Każdy, kto korzysta ze zwolnienia lekarskiego, powinien być gotowy na to, że może spotkać go kontrola zwolnienia lekarskiego. Kto ma prawo ją przeprowadzić? Jak się odbywa? I czy jest coś, co usprawiedliwia nieobecność w domu podczas kontroli ZUS?
Kto kontroluje zwolnienia lekarskie?
Kontrola zwolnienia lekarskiego przez ZUS to nie jedyna możliwość zweryfikowania, czy pracownik faktycznie choruje, czy też jest zdrowy i pobiera nienależne mu pieniądze. Poza Zakładem Ubezpieczeń Społecznych zweryfikować to ma prawo także pracodawca (jeśli zatrudnia powyżej 20 osób). W jego imieniu kontrola zasadności zwolnienia lekarskiego może zostać przeprowadzona także przez wyznaczonego pracownika, przy czym powinien on cieszyć się dobrą opinią i zaufaniem, a także znać zasady kontroli zwolnień i ochrony danych osobowych. Firma może zlecić to zadanie także zewnętrznemu podmiotowi. Podstawą w tym przypadku jest umowa, w której dokładnie zostanie wskazany zakres i cel działań kontrolera, tak by nie naruszać przepisów o ochronie danych osobowych.
Osoba przeprowadzająca inspekcję w imieniu pracodawcy musi posiadać imienne upoważnienie, które jest ważne z dokumentem tożsamości lub legitymacją pracowniczą. Zasada ta obowiązuje także w przypadku zlecenia weryfikacji zwolnień zewnętrznej firmie.
Kontrola pracownika na zwolnieniu – kogo dotyczy
Warto pamiętać, że sprawdzone mogą zostać nie tylko osoby, których absencja w pracy wynika z choroby. Kontrolowani bywają też pracownicy (także osoby na umowie-zleceniu) pobierający zasiłek opiekuńczy, świadczenie rehabilitacyjne z ubezpieczenia chorobowego i wypadkowego.
Jeśli ktoś bardzo często bierze krótkie zwolnienia, a zaświadczenie za każdym razem wystawia inny lekarz, czy też w przeszłości niewłaściwie wykorzystywał zwolnienia, powinien się liczyć z tym, że pracodawca może wytypować go do kontroli. Liczba weryfikowanych zwolnień z reguły większa w okresach, gdy w firmie przybywa pracowników na L4.
Kontrola pracownika na zwolnieniu lekarskim – zasady
Jeśli okaże się, że zwolnienie było wykorzystywane niezgodnie z jego celem, pracownik traci prawo do wynagrodzenia za cały okres zwolnienia.
Gdzie może zostać przeprowadzona kontrola? Przede wszystkim w domu pracownika albo w miejscu, które wskaże jako czasowe miejsce pobytu podczas choroby. Jeśli zachodzi podejrzenie, że dana osoba np. wykonuje pracę na rzecz innego pracodawcy albo wykonuje prace w gospodarstwie rolnym, można zweryfikować zwolnienie wszędzie tam, gdzie zachodzi podejrzenie, że pracownik przebywa.
Jeśli podczas kontroli osoby na zwolnieniu nie ma w domu, a wskazanie lekarskie mówi, że nie musi ona leżeć, to wyjście jest dozwolone, ale powinno mieć swoje uzasadnienie. Pracownik oczywiście może wykonywać niezbędne w codziennym życiu czynności – chodzić na zakupy żywnościowe, do apteki, a nawet na spacery. Musi jednak udzielić kontrolerowi wyjaśnień. Jeśli tego nie zrobi, może stracić prawo do wynagrodzenia.
