Co składa się na całkowity koszt zatrudnienia pracownika? Jakie składki ZUS obciążające pracodawcę wchodzą w skład wynagrodzenia?
Zatrudnienie pracownika
Każdy pracodawca, zatrudniając pracownika, musi liczyć się z wydatkami. Najpoważniejszym stałym kosztem posiadania pracownika jest jego wynagrodzenie. Wielu pracowników postrzega ten wydatek w kategoriach wynagrodzenia netto, czyli tego, co dostają faktycznie na konto („na rękę”). Koszt pracownika dla pracodawcy jest jednak znacznie wyższy. Obejmuje dochód brutto pracownika oraz wszystkie składki społeczne, za których odprowadzanie odpowiedzialny jest pracodawca. Potocznie, całkowity koszt pracownika nazywa się „podwójnym brutto” bądź „brutto brutto”.
Składki ZUS za pracownika
Zatrudnienie pracownika wiąże się z koniecznością odprowadzania za niego wielu składek ZUS. Niektóre składki ZUS opłacane są przez pracownika, niektóre przez pracodawcę, a na niektóre z nich, składają się oboje. W praktyce jednak wszystkie narzuty na wynagrodzenia odprowadza z pensji pracownika pracodawca. Pracownik często nie ma zatem świadomości tego, ile kosztują składki ZUS pracownika oraz jaki procent jego wynagrodzenia przekazywany jest do ZUS w jego imieniu. Jakie są zatem koszty pracodawcy (umowa o pracę)?
Składki na ubezpieczenie społeczne
Pracodawca finansuje w sumie pięć składek społecznych. Poniżej poszczególne stawki składek ZUS opłacanych za pracownika przez pracodawcę:
Składka emerytalna ZUS
9,76% wymiaru podstawy opłaca pracodawca. Taką samą składkę odprowadza również pracownik ze swojej pensji brutto.
Składka rentowa ZUS
6,50% podstawy wymiaru. Składka rentowa pracodawcy jest zatem o 5% wyższa niż składka rentowa pracownika.
Składka wypadkowa ZUS
Od 0,67% do 3,33%. Obliczana procentowo od podstawy wynagrodzenia pracownika, w zależności od tego ile osób zatrudnia pracodawca i jaką kategorią ryzyka jest objęte dane stanowisko. Fundusz wypadkowy ZUS obejmuje 32 grupy ryzyka.
Składka na Fundusz Pracy
2,45% wymiaru podstawy. Stawka ta jest w całości po stronie pracodawcy. Jest to składka na fundusz celowy, z którego finansowane są narzędzia wspierające rynek pracy (np. staże dla osób bezrobotnych).
Składka na FGŚP
0,1% wymiaru podstawy. Również w całości finansowana przez pracodawcę. Jest to zabezpieczenie dla pracowników na wypadek niewypłacalności pracodawcy.
Wszystkie powyższe rodzaje składek ZUS opłacane są ze środków pracodawcy. Z wynagrodzenia pracownika, opłacana jest zaś:
- Składka emerytalna (9,76%)
- Składka rentowa (1,5%)
- Składka chorobowa (2,45%)
- Składka zdrowotna (ubezpieczenie zdrowotne pracownika - 9%)
Warto pamiętać o tym, że obliczenie składki zdrowotnej następuje od każdego przychodu objętego ubezpieczeniem społecznym. Dla pracownika, który jest zatrudniony na dwóch umowach o pracę oraz dwóch umowach zlecenie, składka zdrowotna będzie potrącona od każdego przychodu.
Mimo tego, że część składek ZUS odprowadzana jest z wynagrodzenia pracownika a część opłacana przez pracodawcę, to pracodawca jest odpowiedzialny za naliczanie składek ZUS i wyliczenie pensji pracownika.
Ile kosztuje pracownik?
Można by odpowiedzieć, że „nie mało”. Składki pracodawcy oraz składki ZUS będące po stronie pracownika stanowią w sumie około 30% wynagrodzenia brutto.
Warto pamiętać, że utrzymanie pracownika to z perspektywy pracodawcy nie tylko wynagrodzenie i opłaty ZUS za pracownika, ale również wszelkie koszty związane z miejscem pracy (wynajem przestrzeni biurowej, koszt sprzętu, jakiego używa pracownik), dodatkami pozapłacowymi (np. benefity, kawa, herbata) czy mediami (pracownik zużywa wodę, prąd). Jeśli pracownik się rozchoruje, to pracodawca ponosi koszt wynagrodzenia za czas choroby przez pierwsze 33 dni choroby w roku (wynagrodzenie to wypłacane jest ze środków własnych pracodawcy). Koszty związane z zatrudnieniem pracownika, to zatem nieco więcej niż jego pensja brutto. Warto też pamiętać, że koszt utrzymania pracownika to również jego urlop, za który pracodawca wypłaca wynagrodzenie.
Jak obliczyć składkę ZUS?
Aby obliczyć to, ile płaci się ZUS za pracownika, należy od wynagrodzenia brutto pracownika obliczyć wszystkie składki ZUS, a następnie je zsumować. Najprościej pokazać to na przykładzie, ile wynosi ZUS za pracownika na cały etat przy najniższym wynagrodzeniu:
Najniższa krajowa składki ZUS
W 2018 roku, wynagrodzenie minimalne wynosi 2100 zł brutto
Składki finansowane przez pracodawcę to:
•składka emerytalna: 2 100zł x 9,76 % = 204,96 zł
•składka rentowa: 2 100 zł x 6,50 % = 136,50 zł
•składka wypadkowa: 2 100 zł x 1,80 % = 37,80 zł
•składka na Fundusz Pracy: 2 100 zł x 2,45 % = 51,45 zł
•składka na FGŚP: 2 100 zł x 0,10 % = 2,10 zł
Zakładając zatem, że pracownika obejmują wszystkie składki ZUS po stronie pracodawcy (nie jest on np. zwolniony ze składek na Fundusz Pracy), to cały ZUS za pracownika będzie wynosił 432,81 zł.
Wyliczenie składek ZUS – najczęstsze pytania
Ile wynosi ZUS za pracownika na pół etatu?
Przy obniżeniu wymiaru czasu pracy pracownika, wyliczenie składek ZUS odbywa się tak samo, jak w przypadku pracy w pełnym wymiarze godzin. Składki ZUS od wynagrodzenia naliczane są procentowo, dlatego tak naprawdę, wymiar etatu nie ma tu znaczenia. Na wysokość składek ZUS wpływa jedynie wysokość wynagrodzenia. Nie ma znaczenia czy pracownik zatrudniony jest na ½, ¼, czy 1/8 etatu. To jaki ZUS będzie płacony, zależy od kwoty brutto wynagrodzenia.
Jak obliczyć dochód brutto pracownika
Dochód brutto to przychód pracownika pomniejszony o składki ZUS oraz koszty uzyskania przychodu. Od dochodu brutto obliczany jest podatek dochodowy, który po potrąceniu daje kwotę dochodu netto (czyli to, co pracownik otrzymuje na „rękę”).
Opłacanie składek ZUS samemu
Osoby, które nie uzyskują wynagrodzenia z tytułu umowy o pracę bądź umowy zlecenia (np. nie pracują, bądź pracują w oparciu o umowę o dzieło), mogą same opłacać dobrowolnie składki ZUS (emerytalne oraz rentowe). Taka osoba sama deklaruje kwotę, od jakiej chce płacić składki, ale nie może ona być niższa niż wynagrodzenie minimalne. Samodzielne odprowadzanie składek do ZUS przy najniższym wymiarze to koszt 440,32 zł (w 2018 roku). Jest to składka bez ubezpieczenia zdrowotnego (ta składka, dobrowolnie opłacana kosztuje obecnie (II kwartał 2018 roku) 433,16 zł.
Umowa zlecenie a składki ZUS
Ile wynosi składka ZUS za pracownika zatrudnionego na umowę – zlecenie? Stawki procentowe są tu identyczne, jak w przypadku składek przy umowie o pracę. Różnica polega jednak między innymi na tym:
- czy pracownik zatrudniony na umowę zlecenie będzie podlegał „oskładkowaniu” (np. student do 26 roku życia nie będzie),
- czy dana umowa podlega „ozusowaniu” (jeśli będzie to druga umowa w danym miesiącu, a pierwsza była na kwotę minimalnej krajowej, to kolejne umowy nie podlegają składkom ZUS),
- czy umowa – zlecenie została zawarta z własnym pracownikiem,
- czy przedsiębiorca ma jakichkolwiek pracowników (i czy w związku z tym musi odprowadzać składki na Fundusz Pracy).
