Uprawnienia pracownika
Każda osoba zatrudniona w oparciu o umowę o pracę ma pewne prawa wynikające z Kodeksu pracy. Są to między innymi: prawo do urlopu zależnego od stażu, bezpiecznych warunków pracy oraz jednakowego wynagrodzenia za wykonywanie tej samej pracy. Przedsiębiorcy muszą pamiętać, że nie mogą dyskryminować swoich podwładnych ze względu na płeć, wiek, rasę, przynależność religijną i narodową, niepełnosprawność, orientację seksualną, przekonania polityczne czy pochodzenie etniczne.
Istnieją pewne zawody, które mają zagwarantowane dodatkowe przywileje. Określają je osobne ustawy i akty prawne. Kto może liczyć na uzupełnienia do podstawowego uposażenia?
Przywileje pracownicze
Przywileje pracownicze dotyczą kwestii finansowych oraz specjalnych dodatków pozapłacowych. Należą się między innymi osobom, które są zatrudnione w tak zwanej strefie budżetowej. Mogą oni liczyć na trzynastki oraz dopłaty funkcyjne np. za wysługę lat. Podobnie jest w przypadku kadry nauczycielskiej, której prawa są opisane w Karcie nauczyciela. Pedagodzy mają oni także dłuższy urlop wakacyjny. Nauczyciele mogą także 3 razy w całej swojej karierze zawodowej skorzystać ze specjalnego, płatnego urlopu dla poratowania zdrowia.
Kolejną uprzywilejowaną grupą zawodową są górnicy. Ich dzień pracy trwa 7 godzin (a nie 8). Podczas jednej zmiany zawsze otrzymują jeden posiłek regeneracyjny. Według prawa należą się im 2 dodatkowe pensje: tak zwana barbórka oraz czternastka. Istnieje także deputat węglowy, co oznacza, że dostają kilka ton węgla. Górnicy po 25 latach pracy (w tym 10 lat pod ziemią) mogą przejść na wcześniejszą emeryturę.
Do uprzywilejowanych profesji należą także kolejarze, lekarze, sędziowie, prokuratorzy oraz służby umundurowane np. żołnierz czy policjanci. Dostają oni dodatek mundurowy za długoletnią służbę. Policjanci mają także możliwość skorzystania z 13 dni płatnego urlopu, które są przyznawane za pracę w wyjątkowo ciężkich warunkach.
Osoby umundurowane (policjanci) korzystają z bezpłatnego transportu publicznego, natomiast żołnierze za przejazdy kolejowe płacą 78% mniej niż reszta obywateli. Oficerowie mogą także liczyć na dopłatę do pensji z tytułu rozłąki z rodziną.
Większość powyższych grup zawodowych otrzymuje nagrody jubileuszowe, których wysokość zależy od przepracowanych lat.
