Choroba zawodowa a praca zdalna: co to tech-neck?

W czasach, gdy zdalna praca zdobywa coraz większą popularność, pojęcie „tech-neck" przestaje być dziwnym neologizmem, a staje się często słyszaną nazwą powszechnego problemu. Czy wiesz, że Twoja głowa może ważyć aż 12 kg? No właśnie, a gdy pochylimy ją o 15 stopni, to ciężar ten wzrasta do 40-60 stopni! Dlatego warto zadbać o kręgosłup i unikać „technologicznej szyi", która grozi nam nie tylko bólami, ale też niezliczonymi liczbami mało śmiesznych memów na ten temat. Co to jest tech-neck i dlaczego powinieneś to wiedzieć, szczególnie jeśli pracujesz zdalnie albo hybrydowo? Odpowiedzi znajdziesz poniżej.

Tech-neck, czyli „technOLOGIczna szyja" – co to?

W pracy zdalnej miejsce, gdzie wykonujemy nasze obowiązki, ma ogromne znaczenie. Oczywiste jest, że pół-leżenie na kanapie z laptopem na kolanach na dłużsżą metę nie jest najlepszym pomysłem. Po kilku godzinach takiej wygodnej, ale nieprawidłowej pozycji, czujemy to boleśnie – dosłownie! Napięcia, bóle kręgosłupa, drętwienie kończyn – to tylko niektóre z dolegliwości, które się niechybnie pojawią. Ale nie wystarczy tylko zmienić miejsce pracy i przenieść na krzesło. Liczy się również to, w jaki sposób przyjmujemy postawę ciała przy biurku. I tu niestety wiele osób narusza wszelkie zasady bezpieczeństwa i higieny pracy.

Ostatnio modne stało się coś, czego specjaliści określają mianem „tech-neck". Czym to się charakteryzuje? Otóż osoba pracująca przy biurku, siedząc na krześle, nie trzyma kręgosłupa w pionie, ale nachyla szyję i ramiona mocno do przodu. Efekt? Kręgosłup przyjmuje kształt litery C. Chwilowo taka postawa może wydawać się wygodna. Długotrwałe utrzymywanie tej pozycji podczas codziennej pracy może prowadzić do różnych przykrości. Mamy tu ból pleców, drętwienie szyi, a nawet możliwość wykształcenia wad postawy, które bez wątpienia nie staną się modne na wybiegach. A jeśli tego mało, to możemy nawet zyskać dodatkowy podbródek.

Tech-neck – co go powoduje?

Tech-neck to efekt niewłaściwej postawy, jaką przyjmujemy podczas pracy przy komputerze. Często zatopieni w zadaniach, pochylamy się do przodu, tak jakbyśmy chcieli z bliska przeczytać każdy piksel na ekranie. Ta nienaturalna pozycja powoduje, że nasza głowa jest pochylona o 15 stopni, a jej ciężar dla kręgosłupa wynosi aż około 12 kg. To jakbyś przenosił na swoich barkach dwie pełne siatki zakupów, zamiast korzystać z wózka sklepowego!

Niestety, powtarzanie takiej postawy przez dłuższy czas sprawia, że nasze mięśnie szyi i pleców są nieprawidłowo obciążane. Kręgosłup, który już i tak ma dość naszych codziennych wyzwań, zostaje zmuszony do wygięcia w łuk. Ta nienaturalna postawa prowadzi do napięć mięśni, przeciążenia niektórych odcinków kręgosłupa. Taka jest bezpośrednia przyczyna zjawiska zwanego tech-neck. Przyczyną pośrednią jest zaś źle zorganizowane stanowisko pracy, np. niewłaściwy fotel, niewłaściwa wysokość i odległość, monitora, brak podłokietników itp.

Tech-neck – jak zapobiec? BHP w pracy zdalnej

By uniknąć nieprzyjemności związanych z tech-neck, należy przede wszystkim zwrócić uwagę na to, w jakiej pozycji siedzimy przy biurku oraz czy nasze stanowisko pracy spełnia zasady ergonomii. Jak zorganizować swoje stanowisko, by uwzględnić wymagania ergonomii?

Jeśli chodzi o właściwą postawę przy biurku, zarówno w czasie pracy zdalnej, jak i w biurze, należy pamiętać o tym, że:

• plecy muszą być oparte o siedzenie, szczególnie istotne jest dobre podparcie odcinka lędźwiowego,

• kręgosłup powinien być wyprostowany; linia kręgosłupa i ud powinny tworzyć kąt prosty,

• głowa powinna być trzymana w miarę możliwości prosto, nie pochylać się ani do przodu, ani do tyłu,

• stopy muszą być ułożone płasko na ziemi lub opierać się na podnóżku, który jest nachylony pod kątem maksymalnie 15 stopni względem podłogi.

Pamiętaj, że twoje zdrowie i komfort są najważniejsze. Jeśli dalej odczuwasz dolegliwości, warto skonsultować się z lekarzem lub fizjoterapeutą, którzy mogą przeprowadzić dokładną ocenę i zalecić odpowiednie leczenie i rehabilitację. Wszystko po to, abyś mógł cieszyć się pracą bez bolesnych skrętów szyi.

Choroba zawodowa a praca przy komputerze 

Zarówno w siedzibie firmy, jak i wykonując pracę zdalną z domu jesteśmy narażeni na wystąpienie chorób zawodowych charakterystycznych dla pracy biurowej. Na odpowiednią postawę w czasie pracy przy komputerze należy zwrócić szczególną uwagę w home office – dlatego, że w zaciszu własnego domu wiele osób ma tendencję do lekceważenia zaleceń bhp.

Nie dbając o odpowiednią postawę ciała, nie robiąc regularnych przerw (5 minut na każdą godzinę pracy przed monitorem), nie przestrzegając maksymalnego czasu pracy przed komputerem, a dodatkowo nie odpoczywając w sposób właściwy po pracy, np. aktywnie – narażamy się na schorzenia kręgosłupa, wady postawy, przodopochylenie miednicy, zespół cieśni nadgarstka, wady wzroku, nadwagę, problemy z zasypianiem, zaburzenia koncentracji i inne.

Pamiętajmy, że znacznie łatwiej jest zapobiegać niż leczyć choroby i schorzenia. Już teraz zacznijmy wypracowywać dobre nawyki, szczególnie te związane z właściwą postawą ciała podczas pracy przed komputerem.

Schorzenia wynikające z pracy zdalnej

Upowszechniona po pandemii praca zdalna, choć niesie ze sobą wiele korzyści, może również skutkować różnymi schorzeniami wynikającymi z długotrwałego siedzenia przed komputerem. Nienaturalna pozycja, jaką często przyjmujemy podczas pracy przy biurku w domowym zaciszu, może prowadzić do poważnych problemów zdrowotnych. Wyprostowane obciążenie głowy dla kręgosłupa jest jednym z głównych czynników przyczyniających się do wystąpienia dolegliwości. Szacuje się, że obciążenie głowy dla kręgosłupa wynosi aż 12 kg przy pochylonej o 15 stopni głowie, a w przypadku skłonienia o 40-60 stopni ciężar ten wzrasta nawet do około 27 - 30 kg.

Jak wyżej wspomniano, wynikające z pracy zdalnej schorzenia często mają swoje źródło w niewłaściwej postawie ciała. Pochylanie głowy nad smartfonem, które jest powszechne wśród osób pracujących w branży technologicznej, może prowadzić właśnie do tech-neck, technologicznej szyi. Jak już wiemy, ta nienaturalna pozycja przyjmowana przez dłuższy czas może powodować liczne napięcia mięśniowe oraz bóle krzyża. Niestety, pierwsze objawy kształtujących się wad postawy często są wykrywane zbyt późno, co znacząco utrudnia proces leczenia i rehabilitacji.

Warto podkreślić fakt, że praca zdalna, choć wygodna pod względem organizacji czasu, może przyczyniać się do nasilania pewnych schorzeń. Pracując z domu, często mamy mniej ruchu niż w biurze, co może prowadzić do przyrostu masy ciała i związanych z tym problemów zdrowotnych, takich jak cukrzyca typu 2. Dlatego też regularne badania profilaktyczne oraz dbanie o odpowiednią aktywność fizyczną są niezwykle istotne dla osób pracujących zdalnie.

Nowelizacja Kodeksu pracy a zdrowie na home office

Wnioski płynące z analizy wpływu pracy zdalnej na zdrowie pracowników doprowadziły do wprowadzenia nowych przepisów, które mają zagwarantować odpowiednie warunki pracy. 7 kwietnia 2023 roku weszła w życie nowelizacja Kodeksu pracy, regulująca kwestie pracy zdalnej i pracy hybrydowej. Nowe zapisy kodeksu mają na celu ochronę pracowników pracujących w warunkach domowych poprzez wprowadzenie dodatkowej oceny ryzyka zawodowego i zasad bezpieczeństwa. Zgodnie z nowymi zapisami Kodeksu pracy pracodawca ma obowiązek zorganizować stanowisko pracy tak, aby uwzględniało wymagania ergonomii. Działania te są skuteczne tylko wtedy, gdy pracownik również bierze odpowiedzialność za swoje zdrowie i stosuje się do zasad bezpieczeństwa oraz higieny pracy poza siedzibą firmy. Pracownik musi potwierdzić, że przestrzega bhp, a pracodawca ma prawo przeprowadzić stosowną kontrolę. 

Nowelizacja Kodeksu pracy a praca zdalna to bardzo rozległe zagadnienie. Jako osoba wykonująca obowiązki w home-office lub hybrydowo, musisz jednak znać swoje prawa i obowiązki związane chociażby z organizacją stanowiska pracy czy ewentualnymi kontrolami w tym zakresie.

W praktyce jednak wiele zależy od ustaleń wewnątrzzakładowych, a także świadomości samym pracowników względem tego, jak postawa w czasie pracy i różne nawyki z nią związane wpływają na zdrowie. Finalnie, niemal wszyscy zdajemy sobie sprawę, że praca siedząca w niewłaściwej pozycji kończy się bólem karku, ramion, odrętwieniem. Zbyt bliskie przysuwanie oczu do monitora i zapominanie o przerwach w pracy sprawia, że łzawimy, pogarsza nam się wzrok. Niewłaściwy wypoczynek po pracy, rezygnacja z aktywności fizycznej na miarę naszych możliwości i chęci prowadzi do ogólnego pogorszenia się kondycji i zdrowia, co może przyczynić się do powstawania różnego rodzaju chorób, schorzeń, czy po prostu obniżenia samopoczucia.