Studia mają otwierać drzwi do kariery zawodowej i zapewniać świetlaną przyszłość, jednak w praktyce często wygląda to nieco inaczej. Pierwsza praca po studiach nie zawsze oznacza zajęcie, na jakie liczyliśmy, wybierając dany kierunek. Niekoniecznie też praca w wyuczonym zawodzie to najlepsza opcja w danych okolicznościach ekonomicznych. Ile osób po studiach pracuje w zawodzie? Czy absolwenci naprawdę mają problem ze znalezieniem pracy związanej z ukończonym kierunkiem studiów? Sprawdź, po jakich studiach jest praca i absolwentów z jakimi kompetencjami szukają pracodawcy w Polsce.
Spis treści
Praca w swoim zawodzie – czy rzeczywiście tak trudno ją znaleźć?
Wyższe wykształcenie to jeden ze sposobów, aby zwiększyć swoją konkurencyjność na rynku pracy. Warto przy tym wybrać odpowiedni kierunek na jak najbardziej prestiżowej uczelni – dzięki temu długie lata studiów nie będą męczące, a po ich zakończeniu nie będą czekały na Ciebie oferty pracy, która w rzeczywistości wcale Cię nie interesuje.
Okazuje się jednak, że jeśli chodzi o studia, wielu z nas wciąż kieruje się przede wszystkim sercem, zainteresowaniami, pasjami, a nie myślą o poszukiwaniu pracy czy bezrobociu wśród absolwentów określonych kierunków. Według raportu „Connected Student” opracowanego przez firmę Salesforce jedynie 47% ankietowanych wybrała kierunek studiów, biorąc pod uwagę przyszłe perspektywy zawodowe. Czy to duży błąd? Praca w swojej profesji nie zawsze jest na wyciągnięcie ręki, dlatego warto z wyprzedzeniem planować potencjalną karierę. Z drugiej strony nawet student, który starannie przemyślał kierunek, może mieć problemy ze znalezieniem pracy po studiach.
Ile osób po studiach pracuje w zawodzie?
Najnowsze dane Ministerstwa Pracy i Polityki Społecznej wskazują, że poziom bezrobocia w Polsce na marzec 2023 wyniósł 5,4%. Mimo to sytuacja na rodzimym rynku pracy jest lepsza niż w wielu krajach UE. Co prawda podwyższone statystyki bezrobocia często dotyczą młodych ludzi, niemniej w ogóle osób bezrobotnych absolwenci studiów wyższych stanowią niewielki odsetek. Oczywiście to, że młode, wykształcone osoby zwykle znajdują pracę, nie oznacza zarazem, że pracują w zawodzie. Trudności w znalezieniu posady zgodnej z wykształceniem widoczne są na polskim rynku pracy od lat, a wiedza zdobyta w trakcie studiów często przepada w ciągu kilku lat. Dane GUS, który regularnie przeprowadza badania dotyczące polskiego i europejskiego rynku pracy, nie są pod tym względem zbyt optymistyczne. Zgodnie z nimi brak pracy odpowiadającej wykształceniu dotyka aż 53% aktywnych zawodowo Polaków. Jednocześnie 7% osób wykorzystuje wiedzę i umiejętności ze studiów w zakresie mniejszym niż oczekiwali.
Praca w zawodzie po studiach – po jakich kierunkach najtrudniej ją znaleźć?
Według prognoz opublikowanych przez Barometr zawodów umiarkowane problemu ze znalezieniem pracy mogą występować nawet w 141 zawodach. To właśnie w nich panuje równowaga popytu i podaży, co oznacza, że oferty pracy i kandydaci występują w podobnych ilościach. Gdy specjalistów nie brakuje, praca w swoim zawodzie jest mniej osiągalna. Konkurencja na rynku sprawia, że absolwenci bez doświadczenia przegrywają w czasie rekrutacji z pracownikami ze stażem na podobnych stanowiskach. Nie dziwi, że przedsiębiorstwa są bardziej skłonne zaufać doświadczeniu i praktyce niż wpisowi w CV o wiedzy na dany temat.
Bezrobocie po studiach może czekać Cię nawet, jeśli wybierzesz jeden z prestiżowych lub popularnych kierunków, takich jak prawo, filologia angielska, grafika komputerowa czy ekonomia.
W najbliższym czasie na stosunkowo dużą konkurencję w procesach rekrutacyjnych powinny przygotować się osoby, które ukończyły takie kierunki jak m.in.:
-
architektura i architektura krajobrazu;
-
bibliotekoznawstwo;
-
dziennikarstwo i komunikacja;
-
ekonomia;
-
filologia;
-
filozofia, politologia i kulturoznawstwo;
-
geodezja;
-
grafika komputerowa;
-
kosmetologia;
-
logistyka;
-
pedagogika;
-
prawo;
-
socjologia;
-
stomatologia;
-
turystyka;
-
weterynaria;
-
wzornictwo;
-
zarządzanie.
Od lat kierunki, po których najtrudniej znaleźć pracę, to psychologia, politologia, filozofia, socjologia, filologia polska i historia. Problemem może być też praca po zarządzaniu, prawie i ekonomii. W 2021 roku według badania przeprowadzonego przez Bilans Kapitału Ludzkiego największy odsetek absolwentów nieaktywnych zawodowo odnotowano po turystyce i rekreacji (30% z absolwentów bez zatrudnienia), socjologii (21,4%) oraz pedagogice (19%).
Praca po studiach – gdzie szybko ją znaleźć?
Kierunek studiów może mieć decydujący wpływ na Twoją przyszłość, ale, co ważne, wcale nie musisz pracować w zawodzie, w którym się kształciłeś. Jeśli jednak liczysz, że wyższe wykształcenie pomoże Ci znaleźć wymarzoną pracę, powinieneś wziąć pod uwagę nie tylko własne zainteresowania, ale również prognozy odnośnie rozwojowych branż. Praca po skończeniu studiów będzie bardziej osiągalna, gdy uwzględnisz zarówno własne predyspozycje, jak i dynamicznie zmieniający się rynek pracy.
Po jakich studiach jest praca w 2023 roku? Przyzwyczailiśmy się już do tego, że obecnie prym wiedzie branża IT, której potencjał wykorzystuje praktycznie każda firma. Wszystko wskazuje na to, że trend ten będzie się utrzymywać, a nowe, dynamicznie powstające technologie oznaczać będą także nowe zawody i brakujących specjalistów. Warto zatem trzymać rękę na pulsie, sprawdzać, jak wygląda sytuacja w interesującej Cię branży. Osoby posiadające wykształcenie informatyczne są na uprzywilejowanej pozycji, warto jednak pamiętać, że karierę w IT i wdrażaniu nowych technologii zrobi także humanista. Coraz większa znaczenie na rynku pracy ma elastyczność, wyczucie momentu i umiejętność odnalezienia się w nowo powstającej niszy.
Dobre perspektywy daje także branża paliwowa, która wciąż poszukuje ekspertów mogących zapewnić ciągłość produkcji z uwzględnieniem ochrony środowiska naturalnego. Gwarancją sukcesu zawodowego od lat nieodmiennie jest medycyna. Lekarze specjaliści mogą liczyć nie tylko na pracę we własnym zawodzie, ale też wysokie zarobki. Z drugiej strony w przypadku zawodów medycznych droga kształcenia jest trudna, a odebranie dyplomu nie kończy procesu nabywania kwalifikacji do pracy.
W 2023 roku najbardziej perspektywiczne kierunki studiów to cyberbezpieczeństwo i studia programistyczne, studia medyczne, studia językowe (w szczególności koreańskie, choć brakuje także tłumaczy z języków skandynawskich i innych), inżynieria, automatyka i robotyka oraz kierunki powiązane z sektorem paliwowym.
