Główny Urząd Statystyczny opublikował obszerny raport podsumowujący sytuację na rynku pracy w Polsce – Rocznik Statystyczny Pracy 2025. Publikacja bierze pod lupę między innymi poziom wynagrodzeń, koszty pracy, warunki pracy, różnice w aktywności zawodowej kobiet i mężczyzn. Oto najważniejsze informacje zawarte w raporcie.
Spis treści
- Rocznik Statystyczny Pracy 2025 – co obejmuje raport GUS
- Ważniejsze dane GUS z zakresu rynku pracy
- Aktywność ekonomiczna ludności w 2024 r.
- Ludność Polski bierna zawodowo – niepracujący i nieszukający pracy
- Zatrudnieni – statystyki GUS za 2024 rok
- Wolne miejsca pracy – dane GUS dla 2024 r.
- Bezrobocie rejestrowane wg GUS – dane statystyczne 2024 r.
- Strajki w pracy w 2024 roku
- Choroby zawodowe i wypadki przy pracy – dane GUS
- Wynagrodzenia w sektorze przedsiębiorstw
Rocznik Statystyczny Pracy 2025 – co obejmuje raport GUS
Rocznik Statystyczny Pracy jest cykliczną publikacją GUS dotyczącą zagadnienia zatrudnienia, zarówno z perspektywy pracodawców, jak i pracowników oraz osób szukających pracy. Dane GUS zostały podzielone na siedem obszarów tematycznych:
- aktywność ekonomiczna ludności,
- pracujący,
- ruch zatrudnionych i wolne miejsca pracy,
- bezrobocie,
- warunki pracy,
- wynagrodzenia,
- koszty pracy.
Raport uwzględnia pojęcia stosowane w różnych obszarach statystyki publicznej, w tym kody PKD, Klasyfikację zawodów i specjalności, przyjęte definicje bezrobocia rejestrowanego, aktywności ekonomicznej ludności, pracujących wg BAEL (Badania Aktywności Ekonomicznej Ludności) itp. Warto w szczególności zauważyć, że w dane GUS w większości dotyczą ludności w wieku 15-89 lat, które dzieli się na aktywnych zawodowo (pracujących i bezrobotnych szukających pracy), biernych zawodowo (poza rynkiem pracy). Dane dotyczą całej gospodarki narodowej, a do pracujących w gospodarce narodowej zalicza się wszystkie osoby wykonujące pracę zarobkową (otrzymujące wynagrodzenie, osiągające dochód), w tym m.in. osoby pracujące na własny rachunek, członków spółdzielni produkcji rolniczej i duchownych pełniących obowiązki duszpasterskie. Co więcej:
- Przez ludność w wieku przedprodukcyjnym rozumie się ludność w wieku 15—17 lat w przypadku danych opartych na Badaniu Aktywności Ekonomicznej Ludności (...).
- Przez ludność w wieku produkcyjnym rozumie się ludność w wieku zdolności do pracy, tj. mężczyzn w wieku 18—64 lata i kobiety w wieku 18—59 lat.
- Przez ludność w wieku poprodukcyjnym rozumie się mężczyzn w wieku 65—89 lat oraz kobiety w wieku 60—89 lat.
Pełen wykaz definicji i wyjaśnień metodologicznych znajdziemy w roczniku GUS.
Wreszcie, najnowszy Rocznik Statystyczny Pracy 2025 prezentuje dane za lata 1950-2024. Informacje o 2025 r. zostaną ujęte w kolejnej publikacji. W naszym podsumowaniu skoncentrujemy się na 2024 r. i dla porównania, na 2023 roku, zgodnie z metodologią przyjętą przez twórców opracowania.
Ważniejsze dane GUS z zakresu rynku pracy
Główny Urząd Statystyczny na początek wymienia ważne wskaźniki charakteryzujące sytuację społeczno-gospodarczą w kraju. Poniższe dane dotyczą końca 2024 roku.
- Pracujący w gospodarce narodowej (stan w dniu 31 XII) – 15 170 tys.
- w tym kobiety – 7178 tys.
- Pracownicy najemni (stan w dniu 31 XII) – 11 948 tys.
- w tym kobiety 5972 tys.
- Przeciętne zatrudnienie – 11 039 tys.
- Bezrobotni zarejestrowani (stan w dniu 31 XII) – 786,2 tys.
- mężczyźni – 380,4 tys.
- kobiety – 405,8 tys.
- Stopa bezrobocia – 5,1%
- Oferty pracy – 38,3 tys.
- Poszkodowani w wypadkach przy pracy – 67 000
- w tym w wypadkach śmiertelnych – 250
- Przeciętne miesięczne wynagrodzenie brutto – 8157,57 zł
Aktywność ekonomiczna ludności w 2024 r.
W 2024 roku w Polsce było łącznie 17 742 tys. osób aktywnych zawodowo. To mniej niż przed rokiem: w 2023 r. liczba osób aktywnych zawodowo wyniosła 17 870 tys.
W populacji osób aktywnych zawodowo więcej jest mężczyzn. W 2024 r. było ich 9543 tys., w porównaniu do 8198 tys. kobiet.
Współczynnik aktywności zawodowej w 2024 roku wyniósł 58,5% i był niższy od tego zanotowanego dla 2023 roku – 58,9%.
Czytaj także: Pracujący, bezrobotni, bierni zawodowo. Wyniki wstępne BAEL z 2. kwartału 2025 r.
-
Osoby aktywne zawodowo a wiek
Najliczniejszą grupę wiekową w gronie osób aktywnych zawodowo są te w wieku 40-44 lat (2717 tys.), na drugim miejscu osoby w wieku 45-49 lat (2508 tys.), a na trzecim osoby w wieku 35-39 lat (2435 tys.). Najmniej licznie reprezentowane są osoby po sześćdziesiątce, a w gronie młodszych osób, te w wieku 15-24 lat.
-
Gdzie jest najwięcej osób aktywnych zawodowo?
Większość osób aktywnych zawodowo mieszka w miastach (10 745 tys.). Na wsiach jest 6997 tys. takich osób.
Najwięcej osób aktywnych zawodowo zamieszkuje województwo mazowieckie (2848 tys.), a najmniej województwo opolskie (443 tys.). W Mazowieckiem zanotowano też najwyższy współczynnik aktywności zawodowej (63,3%). Najniższy w 2024 r. był w województwie podkarpackim (52,7%).
-
Aktywność zawodowa a poziom wykształcenia
Jeśli chodzi o aktywność zawodową w kontekście poziomu wykształcenia, zdecydowanie najliczniejszą grupę osób aktywnych zawodowo stanowiły te z dyplomem studiów wyższych (7636 tys.), a najmniej liczną osoby po gimnazjum, podstawówce, z wykształceniem niepełnym podstawowym lub bez wykształcenia (619 tys.).
-
Osoby z niepełnosprawnością aktywne zawodowo
Liczba osób z niepełnosprawnością w Polsce, które były aktywne zawodowo, wyniosła w końcówce 2024 roku 487 tys. Pracowało lub szukało pracy (miało status osoby bezrobotnej) 18,2% osób z orzeczeniem o niepełnosprawności. Większość posiada orzeczenie o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności lub równoważne (271 tys.). Wskaźnik aktywności zawodowej u osób z niepełnosprawnością był nieco wyższy wśród kobiet (18,3%) niż wśród mężczyzn (18,1%). Pracujące osoby z niepełnosprawnością to w dużej mierze mieszkańcy miast (341 tys.). Na wsiach takich osób jest 146 tys.
Ludność bierna zawodowo – niepracujący i nieszukający pracy
W 2024 r. populacja osób biernych zawodowo, czyli niepracujących i nieszukających w pracy, wyniosła 10 008 tys. osób. Była zatem nieco mniejsza niż w 2023 roku (10 036 tys.). Osób nieposzukujących pracy było w 2024 r. 9965 tys., w tym 4020 tys. mężczyzn i 5944 tys. kobiet. Dlaczego bierni zawodowo nie zamierzali wejść na rynek pracy?
Główną przyczyną była po prostu emerytura (5130 tys. osób), a także nauka i podnoszenie kwalifikacji (2278 tys.). U 1092 tys. osób przyczyną bierności zawodowej była choroba lub niepełnosprawność, 751 tys. zajmowały obowiązki rodzinne i domowe, a u 53 tys. powodem było zniechęcenie wynikające z bezskuteczności poszukiwania zatrudnienia. Warto zauważyć, że w tej ostatniej, znajdującej się w trudnej sytuacji grupie, większość stanowili mężczyźni (28 tys. wobec 25 tys. kobiet).
W miastach osób biernych zawodowo było łącznie 5783 tys., na wsiach 4225 tys. Najwięcej biernych zawodowo ma wykształcenie gimnazjalne, podstawowe, niepełne podstawowe lub nie ma żadnego wykształcenia (2719 tys.). Na drugim miejscu znajduje się grupa osób z wykształceniem zasadniczym zawodowym / branżowym (2570 tys.). Najmniej jest osób biernych zawodowo z wykształceniem wyższym (1242 tys.).
Zatrudnieni – statystyki GUS
Statystyki GUS dotyczące osób pracujących obejmują zarówno tych, którzy są zatrudnieni na podstawie legalnej umowy (o pracę, w ramach kontraktu, umowy cywilnoprawnej), ale także pracujących w tzw. szarej strefie. Co więcej, do pracujących zalicza się również uczniów przyuczanych do zawodu / określonej pracy, o ile otrzymują wynagrodzenie. Dane nie obejmują z kolei stażystów i wolontariuszy bez wynagrodzenia, pracowników rolniczych wytwarzających dobra głównie na własne potrzeby, osób pozostających za granicą przez co najmniej pół roku, osób bezdomnych.
Liczba pracujących w gospodarce narodowej wyniosła w 2024 roku 15 169,7 tys., czyli mniej niż w 2023 roku – 15 178,1 tys. W 2024 roku pracowało w Polsce 649,7 tys. cudzoziemców, w 2023 roku 619,6 tys. Liczba pracujących osób z niepełnosprawnością wyniosła w 2024 r. 475,9 tys., a w 2023 roku 478,2 tys.
Przeciętne zatrudnienie w sektorze przedsiębiorstw (w przeliczeniu na pełne etaty) wyniosła pod koniec 2024 roku 11038,8 tys., a w końcówce 2023 roku 11041,3 tys.
Pracujący wg sektorów gospodarki
- Przetwórstwo przemysłowe – 2775,1 tys.
- Handel; naprawa pojazdów samochodowych – 2204,0 tys.
- Edukacja – 1231,0 tys.
- Rolnictwo, leśnictwo, łowiectwo i rybactwo – 1179,9 tys.
- w tym rolnictwo – 1122,5 tys.
- Budownictwo – 1057,9 tys.
- Administracja publiczna i obrona narodowa; obowiązkowe zabezpieczenia społeczne – 1049,8 tys.
- Opieka zdrowotna i pomoc społeczna – 988,1 tys.
- Transport i gospodarka magazynowa – 927,8 tys.
- Działalność profesjonalna, naukowa i techniczna – 840,9 tys.
- Administrowanie i działalność wspierająca – 557,9 tys.
- Informacja i komunikacja – 545,6 tys.
- Pozostała działalność usługowa – 389,9 tys.
- Działalność finansowa i ubezpieczeniowa – 328,7 tys.
- Zakwaterowanie i gastronomia – 325,9 tys.
- Obsługa rynku nieruchomości – 181,8 tys.
- Działalność związana z kulturą, rozrywką i rekreacją – 172,5 tys.
- Dostawa wody; gospodarowanie ściekami i odpadami; rekultywacja – 167,3 tys.
- Górnictwo i wydobywanie – 130,2 tys.
- Wytwarzanie i zaopatrywanie w energię elektryczną, gaz, parę wodną i gorącą wodę – 115,2 tys.
-
Pracujący a wiek
W grupie osób pracujących najwięcej jest tych w wieku od 35 do 44 lat (4366,5 tys.) i w wieku 45-54 lat (3895,5 tys.). Osoby młode, w wieku 15-24 lata stanowią niewielką część populacji pracujących (862,7 tys.), podobnie jak osoby po 65. roku życia (512,1 tys.).
Ogółem w 2024 roku liczba osób w wieku przedprodukcyjnym wyniosła w Polsce 112,8 tys., produkcyjnym 14 259,5 tys., a poprodukcyjnym 797,3 tys.
-
Pracujący a wykształcenie
Zdecydowana większość osób pracujących to osoby z wykształceniem wyższym. W IV kwartale 2024 roku było ich 7531 tys. Na drugim miejscu pod względem liczebności są osoby z wykształceniem policealnym i średnim zawodowym / branżowym (4107 tys.). Najmniej liczną grupę pracujących stanowią osoby bez wykształcenia, z wykształceniem podstawowym niepełnym, podstawowym lub gimnazjalnym (559 tys.).
-
Pracujący a stanowisko pracy
W ogóle osób pracujących w Polsce najwięcej jest specjalistów (4193 tys.), robotników przemysłowych i rzemieślników (2377 tys.) oraz techników i osób zajmujących stanowiska pracy średniego szczebla (2351 tys.). Pracowników biurowych w końcu 2024 r. było 1347 tys. Najmniej jest osób wykonujących proste prace (729 tys.).
Co ciekawe, w rozkładzie płciowym te statystyki znacząco się różnią. Wśród pracujących kobiet zdecydowanie dominują specjalistki (2527 tys.), a wśród mężczyzn robotnicy przemysłowi i rzemieślnicy (2105 tys.).
Wolne miejsca pracy
W 2024 roku zwolniono z pracy 1725,5 tys. osób, a przyjęto do pracy 1784,9 osób. Najwięcej zwolnień, jak i najwięcej zatrudnień zanotowano w Mazowieckiem. Wolnych miejsc pracy na koniec roku było 91,0 tys. (mniej niż pod koniec 2023 roku, 97,1 tys.). Najwięcej wolnych miejsc pracy było wówczas w przemyśle (21,4 tys.), budownictwie (11,5 tys.) oraz handlu i naprawie pojazdów (11,4 tys.). Najmniej wolnych stanowisk dostępnych było z kolei w ubezpieczeniach i branży finansowej (1,5 tys.), zakwaterowaniu i gastronomii (2,1 tys.) oraz administracji i działalności wspierającej (2,4 tys.).
Najwięcej wolnych miejsc pracy czekało na specjalistów (24,0 tys.), robotników przemysłowych i rzemieślników (18,2%) oraz operatorów i monterów maszyn (14,5 tys.). Najmniej dotyczyło pracy prostej (5,6 tys.).
Bezrobocie rejestrowane wg GUS
Liczba osób bezrobotnych (wg kryteriów przyjętych w Badaniu Aktywności Ekonomicznej Ludności) wyniosła na koniec 2024 roku 786,2 tys., w tym 405,8 tys. kobiet i 380,4 tys. mężczyzn. Dla porównania, na koniec 2023 roku bezrobotnych w Polsce było nieco więcej, 788,2 tys. Dużą grupę (381,8 tys.) stanowiły osoby długotrwale bezrobotne, a także mieszkańcy wsi (358,9 tys.). Osób z niepełnosprawnością zarejestrowanych jako bezrobotne było 49,2, a posiadających co najmniej jedno dziecko do szóstego roku życia 112,1 tys.
Na koniec grudnia 2024 r. stopa bezrobocia wyniosła 5,1% (bez zmian rok do roku), a liczba ofert pracy zgłoszonych do urzędu pracy 38,3 tys.
W czwartym kwartale 2025 roku czas większość bezrobotnych szukało pracy przez maksymalnie 3 miesiące (202 tys.), 7-12 miesięcy (104 tys.) lub 4-6 miesięcy (88 tys. osób). Przeciętny czas szukania pracy wyniósł 8,4 miesiąca (przy czym średnio 8 miesięcy w mieście, a 8,9 miesięcy na wsi).
Strajki w pracy w 2024 roku
W 2024 roku odnotowano 14 strajków w pracy (tyle samo co w 2023 roku). Wzięło w nich udział łącznie 9260 pracowników, w większości zatrudnionych na stanowiskach robotniczych (9121). Liczba dni nieprzepracowanych w związku z udziałem w strajku wyniosła łącznie 2599.
Najwięcej, aż 9 strajków, miało miejsce w branży transportowo-magazynowej, 4 w zakładach przemysłowych, a jeden w placówce opieki zdrowotnej.
Choroby zawodowe i wypadki przy pracy – dane GUS
W 2024 roku zanotowano 2711 przypadków wystąpienia chorób zawodowych. W stosunku do poprzedniego roku było ich mniej (3002 na koniec 2023 r.). Na choroby zawodowe najczęściej zapadały osoby zajmujące specjalistyczne stanowiska (945 osób, w tym m.in. 566 pracowników opieki zdrowotnej i 355 nauczycieli i wychowawców). Chorobę zawodową stwierdzono także u 473 robotników przemysłowych / rzemieślników i 471 operatorów lub monterów maszyn i urządzeń.
W roku badania doszło także do 67000 wypadków przy pracy, w tym 250 śmiertelnych i 459 ciężkich. Najwyższy tzw. współczynnik wypadkowości (liczba wypadków na 1000 osób pracujących) odnotowano w górnictwie i wydobywaniu (17,57). Wskaźnik wypadkowości obliczony dla Polski w 2024 roku to 4,74.
Wynagrodzenia w sektorze przedsiębiorstw
Na wynagrodzenia w 2024 roku łącznie wydano 1 129 079,1 mln złotych, najwięcej w przemyśle – 232 042,5 mln zł. Przeciętne wynagrodzenie wyniosło 8157,57 zł brutto miesięcznie (rok wcześniej było to 7199,22 zł). W jakich sektorach gospodarki pensje były najwyższe?
Przeciętne miesięczne wynagrodzenie brutto wg PKD
-
- Informacja i komunikacja – 13 432,31 zł
- Górnictwo i wydobywanie – 13 111,94 zł
- Działalność finansowa i ubezpieczeniowa – 12 615,43 zł
- Wytwarzanie i zaopatrywanie w energię elektryczną, gaz, parę wodną i gorącą wodę – 12 001,08 zł
- Administracja publiczna i obrona narodowa; obowiązkowe zabezpieczenia społeczne – 10 202,97 zł
- Działalność profesjonalna, naukowa i techniczna – 10 087,98 zł
- Opieka zdrowotna i pomoc społeczna – 8678,81 zł
- Edukacja – 8349,71 zł
- Rolnictwo, leśnictwo, łowiectwo i rybactwo – 8168,95 zł
- Przetwórstwo przemysłowe – 7563,08 zł
- Obsługa rynku nieruchomości – 7562,12 zł
- Transport i gospodarka magazynowa – 7388,57 zł
- Działalność związana z kulturą, rozrywką i rekreacją – 7348,01 zł
- Dostawa wody; gospodarowanie ściekami i odpadami; rekultywacja – 7198,71 zł
- Handel; naprawa pojazdów samochodowych – 7015,02 zł
- Budownictwo – 6611,82 zł
- Pozostała działalność usługowa – 6513,39 zł
- Administrowanie i działalność wspierająca – 6477,15 zł
- Zakwaterowanie i gastronomia – 5405,29 zł
Źródło danych: GUS, Rocznik Statystyczny Pracy 2025.
