Chory pracownik ma prawo do tego, by nie przychodzić do pracy i zadbać o własne zdrowie. Przedstawiając pracodawcy zwolnienie lekarskie (L4), ma prawo do otrzymania wynagrodzenia, a później zasiłku chorobowego. Co dzieje się, jeśli choroba trwa długo? Jaka może być maksymalna długość zwolnienia lekarskiego i co dzieje się potem z pracownikiem?
Zwolnienie lekarskie
Każde zwolnienie lekarskie, które trafia do pracodawcy, jednocześnie trafia do ZUS. Od grudnia 2018, zwolnienie do ZUS oraz pracodawcy będzie przekazywane w formie elektronicznej (e-ZLA).
Zwolnienie lekarskie a wynagrodzenie
Za czas przebywania na zwolnieniu lekarskim, pracownik zachowuje prawo do wynagrodzenia, również za zwolnienie lekarskie trwajace w weekend. Ile płatne jest zwolnienie lekarskie? Pracownik otrzymuje 80% podstawy wynagrodzenia, jeśli niezdolność spowodowana jest chorobą lub kwarantanną. 100% wynagrodzenia należy się chorej pracownicy, która jednocześnie jest w ciąży, osobie, która jest niezdolna do pracy na skutek wypadku w drodze do pracy bądź z pracy oraz osobom, które poddają się badaniom, by zostać dawcami narządów.
Czas na dostarczenie zwolnienia to obecnie 7 dni. Jeśli pracownik spóźni się choćby o jeden dzień, jego wynagrodzenie chorobowe może zostać obniżone o 25%.
Po 34 dniach niezdolności do pracy (łącznie w skali roku), pracownika przejmuje ZUS. Oznacza to, że zasiłek chorobowy będzie wypłacany z ubezpieczenia, a nie – jak dotąd – ze środków pracodawcy. Urlop chorobowy nie może jednak trwać w nieskończoność. Maksymalny okres pobierania zasiłku chorobowego to 182 dni (w przypadku ciąży lub gruźlicy – 270 dni).
182 dni zwolnienia lekarskiego i co dalej?
Czy osoba, która ma zwolnienie lekarskie powyżej 182 dni, traci zasiłek chorobowy? Niekoniecznie.
Jeśli dalsze leczenie lub rehabilitacja dają nadzieję na powrót do pracy, chory może skorzystać ze świadczenia rehabilitacyjnego. Aby uzyskać świadczenie rehabilitacyjne, wniosek do ZUS trzeba złożyć odpowiednio wcześnie – jeszcze przed zakończeniem okresu zasiłkowego (nawet około 6 tygodni wcześniej). Świadczenie rehabilitacyjne można otrzymywać przez 12 miesięcy, a przez pierwsze 3 miesiące jego trwania, chory jest chroniony przed zwolnieniem.
Innym rozwiązaniem na przedłużenie okresu pobierania zasiłku chorobowego jest uzyskanie nowego zwolnienia chorobowego na inną chorobę, przy czym między poprzednim a nowym zwolnieniem musi być minimum jeden dzień przerwy.
Zwolnienie powyżej 182 dni nie musi dotyczyć jednego nieprzerwanego okresu zasiłkowego. Jeśli pomiędzy dwoma okresami niezdolności do pracy spowodowanymi tą samą chorobą nie upłynęło więcej niż 60 dni, to oba te okresy uważa się za jeden okres zasiłkowy (czyli po 182 dniach, chory straci prawo do zasiłku).
Zwolnienie lekarskie, które jest wystawiane po przerwie na tę samą chorobę, powinno zawierać kod A. Dzięki temu oznaczeniu ZUS wie, że pracownik choruje na to samo i jest to ten sam okres zasiłkowy (mimo ewentualnej przerwy i powrotu do pracy).
182 dni chorobowego a zwolnienie z pracy
Co do zasady, pracownik na zwolnieniu lekarskim jest chroniony przed wypowiedzeniem. Pracodawca może jednak rozwiązać umowę bez okresu wypowiedzenie i bez winy pracownika, jeśli:
- jego niezdolność do pracy trwa dłużej niż trzy miesiące (w przypadku pracowników, których staż pracy u tego pracodawcy jest krótszy niż 6 miesięcy),
- niezdolność do pracy jest dłuższa niż łączny okres pobierania wynagrodzenia i zasiłku wraz ze świadczeniem rehabilitacyjnym (w sumie 182 dni + 90 dni).
Trzeba tu zauważyć, że świadczenie rehabilitacyjne przysługuje pracownikowi wtedy, kiedy dalsze leczenie bądź rehabilitacja rokują powrót do zdrowia. Jeśli tak nie jest, możliwe jest zwolnienie z pracy po 182 dniach zwolnienia lekarskiego.
Zwolnienia lekarskie ZUS i kontrola
Warto pamiętać o tym, że długie zwolnienie chorobowe, w którego czasie pracownikowi zasiłek wypłaca ZUS, jest (i często bywa) kontrolowane. Jeśli chorobowe, ZUS uzna za fikcyjne, może ukarać pracownika koniecznością zwrotu otrzymanego zasiłku. W internecie często można spotkać pytania typu „jak załatwić zwolnienie lekarskie”, a wielu zapomina, że ZUS kontroluje nie tylko to, czy pracownik jest faktycznie chory, ale również to, czy zwolnienie lekarskie jest prawdziwe. Za fikcyjne zwolnienie lekarskie, ZUS może ukarać również lekarza, który je wystawił.
