Zawód nauczyciela – jak wygląda, z czym się wiąże praca?
Zawód nauczyciela odgrywa szczególną rolę w społeczeństwie. Podkreśla to już wstęp do Ustawy z dnia 26 stycznia 1982 r. Karta Nauczyciela. W myśl tego dokumentu nauczyciel między innymi realizuje zadania związane z dydaktyczną, wychowawczą i opiekuńczą funkcją szkoły. Dba o bezpieczeństwo uczniów, wspiera ich w rozwoju. Jest też zobowiązany do własnego rozwoju oraz doskonalenia zawodowego.
Tygodniowy czas pracy nauczyciela składa się z pensum (zajęć w szkole) oraz dodatkowych czynności, związanych np. z przygotowaniem do zajęć, doskonaleniem zawodowym. Łącznie tygodniowy wymiar czasu pracy nauczyciela pełnoetatowego nie powinien przekraczać 40 godzin.
Strajki nauczycieli – główne powody
Zeszły rok stał pod znakiem strajku w szkołach. Głównym powodem były niskie wynagrodzenia. Zażądano więc podwyżek. Władze zaplanowały zwiększenie wypłat, jednak nie w takim stopniu, jak oczekiwałyby tego związki. Dwie ostatnie zmiany rządowe odpowiednim rozporządzeniem wprowadzono 1 września 2019 i 1 stycznia 2020 r.
Jakie są obecne minimalne stawki dla wynagrodzenia zasadniczego? Zależą one od poziomu wykształcenia oraz stopnia awansu zawodowego nauczyciela. W tabeli zawartej w rozporządzeniu, wynagrodzenie za pracę nauczyciela stażysty – który ma „tytuł zawodowy licencjata (inżyniera) bez przygotowania pedagogicznego, dyplom ukończenia kolegium nauczycielskiego lub nauczycielskiego kolegium języków obcych, pozostałe wykształcenie” – wynosi 2600 zł. Stawka została więc wyrównana do wysokości minimalnego wynagrodzenia. W rozporządzeniu wrześniowym ta kwota wynosiła 2450 zł.
Najwyższa stawka z tabeli – dla nauczyciela dyplomowanego z tytułem zawodowym magistra z przygotowaniem pedagogicznym – wynosi 3817 zł (bez zmian w stosunku do rozporządzenia wrześniowego).
Obecnie problemem jest głównie fakt, iż nauczyciele w Polsce, po latach edukacji, mają wypłatę, która jest równa krajowemu minimalnemu wynagrodzeniu. Aktualne rozporządzenie nie zmieniło też wynagrodzeń tych najlepiej zarabiających. W związku z tym zmniejszyła się różnica w pensjach między osobami mającymi najniższy i najwyższy stopień zawodowy nauczyciela.
Największe wady i zalety pracy nauczyciela
Głównym minusem tego zawodu są oczywiście zarobki nauczyciela. Mimo tego, iż zapis Karty stanowi, że czas pracy nauczyciela na etacie nie powinien przekroczyć 40 godzin, to jednak obowiązki pozalekcyjne, przygotowania i dodatkowe prace często wykraczają poza wyznaczony zakres.
To zawód, któremu bardzo często towarzyszy stres. Trudne sytuacje inicjują nie tylko sami uczniowie. Często wygórowane żądania rodziców, czy odwrotnie – brak egzekwowania przez nich zasad wychowania, powodują, iż nauczyciel musi mierzyć się z bardzo skomplikowanymi problemami. Osoba wykonująca ten ważny zawód bierze na siebie wielką odpowiedzialność za swoich uczniów – za ich wyniki w nauce, ale także za bezpieczeństwo na lekcjach, podczas przerw czy na wycieczkach szkolnych.
Wśród plusów zawodu wymienia się urlop nauczyciela – trzeba mieć jednak na uwadze, iż są to z góry założone terminy. Pracownik szkoły nie może więc szukać przez cały rok ofert last minute. Musi ograniczyć się do sezonów, w których stawki są wysokie i panuje wzmożony ruch turystyczny.
W zawodzie nauczyciela przewidziano urlop dla poratowania zdrowia, który może trwać cały rok szkolny. Na koniec trzeba zaznaczyć, iż mimo wielu trudności, to zawód ten daje bardzo dużo satysfakcji, a osobom z powołaniem pozwala spełniać się na wielu różnych płaszczyznach.
