Każdy pracownik ma prawo do urlopu… od tego warto zacząć temat. Czy jednak gdy ktoś na własne życzenie odchodzi z pracy, otrzyma ekwiwalent za niewykorzystany urlop? Sprawdźmy, jak prawo reguluje tę kwestię.
Wypłata ekwiwalentu za niewykorzystany urlop
Każda osoba zatrudniona na podstawie umowy o pracę ma prawo do urlopu w wymiarze 20 lub 26 dni rocznie – w zależności od lat nauki i stażu pracy. W praktyce nie zawsze mamy możliwość, by z tego prawa skorzystać. W takiej sytuacji mogą być np. osoby, które składają wypowiedzenie np. na początku roku. Czy ktoś, kto zwalnia się z pracy i nie ma już możliwości skorzystania z całości urlopu w czasie wypowiedzenia, traci do niego prawo? Odpowiedź na to pytanie jest przecząca. Ekwiwalent pieniężny za urlop wypoczynkowy przysługuje pracownikowi, niezależnie od tego, czy stosunek pracy został rozwiązany z jego inicjatywy. Uzasadnia ją art. 171. Kodeksu pracy:
§ 1. W przypadku niewykorzystania przysługującego urlopu w całości lub w części z powodu rozwiązania lub wygaśnięcia stosunku pracy pracownikowi przysługuje ekwiwalent pieniężny.
§ 2. (uchylony)
§ 3. Pracodawca nie ma obowiązku wypłacenia ekwiwalentu pieniężnego, o którym mowa w § 1, w przypadku gdy strony postanowią o wykorzystaniu urlopu w czasie pozostawania pracownika w stosunku pracy na podstawie kolejnej umowy o pracę zawartej z tym samym pracodawcą bezpośrednio po rozwiązaniu lub wygaśnięciu poprzedniej umowy o pracę z tym pracodawcą.
W razie ustania stosunku pracy, przez co rzeczywiste wykorzystanie corocznego płatnego urlopu nie jest już możliwe, pracownik ma prawo do ekwiwalentu pieniężnego. Chodzi bowiem o to, żeby brak sposobności wykorzystania urlopu wypoczynkowego nie doprowadził do sytuacji, w której pracownik nie może skorzystać z tego prawa, choćby w formie pieniężnej. Pracodawca nie może więc anulować dni wolnych, czy nie wypłacić ekwiwalentu za niewykorzystany urlop osobie, która się zwolniła. Jedyną okolicznością pozwalającą przedsiębiorcy nie uwzględniać zapłaty za wolne dni, jest podpisanie kolejnej umowy o pracę bezpośrednio po tej, która uległa rozwiązaniu.
Jak wyliczyć ekwiwalent za urlop
Do wyliczenia, jaki ekwiwalent za urlop przysługuje pracownikowi, bierze się pod uwagę podstawę wynagrodzenia – i zmienne składniki pensji – premie, prowizje, nadgodziny czy dodatki za pracę w porze nocnej. Ważny jest też współczynnik urlopowy (ustalany dla każdego roku – przy pełnym etacie, w 2020 r. wynosi 21,08). Jak wyliczyć ekwiwalent za urlop? Należy podzielić miesięczne wynagrodzenie przez współczynnik. Wynikiem będzie kwota ekwiwalentu za dzień urlopu – należy go podzielić przez dobową normę czasu pracy (w systemie podstawowym – 8 godzin). Otrzymaną wartość należy pomnożyć przez liczbę niewykorzystanych godzin urlopowych.
Ekwiwalent za urlop – kalkulator
Gdy obliczanie ekwiwalentu za niewykorzystany urlop okaże się problematyczne, można skorzystać z dostępnych w internecie kalkulatorów ekwiwalentu. Wymagają one wprowadzenia zmiennych, takich jak: kwota wynagrodzenia, dobowa norma czasu pracy, niewykorzystane dni urlopowe, rok, za który należy się ekwiwalent za urlop wypoczynkowy.
