Czy w czasach, gdy bardzo wiele osób włada przynajmniej jednym językiem obcym, kariera zawodowego tłumacza wciąż jest opłacalna?
Tłumacz języków obcych – obowiązki, wymagania
Osoba wykonująca ten zawód dokonuje tłumaczeń zarówno ustnych, jak i pisemnych, opierając się na dogłębnej znajomości słownictwa, ortografii, gramatyki czy kontekstów społeczno-kulturowych danego języka.
Do najważniejszych zadań tłumacza należy:
• tłumaczenie ustne wypowiedzi podczas spotkań międzynarodowych – zarówno konsekutywne (wykorzystując pauzę w wypowiedzi mówcy), jak i szeptane (kierując tłumaczoną treść do wybranej osoby oraz symultaniczne (przebiegające równocześnie z mówcą, np. w oddzielnej kabinie);
• tłumaczenie pisemne literatury, dokumentacji technicznej i branżowej, publikacji naukowych, instrukcji, artykułów prasowych i tekstów innego rodzaju, zleconych przez firmę, instytucję, urząd czy osoby prywatne;
• wykonywanie tłumaczeń aktów prawnych, pism sądowych i urzędowych, a także uwierzytelnianie odpisów takich dokumentów.
Zawód tłumacza – gdzie szukać pracy?
Tłumacze mogą realizować się w bardzo wielu branżach, w zależności od zainteresowań, zdobytych uprawnień i umiejętności. Są zatrudniani między innymi przez:
• wydawnictwa,
• radio, telewizję, wydawnictwa internetowe,
• firmy o zasięgu międzynarodowym,
• sądy, urzędy, instytucje państwowe, policja,
• muzea, teatry, instytucje kultury,
• osoby prywatne,
• biura tłumaczeń.
W wielu przypadkach tłumacze decydują się na założenie działalności gospodarczej (w szczególności dotyczy to tłumaczy przysięgłych, zazwyczaj otwierających własne biura). Rzadziej mogą liczyć na etat w jednej wybranej firmie czy instytucji.
Jak zostać tłumaczem?
Tłumacz musi znać minimum 2 języki w stopniu umożliwiającym swobodny przekład. Wysokie kompetencje językowe są kluczowe – często pracodawcy wymagają od kandydatów, by potwierdzili je dyplomem uzyskanym na studiach filologicznych bądź certyfikatem językowym.
Szczególne wymagania dotyczą osób, które chciałyby podjąć pracę tłumacza przysięgłego. Kwestię tę reguluje Ustawa z dnia 25 listopada 2004 r. o zawodzie tłumacza przysięgłego.
Może go wykonywać osoba, która (art.2):
1) ma obywatelstwo polskie albo obywatelstwo jednego z państw członkowskich Unii Europejskiej, państw członkowskich Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu (EFTA) – stron umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym, obywatelstwo Konfederacji Szwajcarskiej albo obywatelstwo innego państwa, jeżeli na podstawie i zasadach określonych w przepisach prawa Unii Europejskiej przysługuje jej prawo podjęcia zatrudnienia lub samozatrudnienia na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej lub, na zasadach wzajemności, obywatelstwo innego państwa;
2) zna język polski;
3) ma pełną zdolność do czynności prawnych;
4) nie była karana za przestępstwo umyślne, przestępstwo skarbowe lub za nieumyślne przestępstwo przeciwko bezpieczeństwu obrotu gospodarczego;
5) ukończyła studia wyższe;
6) złożyła z wynikiem pozytywnym egzamin z umiejętności tłumaczenia z języka polskiego na język obcy oraz z języka obcego na język polski, zwany (...) „egzaminem na tłumacza przysięgłego”.
Egzamin kosztuje 800 zł i zdawany jest przed specjalnie powoływaną w tym celu Państwową Komisją Egzaminacyjną. Składa się z części ustnej oraz pisemnej. Egzamin jest zaliczony, gdy kandydat uzyska pozytywną ocenę na obu etapach. Po zdaniu egzaminu tłumacz składa ślubowanie i zostaje wpisany na listę tłumaczy przysięgłych prowadzoną przez Ministra Sprawiedliwości.
Warto zauważyć, że wymóg posiadania dyplomu uczelni w szczególnych przypadkach może zostać uchylony (np. gdy w grę wchodzi dobro państwa). Ponadto zdający egzamin kandydat może być w trakcie studiów i dostarczyć dokumenty potwierdzające wykształcenie w późniejszym terminie.
Ile zarabia tłumacz?
Zarobki zawodowego tłumacza uzależnione są od branży, języka obcego, jakim się posługuje, wielkości firmy, w której pracuje, liczby zleceń, umiejętności i uprawnień. Zgodnie z danymi portalu wynagrodzenia.pl mediana wynagrodzenia osoby na tym stanowisku wynosi 5290 zł brutto miesięcznie. Jedna czwarta najgorzej opłacanych tłumaczy osiąga pensję poniżej 3890 zł brutto miesięcznie. 25% najlepiej zarabiających specjalistów może liczyć na zarobki przewyższające 6810 zł brutto miesięcznie.
