Umowa zlecenie a składki ZUS 2018-09-15

 

Umowa zlecenie może być zawarta z osobą realizującą konkretne zlecenie jednorazowo bądź w formie stałej współpracy. Z własnym pracownikiem (np. na realizację innych zadań niż te, które są objęte umową o pracę), z pracownikiem innej firmy, a nawet z osobą prowadzącą działalność gospodarczą. W niektórych przypadkach umowa zlecenie będzie objęta składkami ZUS, w innych nie. Kiedy praca na zlecenie jest „ozusowana”, a kiedy nie i jakie konsekwencje dla zleceniobiorcy oraz zleceniodawcy wiążą się ze składkami ZUS? 

 

Umowa zlecenie składki 

 

Umowa zlecenie objęta jest kilkoma składkami. Część z tych składek opłacana jest przez pracownika, część przez pracodawcę, na niektóre składają się oboje. Z jakimi składkami wiąże się praca na zlecenie? 

Składki na ubezpieczenie społeczne – umowa zlecenie (składki zleceniobiorcy)

  • Składka na ubezpieczenie emerytalne - 9,76 % kwoty brutto wynagrodzenia,
  • Składka na ubezpieczenie rentowe – 1,5% kwoty brutto wynagrodzenia,
  • Składka na ubezpieczenie wypadkowe - 0,4 – 3,60% w zależności od stopnia ryzyka wykonywanej pracy,
  • Składka na ubezpieczenie chorobowe - 2,45% (dobrowolna). 

 

Jakie są koszty pracodawcy przy umowie zlecenie?

 

Przy pełnym oskładkowaniu umowy zlecenia, zleceniodawca opłaca: 

  • Składkę emerytalną – 9,76% kwoty brutto wynagrodzenia zleceniobiorcy, 
  • Składkę rentową – 6,5% kwoty brutto,
  • Składkę wypadkową – 1,80% kwoty brutto, 
  • Składkę na Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych - 0,10% kwoty brutto. 

W sumie koszty te wynoszą 18,16% czyli przy kwocie wynagrodzenia 1000 zł, koszty zleceniodawcy to 181,60 zł. 

Dodatkowo pracodawca jest zobowiązany do odprowadzenia z umów - zlecenie składek na Fundusz Pracy (2,45% kwoty brutto). Dzieje się tak jednak tylko wtedy, jeśli osoba zlecająca pracę (zleceniodawca) jest jednocześnie pracodawcą (czyli zatrudnia osoby w oparciu o umowę o pracę). 

Jeśli zleceniodawca prowadzący działalność gospodarczą nie ma żadnego pracownika na umowę o pracę (np. wszystkie pracujące u niej osoby są zleceniobiorcami) to składka na Fundusz Pracy nie musi być odprowadzana. 

 

Umowa zlecenie zgłoszenie do ZUS

 

Osoba, która zawarła umowę zlecenie i podlega ubezpieczeniom społecznym, musi zostać zgłoszona do ZUS. Robi to osoba dająca zlecenia na druku ZUS ZUA, w ciągu 7 dni kalendarzowych od momentu powstania obowiązku podatkowego (czyli od pierwszego dnia rozpoczęcia wykonania zlecenia). 

 

„Ozusowanie” umów zleceń – kiedy i jak? 

 

Konieczność opłacania składek ZUS nie występuje zawsze. Umowa zlecenie z uczeniem oraz studentem nie jest objęta obowiązkowym ubezpieczeniem społecznym. Składki ZUS nie obejmują: 

  • Studentów przed ukończeniem 26 roku życia i bez względu na typ studiów, 
  • Uczniów bez względu na rodzaj szkoły (np. liceum, techników, szkoła zawodowa). 

Umowa o pracę i umowa zlecenie u innego pracodawcy

 

W takiej sytuacji „ozusowanie” umowy zlecenia będzie zależne od kwoty wynagrodzenia ze stosunku pracy. Jeśli jest wyższe niż wynagrodzenie minimalne, od umowy zlecenia odprowadzana jest jedynie składka zdrowotna. Jeśli jest niższe niż minimalne, umowę zlecenie trzeba  „ozusować” (aż do kwoty osiągnięcia minimalnego wynagrodzenia za pracę łączenie z wszystkich umów). Kolejne umowy zawierane w tym samym miesiącu nie muszą już być  „ozusowane”. Umowa zlecenie z obcym pracownikiem wymaga zebrania przez zleceniodawcę oświadczenia od zleceniobiorcy, że ma umowę o pracę z inną firmą, wskazania tej firmy i złożenia oświadczenia na temat wysokości wynagrodzenia (przekroczenia minimalnego dochodu). 

 

Umowa zlecenie z własnym pracownikiem a składki ZUS

 

W takiej sytuacji umowa zlecenie jest objęta składkami społecznymi i składką zdrowotną (nawet jeśli z tytułu umowy o pracę pracownik osiąga przychód minimalny bądź wyższy). Korzyścią dla pracodawcy jest to, że nie musi dodatkowo zgłaszać zleceniobiorcy do ZUS. Przychód takiej osoby sumuje się i wykazuje łącznie w raporcie ZUS RCA. 

 

Umowa zlecenie z emerytem a składki ZUS 

 

Jeśli emeryt jest pracownikiem w innej firmie i zawiera umowę zlecenie u innego pracodawcy, to wynagrodzenie ze zlecenia podlega składce zdrowotnej, a składki emerytalno – rentowe są dobrowolne. Nie ma tu znaczenia wysokość wynagrodzenia uzyskiwanego z umowy o pracę. 

Emeryt na zleceniu, który nie posiada żadnej umowy o pracę, podlega obowiązkowym ubezpieczeniom społecznym z umowy zlecenia, a jeśli umów tych ma kilka, to wszystkie są  „ozusowane” aż do momentu, kiedy przychód z nich osiągnie minimalne wynagrodzenie. Przy czym do wynagrodzenia nie wlicza się emerytury lub renty. 

 

Dwie umowy zlecenia a ZUS

 

Co w sytuacji, kiedy mamy dwie lub kilka umów zlecenie? W takiej sytuacji pamiętać trzeba, że składkom ZUS podlega wynagrodzenie uzyskiwane z umów – zleceń do kwoty minimalnego wynagrodzenia. Powyżej tej kwoty, ubezpieczenie społeczne nie jest już obligatoryjne (ale może być dobrowolne. Zależy to od zleceniobiorcy). 

 

Jeśli zatem pierwsza umowa będzie poniżej minimalnego wynagrodzenia, drugą będzie trzeba również objąć składkami. Jeśli pierwsza umowa będzie na kwotę wyższą niż minimalne wynagrodzenie, to od zleceniobiorcy zależy czy będzie chciał ją objąć składkami, czy nie. Objęcie składkami obniży jego wynagrodzenie netto. 

 

Dwie umowy zlecenia u tego samego pracodawcy

 

W praktyce zatem najczęściej zawiera się ze zleceniobiorcą pierwszą umowę zlecenie w wysokości wynagrodzenia minimalnego, którą się „ozusowuje”. Druga umowa nie będzie już obciążona składami ZUS. 

 

Dwie umowy zlecenia u różnych pracodawców

 

W takiej sytuacji od pierwszej umowy (zawartej wcześniej) odprowadza się składki ZUS. To, czy odprowadzi się je od drugiej, zależą od kwoty wynagrodzenia na pierwszej umowie. Ponieważ mamy do czynienia z różnymi pracodawcami, może okazać się, że pracodawca nr 2, będzie wymagał przedstawienia dowodu przez zleceniobiorcę, że ma on zawartą umowę z pracodawcą nr 1, w ramach której, osiągnie dochód minimalny. 

 

Co daje umowa zlecenie?

Zatrudnienie na umowę zlecenie daje zleceniobiorcy kilka praw, które zanim wprowadzono „oskładkowanie” umów zleceń, nie były dla niego dostępne: 

 

Składka zdrowotna umowa zlecenie

Z racji tego, że za zleceniobiorcę odprowadzana jest składka zdrowotna, może on korzystać z publicznej służby zdrowia (NFZ) na takich samych zasadach jak osoba zatrudniona na umowę o pracę. 

 

Dobrowolne ubezpieczenie chorobowe umowa zlecenie

 

Osoba zatrudniona na umowę zlecenie może zdecydować się na dokonywanie wpłaty na ubezpieczenie chorobowe. Taka składka na ubezpieczenie chorobowe przy umowie zlecenie wynosi 2,45% wynagrodzenia brutto (czyli np. 24,50 zł przy wynagrodzeniu 1000 zł brutto). Jej opłacanie sprawi, że zleceniobiorca otrzyma niższe wynagrodzenie netto. Zamiast za to jednak opłacanie składki chorobowej uprawnia zleceniobiorcę do: 

  • Zasiłku chorobowego (zleceniobiorca dostanie zasiłek, jeśli się rozchoruje i nie będzie mógł pracować),
  • Świadczenia rehabilitacyjnego, 
  • Zasiłku macierzyńskiego,
  • Zasiłku opiekuńczego. 

 

Warto jednak pamiętać, że uprawnienie do zasiłku chorobowego uzyska zleceniobiorca dopiero po 90 dniach. Jeśli jest to kolejna umowa – zlecenie, to do okresu oczekiwania wlicza się poprzednie ubezpieczenie chorobowe (o ile przerwy w jego opłacaniu nie były większe niż 30 dni). 

 

Opłacenie ubezpieczenia chorobowego będzie miało zatem sens wtedy, kiedy pracujesz na umowę – zlecenie w trybie stałym (nawet jeśli są to różni zleceniodawcy). Jeśli jednak zawierasz umowy zlecenia doraźnie (np. raz na dwa miesiące na 5 dni), to opłacanie składki chorobowej nic ci nie da. 

 

Składka wypadkowa od umowy zlecenia

 

Opłacana jest zarówno przez zleceniobiorcę, jak i zleceniodawcę. Dzieje się tak jednak jedynie wtedy, kiedy praca (zlecenie) wykonywane jest na terenie firmy zleceniodawcy (lub zleceniodawca ma wpływ na warunki wykonywania pracy przez zleceniobiorców). Każdorazowo trzeba zatem przeanalizować warunki wykonywania zlecenia

 

Umowa zlecenie ubezpieczenie emerytalno-rentowe

 

Jeśli od umowy zlecenie odprowadzane będzie ubezpieczenie emerytalno – rentowe, zwiększeniu ulega twoja przyszła emerytura i możliwe będzie też wypłacenie świadczeń, jeśli staniesz się niezdolny do pracy. 

 

Jak zatem odpowiedzieć na częste pytanie zleceniobiorców: czy pracując na umowę zlecenie mam ubezpieczenie?

 

Tak – masz ubezpieczenie zdrowotne (możesz iść bezpłatnie do lekarza) i masz ubezpieczenie wypadkowe (otrzymasz odszkodowanie, jeśli ulegniesz wypadkowi w pracy, o ile ta praca wykonywana jest w firmie pracodawcy, a nie np. w twoim mieszkaniu). To zaś, czy otrzymasz zasiłek w przypadku choroby, zależy od tego, czy odprowadzasz dobrowolną składkę zdrowotną (a jeśli tak, to czy jej odprowadzanie trwa wystarczająco długo). 

    

Przeczytaj także:

Skomentuj