Zgodnie z najnowszymi danymi GUS w warunkach zagrożenia pracuje w Polsce około 434 tys. osób, najwięcej w transporcie, przemyśle i budownictwie. W roku badania doszło do 67 tys. wypadków przy pracy, w tym aż 250 śmiertelnych i 459 ciężkich1. Poszkodowani i ich rodziny mają prawdo do odszkodowania lub zasiłku, ale tylko w pewnych okolicznościach i przy zastosowaniu określonych procedur. Oto wszystko, co należy wiedzieć o zgłoszeniu i rozpoznaniu wypadku przy pracy, z punktu widzenia poszkodowanego, jak i pracodawcy.
Spis treści
- Definicja wypadku przy pracy
- 4 warunki wypadku przy pracy
- Co nie jest wypadkiem przy pracy?
- Rodzaje wypadków przy pracy
- Wypadek na terenie zakładu pracy przed rozpoczęciem pracy
- Wypadek przy pracy – komu zgłosić?
- Wypadek przy pracy – obowiązek pracodawcy
- Wypadek w pracy – dokumentacja
- Wypadek przy pracy – konsekwencje
- Wypadek przy pracy – najczęściej zadawane pytania
Definicja wypadku przy pracy
Wypadek przy pracy to każde zdarzenie skutkujące urazem, chorobą lub śmiercią, które nastąpiło w sposób nagły oraz było wywołane przyczyną zewnętrzną i do jakiego doszło w miejscu pracy albo w drodze z lub do pracy oraz w trakcie lub w związku z wykonywaniem obowiązków służbowych, również bez bezpośredniego polecenia pracodawcy. W polskim prawie obowiązują szczegółowe kryteria, co zostaje, a co nie zostaje uznane za wypadek przy pracy. Jeżeli zdarzenie zostało uznane za wypadek podczas wykonywania obowiązków, to pracownikowi należy się odszkodowanie.
Dlatego warto zwrócić uwagę na to, że, jak przypomina Główny Urząd Statystyczny w Roczniku Statystycznym Pracy 20252[podkreślenie własne – przyp. red.].
Na równi z wypadkiem przy pracy, w zakresie uprawnienia do świadczeń określonych w ustawie o ubezpieczeniu społecznym z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych, traktuje się wypadek, któremu pracownik uległ:
1) w czasie podróży służbowej;
2) podczas szkolenia w zakresie powszechnej samoobrony;
3) przy wykonywaniu zadań zleconych przez działające u pracodawcy organizacje związkowe.
Za wypadek przy pracy uważa się również nagłe zdarzenie, powodujące uraz lub śmierć, które nastąpiło w okresie ubezpieczenia wypadkowego podczas:
1) uprawiania sportu w trakcie zawodów i treningów przez osobę pobierającą stypendium sportowe;
2) wykonywania odpłatnie pracy w czasie odbywania kary pozbawienia wolności lub tymczasowego aresztowania;
3) pełnienia mandatu posła lub senatora, pobierającego uposażenie;
4) odbywania – na podstawie skierowania wydanego przez powiatowy urząd pracy lub inny podmiot kierujący – szkolenia lub stażu związanego z pobieraniem przez absolwenta stypendium;
5) wykonywania przez członka rolniczej spółdzielni produkcyjnej, spółdzielni kółek rolniczych oraz przez inną osobę traktowaną na równi z członkiem spółdzielni, pracy na rzecz tych spółdzielni;
6) wykonywania lub współpracy przy wykonywaniu pracy na podstawie umowy agencyjnej, umowy–zlecenia lub umowy o świadczenie usług;
7) wykonywania zwykłych czynności związanych z prowadzeniem lub współpracą przy prowadzeniu działalności pozarolniczej;
8) wykonywania przez osobę duchowną czynności religijnych lub czynności związanych z powierzonymi funkcjami duszpasterskimi lub zakonnymi;
9) odbywania zastępczych form służby wojskowej;
10) nauki w Krajowej Szkole Administracji Publicznej przez słuchaczy pobierających stypendium.
-
Ustawa o wypadkach przy pracy
Sprawy związane z przyznaniem i wypłatą świadczeń z powodu wypadku przy pracy są opisane w Ustawie o ubezpieczeniu społecznym z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych z 30 października 2002 r.
Ustawa była kilkukrotnie nowelizowana, ostatnio poprzez Obwieszczenie Marszałka Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 7 listopada 2025 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy o ubezpieczeniu społecznym z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych. Istotna z punktu widzenia świadczeń dla poszkodowanych definicja wypadku w drodze do pracy regulowana jest przez art. 57b Ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych.
Czytaj także: Rocznik Statystyczny Pracy 2025 – GUS podsumowuje sytuację na rynku pracy
4 warunki wypadku przy pracy
Aby nastąpiło uznanie wypadku przy pracy, a tym samym poszkodowany miał prawo do świadczeń, zdarzenie musi spełnić 4 wynikające z ustawy kryteria.
1. Nagłość w wypadku przy pracy
Nagłość wypadku przy pracy oznacza zdarzenie, w którym czas oddziaływania czynnika zewnętrznego na organizm pracownika nie przekracza jednej dniówki roboczej. Takie rozumienie pojęcia „nagłości” wynika z orzecznictwa zapoczątkowanego wyrokiem Trybunału Ubezpieczeń Społecznych z 19 września 1958 r. (IR III 140/58).
Stwierdzenie wypadku przy pracy będzie zatem obejmować zarówno sytuację, w której pracownik miał kontakt z czynnikiem groźnym (np. piłą tarczową) przez kilka sekund, jak i sytuację, w której był narażony na wdychanie trujących oparów przez kilka godzin.
2. Przyczyna zewnętrzna wypadku przy pracy
Oznacza sytuację, w której na człowieka oddziałuje czynnik będący poza nim. Działanie tego bodźca ma negatywny wpływ na organizm człowieka (np. doszło do potrącenia przez pojazd, uderzenia, upadku z wysokości z uwagi na zły stan zabezpieczeń itp.).
Wynika stąd, że pojęcie wypadku przy pracy nie odnosi się do sytuacji, w której do zdarzenia doszło wskutek działania jakiegoś bodźca prowadzącego do nieprawidłowego funkcjonowania organizmu pracownika – np. pracownik upadł z wysokości ze względu na atak padaczkowy.
Ważne, by zrozumieć, że to, co nazywamy wypadkiem przy pracy, może obejmować również sytuację, w której doszło do zbiegu przyczyn wewnętrznych i zewnętrznych. Na przykład w danej firmie została zatrudniona osoba cierpiąca na epilepsję i są pewne czynności, których ze względu na stan zdrowia nie powinien wykonywać. Jeżeli podczas wykonywania właśnie tych czynności pracownik miał atak padaczki, to wtedy mówimy o wypadku przy pracy.
3. Uraz lub śmierć jako skutek wypadku
To kryterium odnosi się do stwierdzenia, że w trakcie zdarzenia (lub po nim) doszło do uszkodzenia tkanek lub narządów człowieka. Jeśli w trakcie nagłego zdarzenia związanego z pracą i wywołanego przyczyną zewnętrzną nie doszło do powstania urazu, mamy do czynienia ze zdarzeniem wypadkowym bezurazowym.
4. Związek wypadku z pracą
Zdarzenie może być uznane za wypadek przy pracy, jeśli doszło do niego podczas wykonywania pracy bądź w czasie pozostawania do dyspozycji pracodawcy, na którego rzecz miała być świadczona praca. Zdarzenie wypadkowe obejmuje również wymienione wyżej okoliczności, jak czas pozostawania do dyspozycji pracodawcy pomiędzy siedzibą pracodawcy a miejscem wykonywania pracy (czyli podróż do pracy albo powrót do domu z pracy).
Katalog zdarzeń, które są uznane za wpadek przy pracy, jest bardzo szeroki. Decyzję o tym, czy dany wypadek można uznać za wypadek przy pracy, podejmuje zespół powypadkowy powołany przez pracodawcę. Zespół powypadkowy dokonuje oględzin miejsca wypadku oraz przygotowuje protokół. Jeśli pracownik nie zgadza się z decyzją komisji, może odwołać się do Sądu Pracy.
Co nie jest wypadkiem przy pracy?
Wypadkami przy pracy nie są zdarzenia, które nie spełniają powyższych kryteriów (choćby jednego). Warto szczególnie podkreślić, że jeśli pracownik wykonywał w trakcie wypadku czynności prywatne, nawet za zgodą pracodawcy, to jeśli ulegnie wypadkowi, nie będzie to wypadek przy pracy.
Przykład:
Pracownik w trakcie godzin pracy, przebywając na terenie firmy, przyjął prywatną ciężką przesyłkę, którą podniósł i zerwał sobie mięsień. Doznał urazu w miejscu pracy, w godzinach pracy i działał za przyzwoleniem przełożonego, ale nie wykonywał czynności związanych z pracą.
Rodzaje wypadków przy pracy
W zależności od okoliczności oraz konsekwencji zdarzenia, wyróżnia się kilka rodzajów wypadków przy pracy.
-
Lekki wypadek przy pracy
Za wypadek lekki przy pracy uznaje się taki wypadek, który nie powoduje niezdolności do pracy dłuższej niż 28 dni.
-
Ciężki wypadek przy pracy
Definicja ciężkiego wypadku w pracy opisana jest w ustawie:
Ustawa o ubezpieczeniu społecznym z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych, art. 3.5:
Za ciężki wypadek przy pracy uważa się wypadek, w wyniku którego nastąpiło ciężkie uszkodzenie ciała, takie jak: utrata wzroku, słuchu, mowy, zdolności rozrodczej lub inne uszkodzenie ciała albo rozstrój zdrowia, naruszające podstawowe funkcje organizmu, a także choroba nieuleczalna lub zagrażająca życiu, trwała choroba psychiczna, całkowita lub częściowa niezdolność do pracy w zawodzie albo trwałe, istotne zeszpecenie lub zniekształcenie ciała.
Ciężki wypadek w pracy musi być zgłoszony przez pracodawcę do właściwego okręgowego inspektora pracy oraz prokuratora.
Ciężki wypadek przy pracy – przykłady:
-
- wypadek przy tokarce, w którym doszło do amputacji dłoni,
- wypadek przy rozładowywaniu wagonu z wapnem, w trakcie czego doszło do wyrzutu wapnia, a pracownik doznał urazu oczu i poparzenia chemicznego rogówki, w wyniku czego utracił wzrok,
- zachorowanie przez pracownika banku na zespół stresu pourazowego w wyniku bycia świadkiem napadu na bank.
-
Śmiertelny wypadek przy pracy
Wypadek, którego konsekwencją jest śmierć pracownika. Za wypadek śmiertelny przy pracy uznaje się taki wypadek przy pracy, w którym śmierć nastąpiła nie później niż 6 miesięcy od daty wystąpienia zdarzenia (i miała związek ze zdarzeniem). Także w tym tej sytuacji należy zgłosić zdarzenie do PIP oraz Prokuratury.
-
Zbiorowy wypadek przy pracy
Zgodnie z art. 3 ust. 6 Ustawy z dnia 30 października 2002 r. o ubezpieczeniu społecznym z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych, zbiorowy wypadek przy pracy ma miejsce wtedy, kiedy w wyniku oddziaływania tego samego czynnika poszkodowane są minimum dwie osoby.
Zbiorowy wypadek w miejscu pracy musi być zgłoszony przez pracodawcę do właściwego inspektora pracy i prokuratora.
Wypadek na terenie zakładu pracy przed rozpoczęciem pracy
Zdarzenie na terenie zakładu pracy może zostać uznane za wypadek przy pracy także wtedy, gdy nastąpiło przed rozpoczęciem wykonywania pracy, jeżeli pozostaje w związku z pracą (np. po wejściu na teren zakładu, w drodze do miejsca wykonywania obowiązków).
Tak uznał Sąd Najwyższy w uchwale z dnia 7 lutego 2013 r. (III UZP 6/12), dotyczącej sytuacji, w której do zdarzenia wypadkowego doszło już po przekroczeniu przez pracownicę bramy zakładu pracy, ale jeszcze przed wejściem do budynku firmy (np. upadek na terenie wewnątrzzakładowego parkingu, czy wypadek komunikacyjny, do którego doszło na wewnątrzzakładowej drodze). W odniesieniu do powyższego stanu faktycznego sądy niższej instancji miały spore wątpliwości, czy należy go kwalifikować już jako wypadek przy pracy, czy jeszcze jako wypadek w drodze do pracy.
Jej rozstrzygnięcie miało kolosalne skutki prawne, gdyż wypadki przy pracy podlegają ochronie ubezpieczeniowej na podstawie ustawy z 30 października 2002 r. o ubezpieczeniu społecznym z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych (t.j. Dz.U. 2025 poz. 1644, ze zm.).
Z kolei wypadek w drodze do pracy w prawie pracy objęty jest ochroną z art. 57b ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z FUS (t.j. Dz.U. 2025 poz. 1749, ze zm.). W omawianej uchwale Sąd Najwyższy uznał, że wytyczenia granicy pomiędzy drogą do (lub z) pracy a miejscem pracy (a w konsekwencji również kwalifikacji zdarzenia jako wypadku w drodze albo przy pracy i objęcia ochroną w ramach ubezpieczenia rentowego lub wypadkowego) należy dokonywać w oparciu o kryterium przestrzenne, tj. gdzie doszło do zdarzenia. W tej uchwale przyjęto, że dla rozgraniczenia wypadku w drodze i wypadku przy pracy kluczowe znaczenie ma miejsce zdarzenia (teren zakładu pracy), przy założeniu związku z pracą.
Kryterium przestrzenne jest uzasadniane m.in. tym, że pracodawca odpowiada za bezpieczeństwo i organizację na terenie zakładu pracy w zakresie, w jakim pozostaje on w jego władaniu/zarządzie lub pod jego kontrolą (np. drogi wewnętrzne i parkingi znajdujące się na terenie zakładu lub pozostające w jego zarządzie).
Takie stanowisko daje większą ochronę poszkodowanym pracownikom, gdyż ubezpieczenie wypadkowe uprawnia ich do szerszych świadczeń, np. jednorazowych odszkodowań w związku z wypadkiem.
Wypadek przy pracy – komu zgłosić?
Pracownik, który jest ofiarą wypadku (o ile jest w stanie) lub jest świadkiem wypadku przy pracy, powinien niezwłocznie zgłosić ten fakt pracodawcy. W praktyce oznacza to często zgłoszenie wypadku bezpośredniemu przełożonemu.
Warto przypomnieć także, że każda osoba, która jest świadkiem wypadku (w pracy lub poza nią) ma obowiązek udzielenia pomocy osobie w stanie zagrożenia życia lub zdrowia, o ile nie naraża to siebie lub innych na niebezpieczeństwo. To obowiązek prawny, który nakładają przede wszystkim art. 162 §1 Kodeksu Karnego i Ustawa o Państwowym Ratownictwie Medycznym.
Wypadek przy pracy – obowiązek pracodawcy
Zawiadomienie o wypadku przy pracy jest dla pracodawcy podstawą do wszczęcia całego szeregu działań, które nakłada na niego Kodeks Pracy. Obowiązki w razie wypadku przy pracy określa Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 1 lipca 2009 r. w sprawie ustalania okoliczności i przyczyn wypadków przy pracy (t.j. Dz.U. 2024 poz. 233), Kodeks Pracy i rozporządzenie o bhp.
Kiedy pracodawca otrzyma zgłoszenie wypadku przy pracy pracownika, musi podjąć szereg czynności, do których należy:
-
- podjęcie działań eliminujących zagrożenie,
- udzielenie pomocy poszkodowanym,
- zabezpieczenie miejsca wypadku,
- powołanie komisji wypadkowej,
- jeśli doszło do ciężkiego wypadku bądź wypadku ze skutkiem śmiertelnym, powiadomienie Inspektora Pracy oraz prokuratora.
Warto pamiętać, że wszelkie koszty związane z postępowaniem powypadkowym ponosi pracodawca (art. 234 par. 4 Kodeksu Pracy).
Pracodawca pokrywa m.in. koszty:
-
- pracy zespołu powypadkowego (w tym tworzenia dokumentacji fotograficznej i innej),
- sporządzenia protokołu powypadkowego,
- badań lekarskich i specjalistycznych zleconych w ramach postępowania powypadkowego,
- opinii biegłych (jeżeli te są potrzebne w ramach postępowania),
- czynności organizacyjnych związanych z wyjaśnieniem zdarzenia.
Co powinno się dziać bezpośrednio po tym, jak wystąpił wypadek w miejscu pracy? Poniżej procedura postępowania po wypadku przy pracy.
-
Wypadek przy pracy – procedura postępowania
Kroki, jakie musi podjąć pracodawca, gdy pracownik ulegnie wypadkowi:
- udzielenie pierwszej pomocy poszkodowanemu oraz podjęcie działań eliminujących ryzyko (np. wyłączenie maszyn, odcięcie energii elektrycznej),
- zabezpieczenie miejsca wypadku do czasu ustalenia okoliczności zdarzenia,
- zawiadomienie o wypadku przy pracy okręgowego inspektora pracy i innych organów (np. prokuratora),
- powołanie dwuosobowego zespołu powypadkowego,
- ustalenie okoliczności i przyczyn zdarzenia (między innymi: oględziny miejsca, sprawdzenie stanu technicznego maszyn, zbadanie warunków wykonywania czynności służbowych, w razie potrzeby wykonanie zdjęć, nagrań, szkiców, wysłuchanie wyjaśnień poszkodowanego i zebranie relacji świadków, zasięgnięcie opinii specjalistów, np. lekarza, dokonanie prawnej kwalifikacji wypadku),
- sporządzenie przez zespół i zatwierdzenie przez pracodawcę protokołu powypadkowego,
- doręczenie – niezwłocznie po zatwierdzeniu – protokołu poszkodowanemu lub (gdy wypadek miał skutek śmiertelny) jego rodzinie,
- doręczenie – niezwłocznie po zatwierdzeniu – protokołu właściwemu inspektorowi Państwowej Inspekcji Pracy,
- zarejestrowanie wypadku w rejestrze prowadzonym przez pracodawcę,
- sporządzenie Statystycznej karty wypadku GUS,
- dokonanie oceny ryzyka zawodowego związanego z miejscem pracy, w którym doszło do wypadku, wyciągnięcie wniosków i zastosowanie środków prewencyjnych (na podst. Państwowa Inspekcja Pracy: Wypadek przy pracy – zasady postępowania).
-
Zabezpieczanie miejsca wypadku
Po wypadku, pracodawca ma obowiązek zabezpieczyć miejsce wypadku przed dostępem osób niepowołanych. Nie wolno też uruchamiać maszyn, które mają w związek z wypadkiem ani przemieszczać żadnych przedmiotów. Takie postępowanie w razie wypadku przy pracy ma zapewnić możliwość odtworzenia przyczyn i przebiegu wypadku.
Przepisy nie precyzują dokładnie, na jaki czas trzeba zabezpieczyć miejsce wypadku przy pracy – mówi się o czasie koniecznym do ustalenia przyczyn wypadku i jego przebiegu. Zgodę na ponowne uruchomienie maszyn lub zmiany w przestrzeni, w której miał miejsce wypadek, wydaje pracodawca, ale może to zrobić dopiero po porozumieniu ze społecznym inspektorem pracy lub (jeśli wypadek był śmiertelny) z prokuratorem. Przed uruchomieniem maszyn musi zostać sporządzona dokumentacja miejsca wypadku (szkic, zdjęcia).
Wypadek w pracy – dokumentacja
Protokół po wypadku sporządza zespół powypadkowy. W jego skład wchodzi pracownik służby bezpieczeństwa i higieny pracy oraz społeczny inspektor pracy. Wzór protokołu znaleźć można w Rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 1 lipca 2009 r. w sprawie ustalania okoliczności i przyczyn wypadków przy pracy (Dz.U. 2024 poz. 233).
Czytaj także: Protokół wypadku przy pracy
Komisja powypadkowa ma na sporządzenie tego dokumentu 14 dni od daty zdarzenia. Następnie należy zapoznać poszkodowanego z jego treścią. Jeśli poszkodowany wnosi zastrzeżenia, komisja uzupełnia i wyjaśnia protokół powypadkowy. Ostateczny protokół ustalenia okoliczności i przyczyn wypadku przy pracy zatwierdza pracodawca. Ma na to 5 dni roboczych od daty otrzymania lub sporządzenia dokumentacji.
Każdy pracodawca musi prowadzić także rejestr wypadków przy pracy. Powinien on zawierać dane poszkodowanych, dane dotyczące miejsca i daty wypadku, skutków dla poszkodowanego, liczbę dni niezdolności do pracy, datę, w jakiej nastąpiło zgłoszenie wypadku do ZUS. Dokumenty powypadkowe (protokół okoliczności wypadku i wszystkie inne związane z wypadkiem dokumenty) należy przechowywać przez 10 lat.
Wypadek przy pracy – konsekwencje
Pracownikowi, który uległ wypadkowi, a w przypadku wypadku śmiertelnego jego rodzinie, należy się odszkodowanie – jednak tylko po spełnieniu warunków prawnych.
Czytaj także: Wypadek przy pracy a świadczenia
-
Wypadek przy pracy z winy pracownika – odszkodowanie
Jeśli postępowanie powypadkowe w zakładzie pracy wykaże, że wypadek wydarzył się z winy pracownika, który naruszył przepisy o ochronie życia i zdrowia, to świadczenia z tytułu wypadku przy pracy nie będą się mu należeć.
Ustawa z dnia 30 października 2002 r. o ubezpieczeniu społecznym z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych, art. 21:
1. Świadczenia z ubezpieczenia wypadkowego nie przysługują ubezpieczonemu, gdy wyłączną przyczyną wypadków [...] było udowodnione naruszenie przez ubezpieczonego przepisów dotyczących ochrony życia i zdrowia, spowodowane przez niego umyślnie lub wskutek rażącego niedbalstwa.
2. Świadczenia z ubezpieczenia wypadkowego nie przysługują również ubezpieczonemu, który, będąc w stanie nietrzeźwości lub pod wpływem środków odurzających lub substancji psychotropowych, przyczynił się w znacznym stopniu do spowodowania wypadku [...].
Z powyższego wynika, że odszkodowanie nie należy się zwłaszcza wówczas, gdy okoliczności wypadku przy pracy wskażą na umyślne działanie pracownika bądź jego rażące niedbalstwo. Pojęcia te są dość nieostre, ale oznacza to w praktyce sytuację, w której pracownik zignorował świadomie nakazy i zakazy związane z bezpieczeństwem pracy (np. zdjął osłonę maszyny, chroniącą dłonie przed nożami tnącymi). Nieznajomość zasad bhp nie jest tu wymówką: pracownik ma obowiązki je znać przed przystąpieniem do pracy.
-
Wypadek w pracy z winy pracownika a świadczenie chorobowe
Jeśli wypadek z winy pracownika był zdarzeniem nieumyślnym, to pracownik nie traci prawa do świadczenia wypadkowego w wysokości 100% wynagrodzenia. Jeśli jednak okaże się, że pracownik spowodował wypadek w pracy umyślnie bądź przez niedbalstwo, to nie ma prawa do świadczeń chorobowych. Za czas niezdolności do pracy otrzymuje świadczenia z ubezpieczenia chorobowego w wysokości 80% podstawy wynagrodzenia.
Czytaj także: Wynagrodzenie chorobowe – zwolnienie lekarskie
-
Wypadek w pracy bez umowy – czy należy się odszkodowanie?
Prawo chroni osoby znajdujące się w stosunku pracy lub związane z pracodawcą umowami cywilnoprawnymi. A co w sytuacji, gdy wypadkowi uległa osoba pracująca „na czarno"?
Osoba pracująca „na czarno” nie jest pozbawiona ochrony prawnej. Jednak uzyskanie świadczeń z tytułu wypadku przy pracy jest w jej przypadku znacznie trudniejsze. Warunkiem wypłaty świadczeń z Zakładu Ubezpieczeń Społecznych jest bowiem ustalenie, że pomiędzy stronami faktycznie istniał stosunek pracy, a pracownik powinien być objęty ubezpieczeniem społecznym.
Jeżeli pracodawca nie zgłosił pracownika do ZUS i po wypadku odmawia sporządzenia dokumentacji powypadkowej, poszkodowany może samodzielnie złożyć wniosek o świadczenia do ZUS. W razie odmowy przyznania świadczenia przez ZUS przysługuje mu odwołanie bezpośrednio do sądu pracy i ubezpieczeń społecznych. Należy pamiętać, że sąd pracy bada w szczególności istnienie stosunku pracy oraz okoliczności zdarzenia. Dopiero po prawomocnym ustaleniu tych faktów możliwe jest przyznanie świadczeń.
-
Wypadek w pracy a zwolnienie z pracy
Czy pracownika, który uległ wypadkowi, można zwolnić z pracy? Co do zasady, dopóki przebywa na zwolnieniu lekarskim, nie ma takiej możliwości: pracownik, którego niezdolność do pracy jest spowodowana wypadkiem w pracy, jest chroniony przed zwolnieniem przez 182 dni okresu zasiłkowego i 3 miesiące świadczenia rehabilitacyjnego.
Po powrocie pracownika do pracy pracodawca może wypowiedzieć pracownikowi umowę, ale – jeśli jest to umowa na czas nieokreślony, a pracownik został dopuszczony do pracy, przyczyną zwolnienia nie może być jego zły stan zdrowia.
Jeśli pracownik po wypadku nie może pracować na dotychczas zajmowanym stanowisku, pracodawca ma obowiązek przenieść go na inne stanowisko pracy (zgodnie z art. 231 Kodeksu pracy). Jeśli nie jest to możliwe, pracodawca może wypowiedzieć umowę pracownikowi, a przez czas wypowiedzenia pracownik zachowuje prawo do wynagrodzenia.
Czytaj także: Wypadek w drodze do pracy – karta wypadku, kiedy zgłosić zdarzenie
Wypadek przy pracy – najczęściej zadawane pytania:
-
Czy wypadek przy pracy ulega przedawnieniu?
Samo zgłoszenie wypadku pracodawcy nie ulega przedawnieniu, choć opóźnienia mogą utrudnić ustalenie okoliczności wypadku i w konsekwencji uzyskanie świadczeń. Z kolei roszczenia o odszkodowanie i zadośćuczynienie z tytułu wypadku przy pracy ulegają przedawnieniu, w większości przypadków po 3 latach od dnia, w którym pracownik dowiedział się o szkodzie np. o uszczerbku na zdrowiu i osobie zobowiązanej do jej naprawienia (co nie zawsze pokrywa się z datą samego zdarzenia).
-
Gdzie się odwołać, jeśli pracodawca nie uzna wypadku jako wypadek przy pracy?
Jeśli pracodawca nie zakwalifikuje wypadku jako wypadek przy pracy, pracownik, który nie zgadza się z jego opinią, może odwołać się do Sądu Pracy. W przypadku wypadku ze skutkiem śmiertelnym odwołanie się przysługuje rodzinie zmarłego.
Źródła:
1 Rocznik Statystyczny Pracy 2025, GUS, tabl. 6 (56), 12 (62).
2 Rocznik Statystyczny Pracy 2025, GUS, str. 124.
