek przy pracy wydarzył się z winy pracownika (umyślne bądź rażące zaniedbanie), pracownik nie ma prawa do świadczenia w wysokości 100% wynagrodzenia. Otrzymuje wtedy wynagrodzenie chorobowe w wysokości 80% wynagrodzenia.
Wypadek w pracy odszkodowanie ZUS
Pracownikowi, który doznał trwałego uszczerbku na zdrowiu na wskutek wypadku przy pracy należy się jednorazowe odszkodowanie, wypłacane przez ZUS. Jeśli wypadek miał skutek śmiertelny, odszkodowanie za wypadek przy pracy otrzyma rodzina. Będzie też jej przysługiwać renta rodzinna.
Dokumenty potrzebne do odszkodowania ZUS to:
• wniosek o jednorazowe odszkodowanie (do pobrania w ZUS)
• zaświadczenie o stanie zdrowia OL-9 zawierające m. in. informacje o zakończonym procesie leczenia i rehabilitacji, wystawione nie wcześniej niż na miesiąc przed złożeniem wniosku oraz ewentualnie dokumentacja medyczna
• protokół ustalenia okoliczności i przyczyn wypadku przy pracy sporządzony przez pracodawcę lub karta wypadku (dla osób nie będących pracownikami)
• prawomocny wyrok sądu pracy
• decyzja o stwierdzeniu choroby zawodowej wydana przez państwowego inspektora sanitarnego.
Jeśli odszkodowanie dotyczy wypadku śmiertelnego dołącza się również:
• dokument stwierdzający datę urodzenia i datę zgonu osoby, po której ma być przyznane jednorazowe odszkodowanie
• dokument potwierdzający stopień pokrewieństwa (powinowactwa) z osobą zmarłą
• zaświadczenie o uczęszczaniu do szkoły, jeżeli dziecko ukończyło 16 lat
Ile wynosi odszkodowanie np. za złamany palec w pracy? Stawki odszkodowania zależą od procentu ubytku na zdrowiu oraz wysokości średniego wynagrodzenia w danym roku. Kwoty zmieniają się każdego roku i aktualne stawki publikowane są na stronie ZUS.
Wniosek o wypłatę jednorazowego odszkodowania z ZUS składa się po zakończeniu leczenia i rehabilitacji. Niekiedy zdarza się, że ZUS kwestionuje prawo do uzyskania świadczeń z ubezpieczenia wypadkowego.
Wypadek w pracy - odszkodowanie od pracodawcy
Jeśli odszkodowanie z ZUS nie pokryje wszystkich kosztów leczenia, pracownik ma prawo dochodzić na drodze cywilnej odszkodowania od pracodawcy. Świadczenie to, ma charakter uzupełniający do świadczenia otrzymanego z ZUS i jego celem jest uzupełnienie pokrycia kosztów leczenia.
Prawo do odszkodowania od pracodawcy wynika z Kodeksu Cywilnego. Pracodawca pokrywa je z ubezpieczenia cywilnego, a jeśli go nie posiada – z własnego majątku.
O odszkodowanie od pracodawcy za wypadek przy pracy, pracownik może starać się dopiero po uzyskaniu świadczenia z ZUS. Podstawą roszczeń jest protokół powypadkowy oraz udowodnienie związku między wypadkiem, a szkodą zdrowotną. Poszkodowany powinien też przedstawić rachunki za leczenie.
Odszkodowanie od pracodawcy może być zasądzone wtedy, kiedy do wypadku doszło z winy pracodawcy. Jeśli winny jest pracownik, szanse na uzyskanie odszkodowania od pracodawcy w zasadzie nie ma.
