W Dzienniku Ustaw RP zostały ogłoszone Ustawa o rynku pracy i służbach zatrudnienia oraz Ustawa o warunkach dopuszczalności powierzania pracy cudzoziemcom na terytorium RP. Ustawy te mają być odpowiedzią na zmieniające się warunki polskiego rynku pracy, w szczególności w obliczu rozwoju technologicznego, starzenia się społeczeństwa oraz napływu cudzoziemców poszukujących w Polsce zatrudnienia. Celem nowych przepisów jest też usprawnienie działania instytucji rynku pracy i dostosowanie ich narzędzi do realnych potrzeb społeczeństwa.
Spis treści
Nowe ustawy dotyczące rynku pracy w Polsce
12 maja 2025 r. w Dzienniku Ustaw Rzeczypospolitej Polskiej ogłoszono ustawy:
- Ustawa z dnia 20 marca 2025 r. o rynku pracy i służbach zatrudnienia,
- Ustawa z dnia 20 marca 2025 r. o warunkach dopuszczalności powierzania pracy cudzoziemcom na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.
Nowe ustawy są częścią Krajowego Planu Odbudowy i Zwiększania Odporności. Obie wejdą w życie 1 czerwca 2025 roku.
Ustawa o rynku pracy i służbach zatrudnienia – zmiany w 2025 roku
Nowe ustawy o rynku pracy wprowadza szereg zmian istotnych dla osób bezrobotnych i poszukujących pracy, m.in.:
- bezrobotni będą mogli rejestrować się w urzędach pracy właściwych z uwagi na adres zamieszkania, a nie adres zameldowania;
- zasiłek dla bezrobotnych będzie wypłacany w pełnej wysokości, niezależnie od okresu uprawniającego do tego świadczenia (wcześniej osobom o stażu pracy poniżej 5 lat przysługiwało 80% pełnego zasiłku);
- status osoby bezrobotnej będzie obowiązywał przez 3 lata, a po tym czasie, jeśli bezrobotny nie znajdzie pracy albo stażu, status bezrobotnego zostanie utracony na 90 dni;
- zlikwidowane zostają limity wieku do różnych instrumentów pomocowych, m.in do bonu na zasiedlenie (do tej pory skorzystać mogły osoby do 30 r.ż.);
- staż osoby bezrobotnej u pracodawcy będzie mógł być realizowany w formie zdalnej;
- pracodawca będzie mógł otrzymać miesięczne dofinansowanie do zatrudnienia szukającej pracy osoby w ustawowym wieku emerytalnym (mężczyzny w wieku co najmniej 65 lat, kobiety w wieku co najmniej 60 lat) w wysokości 50% minimalnego wynagrodzenia za pracę, z zobowiązaniem dalszego zatrudniania tej osoby po ustaniu okresu wypłacania dofinansowania;
- osoba bezrobotna lub poszukująca pracy będzie mogła skorzystać z nieoprocentowanej pożyczki edukacyjnej do wysokości 400% przeciętnego wynagrodzenia obowiązującego w dniu podpisania umowy pożyczki. Na spłatę pożyczki pożyczkobiorca ma maksymalnie 18 miesięcy. Co więcej, starosta umarza 20% pożyczki, „jeśli pożyczkobiorca ukończył kształcenie, szkolenie, proces potwierdzenia wiedzy i umiejętności lub uzyskał dokument potwierdzający nabycie wiedzy i umiejętności oraz spłacił w terminie 80% pożyczki";
- w urzędzie pracy będą mogli rejestrować się jako bezrobotni także rolnicy (dotychczas rolnicy posiadający powyżej 2 ha ziemi nie mogli uzyskać statusu osoby bezrobotnej).
Ustawa o warunkach dopuszczalności powierzania pracy cudzoziemcom – nowe przepisy
Resort pracy zaznacza, że ustawa o warunkach dopuszczalności powierzania pracy cudzoziemcom ma w pierwszej kolejności chronić interesy polskich obywateli. Nowe przepisy mają także lepiej chronić imigrantów przed nieuczciwymi praktykami oraz ułatwić polskim przedsiębiorcom mierzącym się z lukami kadrowymi na zapełnianie ich chętnymi do pracy cudzoziemcami. Jak to ma wyglądać w praktyce? Do najważniejszych punktów nowej ustawy należą:
- całkowita cyfryzacja procedury wydawania zezwoleń na pracę cudzoziemców (zamiast dotychczasowej formy listowej);
- pracodawca będzie miał obowiązek przekazać organowi, który wydał zezwolenie na pracę cudzoziemca (wojewodzie, staroście powiatowemu) kopię umowy o pracę w języku polskim, przez rozpoczęciem pracy przez cudzoziemca;
- zniesienie tzw. testu rynku pracy, polegającego na tym, że przed zatrudnieniem cudzoziemca pracodawca musiał zweryfikować w urzędzie pracy, czy nie ma zarejestrowanego bezrobotnego / osoby szukającej pracy, która mogłaby objąć dane stanowisko;
- starości powiatowi będą mieć możliwość tworzenia list zawodów / typów pracy, do których nie będą udzielane pozwolenia na pracę cudzoziemcom z uwagi na trudną sytuację na rynku pracy w danym powiecie;
- nastąpi podwyższenie kar pieniężnych za nielegalne zatrudnianie cudzoziemców – będzie grozić za nie grzywna od 3000 do 50 000 zł (zamiast dotychczasowych kwot od 1000 zł do 30 0000 zł). Ponadto kary będą wymierzane za każdą osobę pracującą nielegalnie (np. jeśli pracodawca zatrudnia 5 nielegalnych pracowników, minimalna kara może wynosić 5 x 3000 zł, czyli 15 000 zł);
- urzędy pracy będą mogły tworzyć punkty informacyjne wspierające cudzoziemców na polskim rynku pracy.
Czytaj także: Czy to już czas na zmianę pracy? Doradca zawodowy wyjaśnia, jak mądrze wykorzystywać swoje kwalifikacje
