Przychód należny i wymagalny są kluczowe podczas rozliczania się z podatku dochodowego.
Przychód - podstawowe informacje
W świetle prawa podatkowego przychodem nazywamy wszelkie korzyści majątkowe, które wynikają z prowadzonej działalności gospodarczej, świadczenia pracy w ramach umowy o pracę, umów cywilnoprawnych czy wynikających z udostępniania czy sprzedaży nieruchomości. Przychodem jest również zmniejszenie zobowiązań finansowych danego podmiotu, wynikające z powyższych okoliczności.
Z uwagi na źródło korzyści majątkowych, wyróżnia się różne rodzaje przychodów: finansowe, operacyjne i uzyskane ze sprzedaży. Przychody podlegają obowiązkowemu opodatkowaniu.
Warto przy tym przypomnieć, że to nie przychody, ale dochody przedsiębiorstwa powinny być brane pod uwagę przy ocenie stanu finansowego firmy. Dochodem natomiast nazywamy po prostu kwotę przychodu zmniejszoną o koszty jego uzyskania.
Co to jest przychód należny?
Z przychodem należnym mamy do czynienia, gdy powstaje roszczenie uzyskania zapłaty. Na przykład osoba sprzedająca dom uzyskuje przychód należny z tego tytułu. W momencie gdy dochodzi do transakcji, nabywca zobowiązuje się do zapłacenia za nieruchomość. Ponieważ w świetle podpisywanej umowy sprzedający może się domagać natychmiastowego uiszczenia wskazanej kwoty, przychód ten jest jednocześnie wymagalnym. Dlatego sądy administracyjne pojęcia te stosują zamiennie.
Należy zwrócić uwagę na to, że Urzędu skarbowego nie interesuje, czy należne pieniądze, w tym wypadku za sprzedaż domu, faktycznie wpłynęły na konto płatnika. Nawet jeśli nie otrzymał zapłaty, wskazana suma wynikająca ze sprzedaży i tak jest traktowana jako przychód należny i dlatego podlega opodatkowaniu w roku, w którym sprzedano nieruchomość. Warto przy tym pamiętać na przykład w sytuacji, gdy spodziewana zapłata lub inna wierzytelność zostanie otrzymana później niż rozliczenie podatkowe.
Niemniej różne rozumienie przychodu należnego i wymaganego jest powodem sporów między płatnikami a fiskusem. Z obowiązujących od 2016 r. przepisów wynika bowiem, że z przychodem wymagalnym mamy do czynienia dopiero w momencie przeniesienia własności udziałów, akcji i papierów wartościowych. Może zatem pojawić się sytuacja, że te prawo własności (np. akcji) zostanie przeniesione w późniejszym okresie niż wynika to z podpisanej umowy (jak wynika np. z wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z 4 sierpnia 2016 r. - I SA/Wr 483/16).
