Ekwiwalent za niewykorzystany urlop – co to jest
Każdy pracownik ma prawo do urlopu wypoczynkowego. Jest to niezbywalne prawo zapewnione przez Konstytucję RP oraz prawo pracy. Zdarzają się jednak sytuację, że nie jesteśmy w stanie wykorzystać całego wymiaru urlopu, jaki nam przysługuje. W takich wypadkach pracownik powinien otrzymać ekwiwalent za urlop wypoczynkowy, czyli rekompensatę pieniężną, która jest równowartością niewykorzystanych dni urlopowych.
Wypłata ekwiwalentu za urlop – komu przysługuje
Urlop wypoczynkowy jest prawem każdego pracownika zatrudnionego w oparciu o umowę o pracę. Jeżeli nasz stosunek pracowniczy jest regulowany taką umową, to możemy ubiegać się o otrzymanie ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystane dni urlopowe. Oznacza to, że osoba, która pracuje na zasadzie umowy o dzieło bądź umowy-zlecenia nie może ubiegać o takie świadczenie, ponieważ w takich dokumentach nie ma zawartej klauzuli, która porusza kwestię dni wolnych od pracy.
Kiedy przysługuje ekwiwalent za urlop
Przede wszystkim trzeba podkreślić, że prawo do urlopu jest niezbywalnym, prawem pracownika. Pracownik nie może też zrzec się takiej możliwości w celu otrzymania pieniężnej rekompensaty.
Najczęściej ekwiwalent jest wypłacany, jeżeli doszło do rozwiązania stosunku pracy i żadna ze stron (pracownik bądź pracodawca) nie planują przedłużenia kontraktu na kolejne lata. W takiej sytuacji pracownik ma prawo do ubiegania się o ekwiwalent za urlop wypoczynkowy.
Pieniężna rekompensata nie może być zatem wypłacana w trakcie trwania umowy o pracę. Dodatkowo informacja o wykorzystanym urlopie oraz przyznanym ekwiwalencie musi znaleźć się w świadectwie pracy, który dostajemy w momencie rozwiązania stosunku pracy.
Jak obliczyć ekwiwalent za urlop
Do wyliczenia ekwiwalentu za urlop wypoczynkowy potrzebny jest tak zwany współczynnik ekwiwalentu, który ustalany jest na każdy rok oddzielnie. Współczynnik ekwiwalentu to miesięczna liczba dni, które pracownik musi przepracować w danym roku. Należy także pamiętać, że jeżeli dostajemy ekwiwalent za rok poprzedni, to bierze się wtedy pod uwagę wysokość współczynnika z roku, w którym wypłacane są pieniądze. Jednym słowem, jeżeli należy nam się ekwiwalent za rok 2017, ale jest on wypłacany już w 2018 roku, to ważny jest w tym momencie współczynnik ekwiwalentu z roku 2018.
Przy obliczaniu wskaźnika ważna jest ilość dni wolnych od pracy w pięciodniowym tygodniu pracy. Współczynnik ekwiwalentu za 2018 rok będzie zatem wyliczany w następujący sposób:
365 - (52 niedziele + 52 dni wolne + 10 dni świątecznych) = 251 dni
251 dni / 12 miesięcy = 20,92 → współczynnik ekwiwalentu na rok 2018
Następnie należy podzielić nasze wynagrodzenie (kwota brutto) przez otrzymany współczynnik ekwiwalentu. Otrzymamy wtedy dzienny ekwiwalent, który musimy podzielić przez liczbę godzin przepracowanych w jednym dniu roboczym (najczęściej jest to 8 godzin). Na końcu trzeba pomnożyć godzinową stawkę ekwiwalentu przez liczbę godzin niewykorzystanego urlopu. Jak zatem widać, wysokość ekwiwalentu jest zależna od stażu pracy w danej firmie.
Wniosek o wypłatę ekwiwalentu za niewykorzystany urlop
Jeżeli rozwiązaliśmy stosunek pracy, to w przypadku niewykorzystania całego urlopu ekwiwalent jest wypłacany automatycznie. Pracownik nie musi w tym celu składać wniosków. Jednak w przypadku, gdy pracodawca zwleka z wypłatą przynależnego nam świadczenia, trzeba napisać wniosek, który będzie miał następującą treść:
„Na podstawie art. 171 § 1 K.P. wzywam [nazwa pracodawcy] do wypłaty ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy wraz z odsetkami z tytułu zwłoki w realizacji należności (art. 481 K.K. w zw. z art. 300 K.P.). Przypominam, iż [nazwa pracodawcy] był zobowiązany wypłacić świadczenie w dniu [data ustania stosunku pracy]”.
Wniosek musi zawierać dane pracownika oraz pracodawcy, datę sporządzenia pisma oraz podpis pracownika. Wniosek należy przesłać do pracodawcy listem poleconą z potwierdzeniem odbioru (można też doręczyć osobiście). Ważne jest, aby był na wniosku podpis, który potwierdza jego dostarczenie.
Pracownik musi także pamiętać, że roszczenie wypłaty zaległego ekwiwalentu za urlop przedawnia się po 3 latach, licząc od momentu rozwiązania umowy.
