Polskie prawo pracy nie reguluje szczegółowo zasad przyznawania świadczeń pozapłacowych dla pracowników. Kodeks pracy wspomina jednak, że wynagrodzenie za pracę może obejmować także „inne świadczenia związane z pracą, przyznawane pracownikom w formie pieniężnej lub w innej formie niż pieniężna” (Kodeks pracy, art. 183c, § 2.).
Świadczenia płacowe i pozapłacowe
Środki otrzymywane przez osobę zatrudnioną, oprócz świadczeń płacowych, czyli pensji wypłacanej co miesiąc na konto bankowe, mogą obejmować także benefity. Przysługujące świadczenia pozapłacowe mogą zostać wyszczególnione już w umowie o pracę. Art. 29. § 1 Kodeksu pracy mówi bowiem, że umowa między pracodawcą a pracownikiem określa m.in. wynagrodzenie za pracę ze wskazaniem składników wynagrodzenia. Wskazanie benefitów pracowniczych może też jednak znaleźć się tylko w wewnątrzzakładowym regulaminie wynagradzania, regulaminie Zakładowego Funduszu Świadczeń Socjalnych lub być ustalone nawet bez żadnej pisemnej regulacji – ich wprowadzenie powstaje zasadniczo na mocy decyzji pracodawcy.
Świadczenia pozapłacowe dla pracowników
Benefity pełnią funkcję motywującą dla obecnych i zachęcającą dla potencjalnych nowych pracowników. Są popularne zwłaszcza w dużych firmach, ale coraz częściej na ich wprowadzenie decydują się także mniejsze przedsiębiorstwa.
Najczęstsze świadczenia pozapłacowe w firmie to:
• prywatne ubezpieczenie medyczne,
• karnety sportowe,
• bony i zniżki pracownicze, np. do restauracji, kin i teatrów,
• darmowe kursy,
• dopłaty do wypoczynku.
W zależności od rodzaju pracy zdarza się również, że pracodawca udostępnia takie pozapłacowe świadczenia pracownicze jak telefon, komputer lub samochód służbowy, a nawet umożliwia pracownikowi korzystanie z mieszkania służbowego np. podczas delegacji.
Świadczenia pozapłacowe a podatek
Art. 12 § 1 Ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych mówi, że za przychody ze stosunku służbowego uważa się „wszelkiego rodzaju wypłaty pieniężne oraz wartość pieniężną świadczeń w naturze bądź ich ekwiwalenty, bez względu na źródło finansowania tych wypłat i świadczeń (…), jak również wartość innych nieodpłatnych świadczeń lub świadczeń częściowo odpłatnych”. Pozapłacowe świadczenia na rzecz pracowników co do zasady generują przychód, który podlega opodatkowaniu, jednak nie zawsze odprowadzanie od nich składek jest wymagane.
W styczniu 2018 roku ministerstwo finansów opublikowało listę zmian w PIT: podniesiona została m.in. kwota limitu zwolnienia z PIT świadczeń z Zakładowego Funduszu Świadczeń Socjalnych na jednego pracownika. Teraz wynosi on 1000 zł w skali roku. Natomiast zapomogi pracownicze (związane ze zdarzeniem losowym) są zwolnione od podatku aż do kwoty 6000 zł rocznie. Nadwyżka ponad podane limity musi już być jednak opodatkowana, zwolnienie z podatku nie dotyczy też bonów i talonów pracowniczych: od nich muszą być odprowadzane składki w pełnej wysokości.
