Asystent zdrowienia to nowy zawód – w Polsce kursy na takie stanowisko rozpoczęto w 2018 roku. Od początku praca w zawodzie była możliwa dzięki środkom unijnym, którymi sfinansowano projekt „Nowy zawód: Ekspert przez doświadczenie”. Dopiero w czerwcu 2022 asystent zdrowienia został włączony do ZSK (Zintegrowanego Systemu Kwalifikacji). W drugiej połowie 2022 roku w kraju było około 300 osób, które pracowały w tym zawodzie w szpitalach, oddziałach medycznych i innych placówkach służby zdrowia. Kto może zostać asystentem zdrowia i jakie obowiązki ma taka osoba? Sprawdź, kim jest ten pracownik i jaka jest rola asystenta zdrowienia w opiece nad osobami chorującymi psychicznie.
Spis treści
Praca asystent zdrowienia – kto to i czym się zajmuje?
Asystent zdrowienia to zawód ściśle powiązany z opieką psychiatryczną. Jest to osoba, która sama przeszła kryzys, a teraz stanowi łącznik pomiędzy pacjentem a jego rodziną oraz personelem danej placówki (lekarzem, psychiatrą, psychologiem, pracownikiem socjalnym). Asystent pomaga leczonemu pacjentowi, tłumacząc na język medyczny to, co chce przekazać im chory.
Z drugiej strony asystent ma za zadanie towarzyszyć pacjentom i ich wspierać ich poprzez dzielenie się własnym doświadczeniem okresu zdrowienia. Osoba z doświadczeniem kryzysu psychicznego, której udało się wyzdrowieć, jest w stanie pomóc zrozumieć swoje przeżycia kolejnemu pacjentowi. Asystent nie rozwiązuje problemów pacjenta, ale może pomóc mu przepracować doświadczenie kryzysu psychicznego. Pracownik asystuje w codziennym funkcjonowaniu pacjenta, oferuje pomoc w samodzielności. Okazuje się, że sama obecność takiej osoby przy pacjencie daje wymierne efekty i wpływa na zmiany w świadomości chorego. Pacjent ma poczucie, że asystent może go zrozumieć, ponieważ doświadczył podobnych przeżyć i udało mu się zwalczyć chorobę.
Tym, co wyróżnia asystenta zdrowia jest niepowtarzalna wiedza przydatna w pracy z zaburzeniami psychicznymi. Asystent zdrowia wykorzystuje przeżyty kryzys, aby pomagać innym, a wiedza z zakresu problemów psychicznych oraz dowód na możliwość poradzenia sobie z tymi problemami daje nadzieję zarówno pacjentowi, jak i jego najbliższym. Warto dodać, że osoby po kryzysach i hospitalizacjach często mają ogromną potrzebę niesienia wsparcia wśród innych chorych. Jest to potencjał, który może być pełniej wykorzystywany w systemie ochrony zdrowia psychicznego, czego efektem jest powstanie niniejszego zawodu.
Czytaj także: Płace w Polsce wkrótce będą jawne. „Nie jesteśmy na to gotowi” – ocenia ekspert rynku pracy
Jak zostać asystentem zdrowia? Predyspozycje zawodowe
Asystent zdrowienia to towarzysz osoby chorej. Już wiemy, że takim asystentem może zostać osoba, która nie tylko ma teoretyczną wiedzę, na czym polega załamanie psychiczne, ale też samodzielnie się z nim uporała. Doświadczenie kryzysu psychicznego i zdrowienia jest kluczowe dla tej nowej profesji. Obecnie asystenci zdrowienia muszą przebyć także specjalistyczne szkolenie składające się z 12 modułów.
Jakie wymagania powinien spełniać asystent zdrowia? Predyspozycje zawodowe to między innymi:
-
własne doświadczenie kryzysu psychicznego;
-
przebyta terapia;
-
ukończenie półrocznego kursu;
-
odbycie kilkumiesięcznego stażu w placówce zajmującej się zdrowiem psychicznym;
-
umiejętność mówienia o doświadczeniach związanych zarówno z samą chorobą, jak i późniejszym procesem zdrowienia.
Nowy zawód asystent zdrowia – obowiązki zawodowe
Rola asystenta zdrowia polega na towarzyszeniu pacjentowi w trakcie procesu leczenia – powinien stanowić wsparcie, a jednocześnie dzielić się własnym doświadczeniem. Jego konkretne obowiązki zawodowe zależą od miejsca pracy oraz potrzeb pacjentów, jednak obejmują takie czynności jak uczestnictwo w spotkaniach z lekarzami i terapeutami, wykonywanie zadań zaleconych przez lekarzy czy indywidualne rozmowy z pacjentami. Asystent zdrowienia nie ma przy tym dostępu do informacji objętych tajemnicą lekarską. Często też współpracuje z rodziną i najbliższymi osobami pacjenta.
Pozostałe zadania asystenta zdrowia to między innymi:
-
uczestnictwo w zajęciach grupowych (obserwator lub osoba współpracująca);
-
współprowadzenie zajęć edukacyjnych oraz warsztatowych;
-
motywowanie pacjentów do aktywności i towarzyszenie im w wyjściach (indywidualnych i grupowych);
-
uczestnictwo w zebraniach społeczności;
-
dzielenie się z pozostałym personelem własnymi spostrzeżeniami na temat postępów w zdrowieniu pacjentów.
Asystent zdrowia – gdzie można znaleźć zatrudnienie?
Specyfika pracy sprawia, że asystenci zdrowienia należą do zespołów terapeutycznych i pracują w centrach zdrowia psychicznego w różnych ośrodkach. Są to m.in.:
-
szpital i poradnia psychiatryczna;
-
środowiskowy dom samopomocy;
-
zespół leczenia środowiskowego;
-
dom pomocy społecznej;
-
placówka opiekuńcza;
-
specjalistyczne usługi opiekuńcze;
-
fundacje i stowarzyszenia.
Aktualne oferty pracy dla asystenta zdrowienia można znaleźć na portalach ogłoszeniowych oraz na stronie CBOP (Centralna Baza Ofert Pracy) prowadzonej przez Ministerstwo Pracy i Polityki Społecznej.
Czytaj także: Rynek pracy 2025 – jakie zmiany czekają nas w nowym roku?
Asystent zdrowienia – najczęściej zadawane pytania:
-
Kto może zostać asystentem zdrowienia?
Asystent zdrowienia to pracownik opieki psychiatrycznej, który w przeszłości sam doświadczył kryzysu psychicznego, w związku z czym obecnie może udzielać pomocy i wsparcia chorym psychicznie i osobom w kryzysie psychicznym. Pracownik jest osobą, która przeszła leczenie, jest całkowicie zdrowa oraz odbyła kurs zawodowy asystenta zdrowienia.
-
Co robi asystent zdrowienia?
Asystent / asystentka zdrowienia opiekuje się pacjentem zarówno indywidualnie, jak i bierze udział w zajęciach grupowych, warsztatach czy wycieczkach poza mury szpitalne. Rolą asystenta zdrowienia jest towarzyszenie choremu na co dzień, w tym m.in. rozmowa i motywowanie chorego, dzielenie się własnym doświadczeniem choroby psychicznej w celu wspierania pacjenta w jego drodze do wyzdrowienia. Asystent zdrowienia współpracuje z lekarzami, pielęgniarzami czy chociażby pracownikami socjalnymi itp. Stanowi pomost między pacjentem a personelem terapeutycznym placówki medycznej i innymi osobami zaangażowanymi w opiekę nad chorym psychicznie np. jego rodziną.
