Zmowa cenowa - definicja, konsekwencje, przepisy

2019-06-12

Zmowa cenowa - definicja

 

Wszystkich przedsiębiorców, niezależnie od branży, wielkości firmy, kapitału, jakim dysponują, obowiązuje prawo antymonopolowe. Zabrania ono m.in. nadużywania dominującej pozycji najsilniejszej firmie na rynku, a także wprowadza zakaz porozumień, które mają na celu ograniczenie konkurencji.

 

Zmowa cenowa, czyli ustalenia dwóch lub więcej przedsiębiorstw co do poziomu cen czy wielkości produkcji albo podziału rynku, to jedno z najsurowiej karanych naruszeń prawa konkurencji. Nie tylko niszczy wolny rynek, ale jest też bardzo niekorzystna dla konsumentów, którzy są zmuszeni płacić wyższe ceny za produkty czy usługi objęte zmową.


Zmowa cenowa - przepisy

 

Artykuł 6. punkt 1. ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów uszczegóławia, które porozumienia są zakazane. Co ważne, ich „celem lub skutkiem jest wyeliminowanie, ograniczenie lub naruszenie w inny sposób konkurencji na rynku właściwym, polegające w szczególności na:
1) ustalaniu, bezpośrednio lub pośrednio, cen i innych warunków zakupu lub sprzedaży towarów;
2) ograniczaniu lub kontrolowaniu produkcji lub zbytu oraz postępu technicznego lub inwestycji;
3) podziale rynków zbytu lub zakupu;
4) stosowaniu w podobnych umowach z osobami trzecimi uciążliwych lub niejednolitych warunków umów, stwarzających tym osobom zróżnicowane warunki konkurencji;
5) uzależnianiu zawarcia umowy od przyjęcia lub spełnienia przez drugą stronę innego świadczenia, niemającego rzeczowego ani zwyczajowego związku z przedmiotem umowy;
6) ograniczaniu dostępu do rynku lub eliminowaniu z rynku przedsiębiorców nieobjętych porozumieniem;
7) uzgadnianiu przez przedsiębiorców przystępujących do przetargu lub przez tych przedsiębiorców i przedsiębiorcę będącego organizatorem przetargu warunków składanych ofert, w szczególności zakresu prac lub ceny”.

 

Wedle prawa powyższe ustalenia nie muszą mieć pisemnej formy. Nie jest także istotne, czy zmowa przyniosła zamierzony skutek - liczy się już sama intencja przedsiębiorców.


Zmowa firm - konsekwencje

 

Cenowa zmowa firm to nie tylko porozumienie bezpośrednich konkurentów, którzy np. podzielą się rynkiem, ale także podmiotów w jakiś sposób ze sobą związanych, np. hurtowni i sieci sklepów, które ustalą minimalny poziom cen. Jakie są tego skutki? Konsumenci płacą zawyżone stawki za produkty, a przedsiębiorcy, którzy działają poza zmową nie mają szans na rozwój.

 

Jakie konsekwencje dla uczestników ma zmowa cenowa? Kara jest dotkliwa i w Polsce może sięgać nawet 10% wysokości obrotu osiągniętego w roku poprzedzającym rok nałożenia sankcji. Część nieuczciwych przedsiębiorców decyduje się na współpracę i poinformowanie Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów o zmowie cenowej, w której biorą udział. Jest to dla nich szansa na złagodzenie, a jeśli spełnią określone warunki, nawet uniknięcie kary finansowej.

 

Zmowy cenowe w Polsce

 

Zwalczaniem zmów cenowych i innych nieuczciwych praktyk firm zajmuje się w Polsce Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów. Na ich stronie internetowej możemy odnaleźć komunikaty o postępowaniach wobec przedsiębiorców, którzy zawarli zmowy cenowe. Wiele z nich dotyczy porozumień co do minimalnej ceny między producentem a dystrybutorami.

 

Także w przypadku przetargów może zaistnieć zmowa cenowa. UOKiK za niezgodne z prawem praktyki uznaje m.in. ustalenia, że zwycięzca przetargu z niego rezygnuje, bądź nie dopełnia formalności, przez co kontrakt musi być zawarty z kolejną firmą, która zaproponowała wyższą cenę. Nielegalne jest także ustalanie przez przedsiębiorców na zmianę, kto wygra w kolejnym przetargu, a także ograniczenie oferty przez podział rynku – uzgodnienie, kto przystępuje do przetargów na określonym terenie.

 

Przeczytaj także:

Skomentuj