Prezydent podpisał nowelizację Kodeksu pracy. W 2026 roku czekają nas ogromne zmiany w przepisach pracowniczych, w tym nowy sposób naliczania stażu pracy. Jest to istotne, gdyż staż wpływa m.in. na wysokość emerytury i innych świadczeń socjalnych, a także takie uprawnienia pracownicze jak wymiar urlopu czy dodatki do wynagrodzenia. Jakie są nowe zasady?
Spis treści
Nowelizacja Kodeksu pracy 2026
15 października br. prezydent Karol Nawrocki podpisał Ustawę z dnia 26 września 2025 r. o zmianie ustawy – Kodeks pracy oraz niektórych innych ustaw. Akt ten zmienia sposób naliczania stażu pracy. W informacji podanej przez kancelarię Prezydenta RP czytamy m.in. [pogrubienie – red.]:
W ustawie wprowadzono zmiany, na podstawie których, do okresu zatrudnienia będą wliczane okresy prowadzenia przez osobę fizyczną pozarolniczej działalności, o której mowa w art. 8 ust. 6 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych, oraz okresy pozostawania osobą współpracującą z osobą fizyczną prowadzącą tę działalność, za które zostały opłacone składki na ubezpieczenia emerytalne, rentowe lub wypadkowe.
Do okresu zatrudnienia będą również wliczane okresy:
1) wykonywania przez osobę fizyczną umowy zlecenia lub innej umowy o świadczenie usług, do której zgodnie z przepisami Kodeksu cywilnego stosuje się przepisy dotyczące zlecenia,
2) wykonywania przez osobę fizyczną umowy agencyjnej,
3) pozostawania przez osobę fizyczną osobą współpracującą z osobą, o której mowa w pkt 1 lub 2,
4) pozostawania przez osobę fizyczną członkiem rolniczej spółdzielni produkcyjnej,
5) pozostawania przez osobę fizyczną członkiem spółdzielni kółek rolniczych – w których ta osoba fizyczna podlegała ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym.
Do okresu zatrudnienia zostanie wliczony okres:
1) o którym mowa w art. 18 ust. 1 ustawy z dnia 6 marca 2018 r. – Prawo przedsiębiorców, w którym osoba fizyczna podejmująca działalność gospodarczą nie podlega ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym;
2) pozostawania osobą współpracującą z osobą fizyczną wymienioną w pkt 1, za który zostały opłacone składki na ubezpieczenia emerytalne, rentowe lub wypadkowe.
Do okresu zatrudnienia wliczy się również okres sprawowania przez osobę współpracującą osobistej opieki nad dzieckiem, za który zostały opłacone składki na ubezpieczenie emerytalne i rentowe, a także udokumentowany okres wykonywania pracy zarobkowej na innej podstawie niż stosunek pracy przebyty za granicą.
Zmiana dotyczy także Straży Marszałkowskiej i Służby Celno-Skarbowej. Zostały one dodane do listy instytucji, w których lata służby wliczają się do stażu pracy (art. 302 Kp.).
Co więcej, jeśli okresy stażowe nakładają się, na przykład gdy dana osoba pracowała na etacie u jednego pracodawcy i wykonywała zlecenia dla innego, wówczas do okresu zatrudnienia wlicza się okres najkorzystniejszy dla osoby, której okresy będą podlegały wliczeniu do okresu zatrudnienia (§ 10 omawianej Ustawy).
Ważna zmiana – staż pracy liczony z umowy zlecenia i własnej działalności gospodarczej
Zgodnie z nowelizacją Kodeksu pracy od 2026 roku do stażu pracy doliczane będą m.in. lata działalności na umowie zleceniu i innych umowach o świadczeniu usług. To zmiana ważna dla milionów Polaków, którzy do tej pory mogli mieć poczucie niesprawiedliwego traktowania i usuwania ich poza system.
Do tej pory osoby, które przez wiele lat były spychane na tzw. śmieciówki lub do prowadzenia jednoosobowej działalności gospodarczej, nie mogły wliczać tego okresu do stażu pracy, mimo że często wykonywały dokładnie te same działania co etatowi pracownicy. Niższy staż pracy oznacza z kolei niższe emerytury z ZUS i inne świadczenia socjalne, mniejszy wymiar urlopu wypoczynkowego, brak dodatków stażowych czy nagród jubileuszowych.
Teraz osoby na własnej działalności, specjaliści na kontraktach podlegających Kodeksowi cywilnemu, i na przykład freelancerzy wykonujący zlecenia, będą mogli zaliczać czas swojej aktywności zawodowej do stażu pracy. Ustawodawca wskazuje, że zmiana ta ma przeciwdziałać nierównościom w traktowaniu pracowników ze względu na podejmowany wcześniej typ działalności zawodowej oraz wyrównać szanse w dostępie do niektórych uprawnień pracowniczych.
Kto jeszcze będzie mógł doliczyć działalność zawodową do stażU pracy?
Staż pracy będą mogły naliczać również osoby pracujące zarobkowo za granicą na innej podstawie niż stosunek pracy (co z uwagi na różne systemy prawne w różnych krajach jest dość częste). Nowelizacja obejmie też osoby, które z uwagi na opiekę nad dzieckiem musiały zawiesić działalność gospodarczą (w ramach analogii do urlopu macierzyńskiego / rodzicielskiego na etacie, które zaliczają się do stażu pracy pracownika). Kolejną grupą, która zyska na nowych przepisach, są osoby należące do rolniczych spółdzielni produkcyjnych i spółdzielni kółek rolniczych.
Nowe przepisy wejdą w życie już w 2026 roku. Najpierw, od 1 stycznia 2026 roku, obejmą pracodawców z sektora finansów publicznych. Pozostałych pracodawców będą obowiązywać po upływie pół roku od ogłoszenia w Dzienniku Ustaw.
Czytaj także: Zmiana czasu a praca w nocy – rozliczenie czasu pracy
