Wyrażenia takie jak kwalifikacje zawodowe i kompetencje zawodowe często używane są zamiennie. W rzeczywistości oznaczają coś innego. Jak zorientować się, czego oczekuje pracodawca, wymagając określonych kwalifikacji, a o czym mówi, chcąc poznać nasze kompetencje zawodowe?
Kwalifikacje w zawodzie
Według internetowego Słownika Języka Polskiego PWN kwalifikacje definiuje się jako zbiór elementów wykształcenia i uzdolnień potrzebnych do wykonywania jakiejś funkcji lub zawodu.
Pojęcie to stosowane jest często w dwóch kontekstach.
Po pierwsze, to tematyka typowo prawno-regulacyjna. Kwalifikacje w zawodzie określa się po to, by sprawdzić, czy dana jednostka ma prawo do wykonywania konkretnego zawodu. Jest to połączone z pojęciem zawodu regulowanego – każdy kraj Unii Europejskiej ma listę takich zawodów. Aby je wykonywać trzeba mieć uznane kwalifikacje zawodowe. Każdy kraj indywidualnie określa listę takich zawodów.
Drugim obszarem, w którym korzysta się z pojęcia kwalifikacji zawodowych to kontekst rekrutacji, formułowania CV. Kwalifikacje zawodowe są formalizowane za pomocą odpowiednich dokumentów (dyplomów, certyfikatów, uprawnień itp.). Dzięki temu można określić poziomy, np. dotyczące wykształcenia, znajomości języka, uprawnień do obsługi konkretnych maszyn. Co za tym idzie – pomaga to pracodawcom określić czy dana osoba jest odpowiednio przygotowana do podjęcia pracy. Znormalizowanie kwalifikacji pomaga również porównywać – poziomy kształcenia, wiedzy, stażu - między poszczególnymi pracownikami lub kandydatami na dane stanowisko.
Kompetencje zawodowe
Na profil idealnego kandydata składają się w dużej mierze właśnie jego kompetencje. Te dzieli się na kompetencje twarde i miękkie. Kompetencje twarde są właśnie bardzo często nazywane kwalifikacjami zawodowymi.
Natomiast kompetencje miękkie stoją niejako w opozycji do twardych. Określa się tym mianem umiejętności interpersonalne oraz te, które dotyczą osobowości. Przykładem kompetencji miękkich jest umiejętność negocjacji, motywowania siebie lub grupy, kreatywność.
W ogłoszeniu wystawionym przez pracodawcę często widać, na czym należy się skupić, prezentując CV. Czy wyróżnić zdobyte kwalifikacje, czy skupić się na kompetencjach miękkich. Odpowiednia prezentacja doświadczenia pozwala zdobyć już kilka punktów do zdobycia upragnionego stanowiska.
Kompetencje a kwalifikacje – różnice
Między kompetencjami a kwalifikacjami istnieją różnice – jednak jedne i drugie są obecnie pożądane przez pracodawców.
Kompetencje miękkie mają charakter uniwersalny, przy czym mogą w jednych zawodach być bardziej użytecznie niż w innych. Są to umiejętności trudne do zmierzenia. Ich nabycie wiąże się z pracą nad własną osobowością. Jeśli ktoś chce rozwijać się w tym zakresie, to istnieje możliwość uczęszczania na szkolenia i kursy związane z tą tematyką.
Kwalifikacje zawodowe to już elementy bardziej uregulowane i „ubrane” w ramy. Nabywamy je w trakcie edukacji, (również szkoleń i kursów), ale wiedza jest już weryfikowana, a jej poziom udokumentowany dyplomami, certyfikatami, licencjami itp. Kwalifikacje charakteryzują się również tym, że są dopasowane do konkretnej branży, zawodu lub specjalizacji.
Czytaj także: Kompetencje zawodowe – dlaczego czasami ukrywamy przed pracodawcą wyższe kwalifikacje? Rozmowa z ekspertem
